Trong thời gian qua, các tỉnh, thành phố vùng đồng bằng sông Cửu Long đã dần mở rộng và đa dạng hóa các loại hình hợp tác, liên kết sản xuất-kinh doanh, tiêu thụ; gắn sản xuất nông nghiệp với chế biến, tiêu thụ sản phẩm; gắn sản xuất với phát triển dịch vụ du lịch sinh thái thích ứng với biến đổi khí hậu và nước biển dâng, bảo đảm tính liên kết giữa các địa phương với nhau.
Theo các chuyên gia, nhà khoa học, quản lý, thời gian tới, vùng Đồng bằng sông Cửu Long cần tăng cường liên kết vùng để có thêm sức mạnh tổng hợp, tạo động lực thúc đẩy phát triển cho toàn vùng tương xứng với tiềm năng, thế mạnh vốn có.
Phó Thủ tướng Lê Minh Khái giao Bộ KH&ĐT chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương liên quan rà soát các cơ chế, chính sách hiện hành và nghiên cứu, đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù vượt trội nhằm phát triển vùng đồng bằng sông Cửu Long.
Dự báo vào cuối thế kỷ XXI, khi mực nước biển dâng lên từ 0,5 - 1m, khoảng 1/3 vùng ĐBSCL sẽ bị ngập lụt, là vùng bị mất đất lớn nhất thế giới. Nếu không có giải pháp ứng phó đồng bộ thì 35% dân số vùng ĐBSCL, với 39% diện tích chịu ảnh hưởng. Do vậy, nâng tỷ lệ đô thị hóa và quy hoạch đô thị đồng bộ là giải pháp cấp bách để ổn định đời sống người dân miền Tây về lâu dài.
Trong Quy hoạch vùng ĐBSCL thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, An Giang giữ vai trò quan trọng về trung tâm lúa gạo, thủy sản, trái cây, có lợi thế lớn về kinh tế biên giới, là cửa ngõ giao thương giữa vùng ĐBSCL với các nước trong khối ASEAN. Vai trò và vị trí quan trọng của tỉnh đang dần được phát huy.
Đồng bằng sông Cửu Long đã có bước tiến dài trong quy hoạch và phát triển đô thị. Tuy nhiên, việc hình thành và phát triển đô thị bền vững đang phải đối mặt với tình trạng biến đổi khí hậu và nước biển dâng diễn ra nhanh hơn so với dự báo. Nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan đang ảnh hưởng đến sinh kế và đời sống của người dân.
Với tình trạng biến đổi khí hậu và nước biển dâng, dự báo có tới hơn 1/3 diện tích vùng đồng bằng Sông Cửu Long sẽ bị ngập lụt, mất đất lớn nhất thế giới...
Đồng bằng sông Cửu Long là vùng cực Nam của Việt Nam gồm một thành phố và 12 tỉnh. Vùng đất được hình thành từ những trầm tích phù sa và bồi dần qua nhiều kỷ nguyên thay đổi mực nước biển.
Phát triển đô thị bền vững vùng Đồng bằng sông Cửu Long cần xác định biến đổi khí hậu và nước biển dâng là xu thế tất yếu, phải sống chung và thích nghi, biến thách thức thành cơ hội; trong đó, lấy tài nguyên nước là yếu tố cốt lõi, là cơ sở cho việc hoạch định chiến lược, chính sách, quy hoạch phát triển vùng, cần phải được quản lý tổng hợp trên toàn vùng và từng địa phương.
Quy hoạch đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu ở Đồng bằng Sông Cửu Long sẽ góp phần làm giảm tác động xấu của môi trường lên cuộc sống của người dân, tạo không gian, môi trường sống xanh.
Đồng bằng sông Cửu Long là vùng có vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và đối ngoại của đất nước. Vùng đã có bước tiến dài trong việc quy hoạch và phát triển đô thị song cũng chịu nhiều ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu. Do đó, việc phát triển đô thị bền vững đòi hỏi sự điều tiết hài hòa với bình ổn xã hội và bảo vệ môi trường. Đây là vấn đề nổi bật mà chính quyền địa phương trong vùng cùng với chuyên gia, nhà hoạch định chính sách phải đặc biệt quan tâm để có những định hướng quy hoạch, phát triển đô thị lâu dài, thiết thực, ổn định.
Trong bối cảnh giá lương thực trên thế giới biến động, một lần nữa cho thấy sản xuất nông nghiệp tiếp tục là 'bà đỡ' quan trọng của nền kinh tế. ĐBSCL lâu nay được xem là vựa lúa, vựa thủy sản và vựa trái cây của cả nước đang cần những cơ chế, chính sách đột phá trong thu hút đầu tư để làm đòn bẩy phát triển căn cơ sản xuất nông nghiệp.
Tính đến tháng 5/2023, toàn vùng có 211 đô thị, bao gồm 1 đô thị loại I trực thuộc Trung ương là Cần Thơ và 2 đô thị loại I trực thuộc tỉnh là Mỹ Tho (Tiền Giang) và Long Xuyên (An Giang).
Nguồn nước vùng đồng bằng sông Cửu Long (ÐBSCL) đang đối mặt với rất nhiều thách thức, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu (BĐKH), nước biển dâng diễn ra nhanh hơn dự báo. Vì vậy, việc quản lý, khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên nước là rất cần thiết, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế, xã hội (KTXH) của cả vùng.
Đến 2025, vùng đồng bằng sông Cửu Long tập trung phát triển 8 trung tâm đầu mối về nông nghiệp tại khu vực có điều kiện thuận lợi về hạ tầng và nguồn nước. Đồng thời, phát triển hệ thống đô thị, khu kinh tế, khu công nghiệp, cụm công nghiệp tại 4 hành lang phát triển và các khu vực động lực phát triển...
Theo Kế hoạch thực hiện Quy hoạch vùng đồng bằng sông Cửu Long thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; về phát triển chuỗi giá trị nông sản chủ lực, giai đoạn đến 2025, tập trung phát triển 08 trung tâm đầu mối về nông nghiệp tại khu vực có điều kiện thuận lợi về hạ tầng và nguồn nước.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã ký Quyết định 816/QĐ-TTg ngày 7/7/2023 ban hành Kế hoạch thực hiện Quy hoạch vùng đồng bằng sông Cửu Long thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà ký Quyết định 816/QĐ-TTg ngày 7/7/2023 ban hành Kế hoạch thực hiện Quy hoạch vùng đồng bằng sông Cửu Long thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Chuyển đổi số là yêu cầu bắt buộc, còn kinh tế tuần hoàn là xu thế của thế giới. Theo TS Đoàn Thanh Nghị (Trường Đại học An Giang), khi phát triển được nền kinh tế nông nghiệp tuần hoàn dựa vào chuyển đổi số, An Giang sẽ cơ bản giải quyết được mâu thuẫn giữa phát triển kinh tế và ô nhiễm môi trường, hướng đến nền nông nghiệp xanh, hiệu quả và bền vững.
Liên kết vùng, hạ tầng giao thông được xác định là một trong những 'điểm nghẽn' khiến cho chi phí logistics tăng, làm giảm sức cạnh tranh của vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Để sớm tháo gỡ 'điểm nghẽn' trên, Chính phủ và các địa phương đã đầu tư rất nhiều nguồn lực phát triển hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng về giao thông logistics.
Tỉnh Bạc Liêu nằm trên bán đảo Cà Mau thuộc vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Với diện tích đất tự nhiên là 2.669 km2, dân số 998.500 người, tiếp giáp đường bờ biển dài 56km. Hệ thống đô thị tỉnh Bạc Liêu hiện nay có 12 đô thị. Trong đó, có 01 đô thị loại II (thành phố Bạc Liêu), 01 đô thị loại IV (thị xã Giá Rai) và 10 đô thị loại V, tỷ lệ đô thị hóa đạt 35,48%...
Để sớm tháo gỡ điểm nghẽn và hoàn thiện hệ thống giao thông tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn tới, nguồn lực sẽ được tập trung đầu tư phát triển hệ thống đường cao tốc, đặc biệt là các trục có nhu cầu vận tải cao như: trục TP. Hồ Chí Minh - Cần Thơ, đẩy mạnh xu hướng container hóa vận tải thủy...
Nhiều điều kiện tự nhiên thuận lợi, sao còn nghèo khó, vất vả? Đó là trăn trở của PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, về thực trạng và bài toán phát triển kinh tế khu vực Đồng bằng sông Cửu Long trong thời gian tới.
Biến đổi khí hậu luôn là vấn đề nghiêm trọng đối với Đồng bằng sông Cửu Long, tác động tiêu cực tới sinh kế của người dân, thúc đẩy di cư và cản trở phát triển đô thị… Do vậy, việc ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nhằm tăng tính cạnh tranh của hàng hóa trên thị trường cũng như việc tận dụng hết những lợi thế, tiềm năng năng lượng tái tạo… trở thành ưu tiên chiến lược hàng đầu của các địa phương trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long vừa để đảm bảo sự phục hồi bền vững vừa phù hợp với xu thế toàn cầu.
Trước thực trạng thời tiết cực đoan ngày càng khốc liệt do biến đổi khí hậu, những lợi thế từ phù sa sông Mekong, nguồn lợi thủy sản tự nhiên... không còn như trước, đặt ra yêu cầu nền nông nghiệp vùng Đồng bằng sông Cửu Long cần phát triển theo hướng 'thuận thiên', chuyển đổi từ 'sản xuất nông nghiệp' sang 'kinh tế nông nghiệp' kết hợp với công nghiệp chế biến. Đây được xem là giải pháp khả thi và bền vững trong dài hạn, tạo động lực cho nông nghiệp vùng Đồng bằng sông Cửu Long bứt phá.
Châu thổ Cửu Long đóng góp lớn vào kim ngạch xuất khẩu nông, thủy sản của cả nước. Song vùng này nhiều thời điểm rơi vào tình trạng 'được mùa rớt giá', thu nhập bấp bênh.
Ngày 24/9/2020, phát biểu tại Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh An Giang lần thứ XI (nhiệm kỳ 2020 - 2025), Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Võ Văn Thưởng (nay là Chủ tịch nước Cộng hòa XHCN Việt Nam) tin tưởng: 'Với truyền thống cách mạng kiên cường, tinh thần đoàn kết, dân chủ, kỷ cương và đổi mới, tôi tin tưởng rằng, Đảng bộ và nhân dân tỉnh An Giang sẽ đạt được những bước tiến mới mạnh mẽ, xây dựng tỉnh nhà phát triển nhanh và bền vững, góp phần quan trọng và tích cực vào sự phát triển chung của cả nước'.
Với định hướng đa dạng về sản xuất nông nghiệp, thời gian tới Đồng bằng sông Cửu Long không chỉ là vựa lúa mà còn trở thành vựa trái cây, vựa thủy sản của Việt Nam, đóng góp quan trọng cho an ninh lương thực thế giới.
Đồng bằng sông Cửu Long là vùng kinh tế quan trọng của Việt Nam, có ý nghĩa chiến lược trong việc phát triển nông nghiệp, đảm bảo an ninh lương thực quốc gia. Tuy nhiên, ngành nông nghiệp của vùng đối mặt với không ít khó khăn, thách thức.
Có vị trí đặc biệt quan trọng, nhiều lợi thế về nông nghiệp, thủy sản, nhưng thời gian qua Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) vẫn chưa phát huy được tiềm năng. Đã đến lúc cần những cú hích đủ mạnh để khu vực này khẳng định vị thế vững chắc, từng bước nâng cao đời sống nhân dân.
Phát triển kinh tế tuần hoàn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Chương trình hành động Nghị quyết 19-NQ/TW về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Cụ thể hóa của chương trình hành động này là 'Phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh'. Khu vực Đồng bằng sông Cửu Long cũng đang trên con đường đưa nông thôn tiến đến phát triển và văn minh hơn, cùng với một nền kinh tế tuần hoàn an toàn cho người dân nông thôn, cũng như đảm bảo cho môi trường sống trong khu vực.
Chương trình hợp tác phát triển kinh tế - xã hội giữa Tp. Hồ Chí Minh với các tỉnh, thành vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2025 đang mở ra cơ hội thu hút dự án từ các nhà đầu tư Tp. Hồ Chí Minh.
Chương trình hợp tác phát triển kinh tế - xã hội (KTXH) giữa TP. Hồ Chí Minh với các tỉnh, thành phố vùng ĐBSCL đến năm 2025 phù hợp với Nghị quyết 13-NQ/TW của Bộ Chính trị về phương hướng phát triển KTXH và bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng ĐBSCL đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Mục tiêu của liên kết vùng, mở rộng hợp tác với đầu tàu kinh tế của cả nước là nhằm xây dựng ĐBSCL trở thành trung tâm kinh tế nông nghiệp của cả nước, trở thành 'nơi thật sự đáng sống'.
Nghị quyết 13-NQ/TW, ngày 2/4/2022 của Bộ Chính trị về 'Phương hướng phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng ĐBSCL đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045' được xem là đột phá phát triển cho vùng đất 'Chín Rồng'. Đối với An Giang, đây là cơ hội để tỉnh phát huy lợi thế là vùng kinh tế trọng điểm của ĐBSCL và cửa ngõ kết nối ASEAN.
Nghị quyết 120 đã thực sự mang đến một luồng gió mới cho ĐBSCL. Ngoài xác định xoay trục sản xuất nông nghiệp tập trung theo thứ tự ưu tiên là thủy sản, cây ăn trái, lúa, nhiều nguồn lực đã đầu tư cho ĐBSCL ứng phó với các vấn đề do tác động của BĐKH gây ra.
Vùng ĐBSCL và TP. Hồ Chí Minh có vai trò, vị trí chiến lược quan trọng về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, môi trường, quốc phòng - an ninh và đối ngoại của cả nước. Việc gắn kết và tăng cường hợp tác giữa các bên nhằm triển khai thực hiện tốt Nghị quyết 13-NQ/TW, ngày 2/4/2022 của Bộ Chính trị về phương hướng phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo quốc phòng - an ninh vùng ĐBSCL đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; cũng như Nghị quyết 78/NQ-CP của Chính phủ về ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 13-NQ/TW.
DNVN – Theo các chuyên gia, năng lượng bền vững gắn với kinh tế tuần hoàn vừa là yêu cầu, vừa là giải pháp để phát triển bền vững vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) với ba trụ cột kinh tế, xã hội và môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu, góp phần giúp Việt Nam tiến dần đến mục tiêu phát thải nhà kính bằng 0 vào năm 2050.
An Giang được định hướng xây dựng trở thành trung tâm liên kết, sản xuất, chế biến sản phẩm nông nghiệp của vùng về lúa gạo, thủy sản nước ngọt, rau màu, cây ăn trái; là đầu mối giao thương hàng hóa, dịch vụ của vùng ĐBSCL với thị trường Campuchia. Đồng thời, gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa, truyền thống lịch sử; củng cố quốc phòng - an ninh; bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.
Trong dự thảo quy hoạch, thành phố Cần Thơ xác định tầm nhìn tổng quan là xây dựng Cần Thơ trở thành trung tâm động lực của vùng đồng bằng sông Cửu Long, một thành phố thông minh đáng sống của Việt Nam.
Đồng bằng sông Cửu Long hiện đang khẩn trương triển khai thực hiện các giải pháp ứng phó hiệu quả với tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn, bảo vệ cây trồng, vật nuôi...
Để đến năm 2050, ĐBSCL có trình độ phát triển khá so với cả nước, điểm đến hấp dẫn với du khách, nhà đầu tư nên phát triển nguồn nhân lực KHCN, tạo nền tảng phát triển bền vững cho vùng là quan trọng.
Quy hoạch tỉnh Đồng Tháp thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (viết tắt là Quy hoạch tỉnh), được tập trung tư duy của nhiều chuyên gia trong nước và quốc tế, các cấp, các ngành, địa phương... Quy hoạch đã đề ra được bức tranh tổng thể về việc huy động, phân bố và chung sức về nguồn lực để hướng đến tính khả thi cao nhất cho sự phát triển bền vững, cân bằng giữa các đối tượng có liên quan, trong đó nhân tố con người là chủ thể trọng tâm, tăng trưởng xanh là mục tiêu và văn hóa lịch sử là nền tảng.
Là địa phương trong vùng kinh tế trọng điểm ở ĐBSCL, tỉnh An Giang có nhiều di tích lịch sử văn hóa quan trọng, nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng, có nhiều cửa khẩu quốc tế, quốc gia và là cửa ngõ của trục Đông Tây thông thương giữa ĐBSCL với các nước Đông Nam Á… Thời gian qua An Giang đã nỗ lực vươn lên và đạt nhiều thành tựu quan trọng.
Nổi tiếng với dãy Thất Sơn hùng vĩ, trong đó Thiên Cấm Sơn là 'nóc nhà' của miền Tây, An Giang có nhiều tiềm năng, lợi thế và thời cơ mới để đưa kinh tế vào nhóm đầu vùng đất 'Chín Rồng'. Cùng với xác định An Giang thuộc vùng kinh tế trọng điểm của vùng ĐBSCL, những quy hoạch mới của Trung ương sẽ tạo cơ sở, động lực để tỉnh vươn tầm phát triển.
Việc sản xuất nông sản thô ra thị trường khó có thể làm nông dân khá lên, thậm chí vẫn luẩn quẩn trong nghèo đói do những tác nhân bất lợi. Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) có xu thế giảm dần mức đóng góp trong tỷ lệ GDP của cả nước. Nông dân ĐBSCL đang nghèo dần do tài nguyên thiên nhiên cạn kiệt, thu nhập ngày càng ít và đối mặt nhiều rủi ro…