Để cấp xã đảm đương được nhiệm vụ lập và phê duyệt quy hoạch, đại biểu Quốc hội đề nghị có giải pháp để hoàn thiện điều kiện về tổ chức bộ máy, nhân sự, năng lực của chính quyền cấp xã.
Đại biểu Quốc hội đề nghị có giải pháp để UBND cấp xã và các đơn vị có liên quan hoàn thiện điều kiện về tổ chức bộ máy, nhân sự, năng lực của chính quyền cấp xã; giao đơn vị chuyên môn hướng dẫn để công tác phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch, quy hoạch chung cấp xã đảm bảo theo quy định.
Dự thảo luật đã đẩy mạnh phân cấp, phân quyền từ UBND cấp tỉnh về UBND cấp xã, cho phép cấp xã được lập, phê duyệt một số loại quy hoạch chi tiết.
Lần đầu tiên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức Diễn đàn xây dựng pháp luật với chủ đề 'Hoàn thiện thể chế, pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới', tạo nên không khí chờ đợi đặc biệt. Đây không chỉ là một sự kiện chuyên môn, mà còn được ví như 'điểm hẹn lập pháp' của thời kỳ mới, nơi các vấn đề từ mô hình tổ chức bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp, phân cấp - phân quyền, đến yêu cầu của chuyển đổi số và kinh tế xanh sẽ được đưa ra trao đổi thẳng thắn, sâu sắc.
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 tập trung sửa đổi, bổ sung một số điều liên quan đến tổ chức thực hiện và quản lý nhà nước về bảo hiểm xã hội. Qua đó, bảo đảm thống nhất, tránh mâu thuẫn, chồng chéo trong quá trình triển khai thực hiện và phù hợp vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.
Nghị định số 140/2025/NĐ-CP của Chính phủ, có hiệu lực từ 1/7/2025, được xem là bước đột phá trong việc tổ chức chính quyền địa phương hai cấp. Nghị định đã trao quyền cho cấp xã quản lý giao thông cơ sở, cấp phép vỉa hè, bảo vệ hạ tầng đường bộ...
Chiều 16/10, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét, thông qua hai Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về công tác bầu cử.
Chiều 13/10, tại trụ sở các cơ quan của Quốc hội (22 Hùng Vương, Hà Nội), Ủy ban Công tác đại biểu đã họp phiên toàn thể lần thứ 5, thẩm tra 2 dự thảo Nghị quyết trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại Phiên họp thứ 50.
Theo tờ trình của Bộ Nội vụ, khung số lượng phó chủ tịch UBND, TPHCM có không quá 8 phó chủ tịch, TP Hà Nội có không quá 5 phó chủ tịch, các tỉnh, thành khác có 3-7 phó chủ tịch.
Ngày 9/10, tại Phiên họp thứ 50, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giá. Việc sửa đổi Luật nhằm giải quyết vấn đề liên quan tới tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và sắp xếp đơn vị hành chính, đặc biệt là việc kết thúc hoạt động của cấp huyện từ ngày 01/7/2025 và tổ chức chính quyền địa phương thành hai cấp.
Bộ Nội vụ đề xuất các tiêu chí, quy trình mới để công nhận xã đảo, xã An toàn khu bảo đảm phù hợp với đơn vị hành chính mới hình thành sau sắp xếp. Điều này giúp tránh tình trạng 'khoảng trống pháp lý' gây khó khăn trong tổ chức thực hiện, nhất là áp dụng các chính sách đặc thù đối với các đơn vị hành chính này.
Đề xuất thành phố thực hiện hợp nhất, sáp nhập 2 đơn vị hành chính có không quá 3 phó chủ tịch HĐND. Tỉnh thực hiện hợp nhất, sáp nhập có không quá 3 phó chủ tịch HĐND.
Chiều 29-9, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh chủ trì cuộc họp Hội đồng thẩm định dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định số lượng phó chủ tịch HĐND, phó trưởng ban HĐND cấp tỉnh, cấp xã và việc bố trí đại biểu HĐND cấp tỉnh, cấp xã hoạt động chuyên trách.
Việc xây dựng Nghị quyết nhằm cụ thể hóa Hiến pháp năm 2013 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương; nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, cấp xã trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và tăng cường phân quyền, phân cấp cho chính quyền địa phương.
Chiều 29/9, Bộ Tư pháp tổ chức họp Hội đồng thẩm định dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) quy định số lượng Phó Chủ tịch HĐND, Phó Trưởng Ban của HĐND cấp tỉnh, cấp xã và việc bố trí đại biểu HĐND cấp tỉnh, cấp xã hoạt động chuyên trách.
Chiều 29/9, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh chủ trì cuộc họp Hội đồng thẩm định dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về quy định số lượng Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân (HĐND), Phó Trưởng Ban HĐND cấp tỉnh, cấp xã và bố trí đại biểu HĐND hoạt động chuyên trách.
Dự thảo đủ điều kiện để trình Chính phủ quy định về số lượng Phó Chủ tịch HĐND cấp tỉnh, Phó Trưởng Ban của HĐND cấp tỉnh, cấp xã và việc bố trí đại biểu HĐND cấp tỉnh, cấp xã hoạt động chuyên trách.
Bộ Nội vụ đề xuất, đối với các thành phố hợp nhất, sáp nhập 3 đơn vị hành chính cấp tỉnh có không quá 4 Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân (HĐND); thành phố hợp nhất, sáp nhập 2 đơn vị hành chính cấp tỉnh có không quá 3 Phó Chủ tịch HĐND. Các tỉnh thực hiện hợp nhất, sáp nhập bố trí không quá 3 Phó Chủ tịch HĐND.
Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, các Bộ, cơ quan ngang Bộ tiếp tục nghiên cứu xây dựng, trình các cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, ban hành văn bản hướng dẫn để đảm bảo triển khai hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; duy trì và tăng cường hoạt động của các tổ thường trực, tổ công tác, đường dây nóng và các chuyên mục, chuyên trang để tiếp nhận, nắm bắt tình hình và giải quyết các phản ánh, kiến nghị của địa phương.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu các đơn vị chuyên môn của Bộ chuẩn bị kỹ lưỡng, bài bản, có trách nhiệm 5 nội dung để báo cáo Bộ Chính trị trong tháng 9 liên quan đến vấn đề cán bộ, công chức, vị trí việc làm, phân loại tiêu chuẩn đơn vị hành chính; đề cương, báo cáo, các phụ lục liên quan đến việc thực hiện phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền thực hiện theo quy định của pháp luật; chính sách liên quan đến phụ cấp, tiền lương.
Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu chuẩn bị kỹ lưỡng báo cáo về chính sách tiền lương, phụ cấp để trình Bộ Chính trị trong tháng 9.
Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu các đơn vị chuyên môn chuẩn bị kỹ lưỡng nội dung để báo cáo Bộ Chính trị trong tháng 9 liên quan đến vấn đề cán bộ, công chức, vị trí việc làm, phân loại tiêu chuẩn đơn vị hành chính; đặc biệt là chính sách liên quan đến phụ cấp, tiền lương…
Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, dự kiến sẽ làm việc với các đơn vị để báo cáo Bộ Chính trị về vấn đề tiền lương, phụ cấp trong tháng 9 này.
Cần tiếp tục tạo nền tảng cải cách sâu rộng để cấp xã thực sự là nơi giải quyết mọi vấn đề từ cơ sở, xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh.
Nếu kinh tế tư nhân đã được 'tháo xiềng', thì quyền lực pháp lý cũng cần được 'mở khóa' để chính sách đến nhanh hơn với người dân.
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: 'Tất cả quyền bính trong nước là của toàn thể Nhân dân Việt Nam'. Lời dạy bất hủ ấy nhắc nhở xuyên suốt mọi cuộc cải cách thể chế; làm sao để quyền lực thực sự nằm trong tay Nhân dân, được thể hiện qua từng quyết sách hằng ngày. Khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào vận hành, câu trả lời đang dần hiện rõ ngay tại HĐND cấp xã. Từng bị xem là 'mắt xích' yếu, HĐND cấp xã hiện nay được kỳ vọng là 'trái tim' của quyền lực Nhân dân ở cơ sở.
Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND cần quy định cụ thể hơn về thời hạn, chế tài để bảo đảm tính khả thi và ràng buộc tính pháp lý của việc thực hiện các kiến nghị sau giám sát.
Điểm nổi bật của dự thảo sửa đổi là phân định rõ thẩm quyền giám sát nhằm thực hiện nghiêm chủ trương tăng cường phân cấp, phân quyền.
QUY ĐỊNH MỚI: Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương cấp xã, Chủ tịch UBND cấp xã
Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72 quy định các nhóm nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND, UBND cấp xã; Chủ tịch UBND cấp xã.
Tại Hội nghị tập huấn toàn quốc, Bộ Nội vụ giới thiệu các nội dung cơ bản, cốt lõi của Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, trong đó có nội dung về phân định nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương cấp tỉnh, cấp xã.
Sáng 9-8, tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc của Bộ Nội vụ, Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương Phan Trung Tuấn đã trình bày chuyên đề về các nội dung cơ bản, cốt lõi của Luật Tổ chức chính quyền địa phương (CQĐP) năm 2025.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình vừa ký Quyết định 1589/QĐ-TTg ngày 24/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15.
Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình vừa ký Quyết định 1589/QĐ-TTg ngày 24/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15.
Bạn đọc Lê Trí Dũng (xã Hòa Phú, thành phố Hà Nội) gửi câu hỏi tới tòa soạn: Tôi được biết mô hình chính quyền địa phương 2 cấp bắt đầu vận hành từ 1/7/2025 trên cả nước. Trong mô hình mới, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường sẽ có những nhiệm vụ và quyền hạn như thế nào để bảo đảm thực hiện quản lý hành chính tại cơ sở?
Các đại biểu đánh giá cao dự thảo Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND (sửa đổi) đã phân định rõ thẩm quyền, phạm vi, đối tượng giám sát của HĐND cấp tỉnh và HĐND cấp xã. Đây là chủ trương đúng đắn và cần thiết, phù hợp với tinh thần của Nghị quyết số 27 - NQ/TW về tăng cường phân quyền, phân cấp, vừa góp phần khắc phục thực trạng chồng chéo, dàn trải, trùng lặp trong hoạt động giám sát tại các địa phương.
Sau sáp nhập, một số vướng mắc, lúng túng trong tổ chức bộ máy và địa danh hành chính bước đầu bộc lộ; đặc biệt, việc hệ thống pháp luật chưa theo kịp mô hình tổ chức mới khiến quyền năng của HĐND cấp xã - dù đã được ghi nhận - vẫn chưa phát huy trọn vẹn; nhiều đại biểu, cử tri mong muốn sớm có văn bản hướng dẫn cụ thể để HĐND chủ động phát huy vai trò, nhiệm vụ.
Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15 đã mở rộng thêm quyền hạn cho cấp xã. Sau một tuần chính thức vận hành bộ máy mới, một số địa phương đã gặp phải những vướng mắc, băn khoăn. Quy định mới, dù được kỳ vọng vẫn cần thời gian để thấm dần vào thực tiễn. Chính trong những vướng mắc đầu tiên này, càng thấy rõ hơn nhu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, để quyền năng trao đi thực sự trở thành động lực cho bộ máy chính quyền cơ sở gần dân, vì dân.
So với các quy định trước đây, Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15 đã có những điều chỉnh mang tính đột phá, mở rộng đáng kể nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND cấp xã, nhằm phát huy vai trò cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương gần dân nhất. Từ chủ yếu có quyền quyết định một số vấn đề phát triển kinh tế - xã hội, thu chi ngân sách và giám sát chung, HĐND cấp xã được bổ sung nhiều quyền năng cụ thể, rõ ràng và trọng trách cao hơn.
Theo Đại biểu Nguyễn Khánh Thu, mô hình chính quyền 2 cấp là bước chuyển lịch sử, mở ra cơ hội lớn cho cán bộ cơ sở phát huy năng lực, góp phần phát triển đất nước.
Luật Tổ chức chính quyền địa phương (CQĐP) số 72/2025/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 16-6-2025 (viết tắt là Luật Tổ chức CQĐP sửa đổi năm 2025, có hiệu lực từ ngày thông qua) quy định cụ thể mô hình tổ chức CQĐP 2 cấp: tỉnh, xã; theo hướng tinh gọn, phân định rõ thẩm quyền, chức năng, nhiệm vụ, tăng tính tự chủ và trách nhiệm của chính quyền các cấp.
Kể từ ngày 1/7, cả nước sẽ vận hành mô hình chính quyền 2 cấp - cấp tỉnh và cấp xã, bỏ cấp huyện.
Với tư cách là cơ quan thực hiện quyền giám sát tối cao, Quốc hội sẽ thường xuyên theo dõi, xem xét và đánh giá quá trình triển khai thực hiện các luật, nghị quyết của Quốc hội về việc vận hành chính quyền địa phương 2 cấp để kịp thời hoàn thiện thể chế, chính sách cũng như tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc nếu có trong quá trình thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước.
Chính phủ cũng như các cơ quan liên quan khẩn trương, gấp rút chuẩn bị các điều kiện cần thiết khác để đảm bảo chính quyền địa phương 2 cấp sẽ chính thức được vận hành một cách suôn sẻ, thông suốt từ ngày 1/7/2025...
Sáng 27/6, tại kỳ họp thứ 24 (kỳ họp chuyên đề), Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết phân cấp quản lý nhà nước một số lĩnh vực kinh tế-xã hội trên địa bàn thủ đô khi áp dụng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Luật số 72/2025/QH15 (Luật Tổ chức chính quyền địa phương sửa đổi) đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV, Kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 16-6-2025 và có hiệu lực ngay sau khi thông qua.
Luật số 72/2025/QH15 (Luật Tổ chức chính quyền địa phương sửa đổi) đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV, Kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 16-6-2025 (có hiệu lực từ ngày thông qua). Điều 17 Luật Tổ chức chính quyền địa phương quy định chủ tịch UBND tỉnh có 23 nhiệm vụ, quyền hạn. Trong khi đó, các luật trước đây quy định chủ tịch UBND cấp tỉnh có 15 nhiệm vụ, quyền hạn.
Mọi điều kiện về thể chế đã sẵn sàng, mọi công việc cũng được từng bước triển khai để từ ngày 1/7, mỗi xã, mỗi tỉnh khoác trên mình tấm áo mới với khí thế mới, đòi hỏi người lãnh đạo của địa phương phải thực sự là bộ óc tinh thông, nhạy bén.
Luật bổ sung thẩm quyền phân cấp của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh; đồng thời bổ sung thẩm quyền và hình thức văn bản của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; mở rộng phạm vi ban hành văn bản của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp xã phù hợp với nhiệm vụ, quyền hạn tương ứng tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương.
Sáng 16/6/2025, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam với 470 đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành (chiếm 100% tổng số đại biểu có mặt và 98,33% tổng số đại biểu Quốc hội), có hiệu lực thi hành từ ngày được thông qua. Theo đó, các đơn vị hành chính được tổ chức thành 2 cấp, gồm tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các đơn vị hành chính dưới tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương do luật định. Quốc hội cũng đã thông qua Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi), gồm 7 chương, 54 điều...
Sáng 25-6, với đa số đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Từ ngày 1-7-2025, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp (cấp tỉnh và cấp xã) đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong cải cách hành chính và tổ chức bộ máy nhà nước. Theo đó, cấp xã sẽ thực hiện hơn 1.000 nhiệm vụ thuộc nhiều lĩnh vực: Kinh tế - xã hội, đất đai, xây dựng, an ninh trật tự…
Các nghị định phân quyền, phân cấp, phân định thẩm quyền chỉ có hiệu lực pháp luật đến ngày 1/3/2027. Các nội dung về phân quyền, phân cấp, phân định thẩm quyền và trình tự, thủ tục thực hiện tại các nghị định này sẽ được thay thế bằng các quy định của luật, nghị quyết, nghị định mới.
Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh, về nguyên tắc, các nghị định phân quyền, phân cấp, phân định thẩm quyền chỉ có hiệu lực pháp luật đến ngày 1/3/2027.
Việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh và tổ chức mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sẽ có tác động lớn, là cơ hội để tái cấu trúc lại không gian phát triển, tạo ra không gian phát triển kinh tế- xã hội lớn hơn. Khi tổ chức đơn vị hành chính cấp tỉnh với quy mô lớn hơn sẽ tạo dư địa lớn cho các phát triển kinh tế, đầu tư, liên kết vùng, thúc đẩy sự phát triển đồng đều giữa các địa phương...
Tại họp báo quốc tế, ngày 17/6, Thứ trưởng Nội vụ Trương Hải Long đã trình bày chi tiết về việc triển khai mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp tại Việt Nam từ ngày 1/7/2025.