Người Palestine tại Gaza bước vào tháng lễ Ramadan trong bối cảnh lệnh ngừng bắn còn mong manh, giữa đổ nát của nhà cửa và các cơ sở tôn giáo bị phá hủy, khiến bầu không khí vốn thiêng liêng và ấm áp thường thấy trở nên trầm lắng.
Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, phong trào Hồi giáo Hamas ngày 26/1 tuyên bố việc tìm thấy và trao trả thi thể của Thượng sĩ Ran Gvili, con tin Israel cuối cùng thiệt mạng tại Dải Gaza, là bằng chứng cho thấy phong trào này tuân thủ đầy đủ các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn.
Tân Hoa xã dẫn tuyên bố ngày 19/1 của Văn phòng truyền thông do Hamas điều hành cho biết, phong trào này ủng hộ tiến trình chuyển đổi suôn sẻ tại Dải Gaza sẵn sàng chuyển giao quyền lực hành chính cho Ủy ban kỹ trị Palestine - cơ quan vừa được thành lập có nhiệm vụ tạm thời điều hành Gaza trong giai đoạn hậu xung đột.
Sau ngừng bắn, cuộc chiến ở Gaza chuyển sang một mặt trận khác: mặt trận thiết kế quyền lực. 'Hội đồng Hòa bình' mà chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump thúc đẩy sẽ trả lời câu hỏi then chốt: Gaza sẽ được điều hành bởi một cơ chế có trách nhiệm rõ ràng, hay bị mắc kẹt trong thêm một tầng trung gian.
Thỏa thuận ngừng bắn tại dải Gaza do Mỹ làm trung gian có hiệu lực vào tháng 10/2025, mang lại khoảng lặng tối thiểu nhưng mong manh cho khu vực đang bị tàn phá.
Năm 2025 đang dần khép lại, nhưng khu vực Trung Đông vẫn chứng kiến những chuyển động không ngừng của bạo lực cho thấy cục diện rối ren và hỗn loạn chưa có lối thoát của 'chảo lửa' này. Lệnh ngừng bắn trở nên vô nghĩa bởi tiếng súng vẫn vang lên ở Lebanon và dải Gaza-giờ chỉ còn là đống đổ nát bởi bom đạn chiến tranh.
Ba quan chức của Hy Lạp đã tham gia Trung tâm Điều phối Dân sự-Quân sự, giám sát và điều phối công tác triển khai thỏa thuận ngừng bắn tại Gaza, đặt tại thành phố Kiryat Gat, miền Nam Israel.
Hai bên đã trao đổi về các bước cần thực hiện nhằm ngăn chặn những hành động mà họ cho là Israel vi phạm lệnh ngừng bắn, thảo luận những biện pháp cần thiết để giải quyết các vấn đề còn tồn tại.
Việc Israel tiêu diệt một chỉ huy của Hamas trong cuộc tấn công gần đây ở Gaza là động thái vi phạm lệnh ngừng bắn do Mỹ làm trung gian.
Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hamas tại Dải Gaza đã có hiệu lực từ ngày 10/10, khép lại hơn hai năm xung đột khốc liệt. Nhưng trên thực địa, bom vẫn rơi, nhà vẫn cháy, bệnh viện vẫn quá tải trong những tiếng kêu cứu, còn thỏa thuận ngừng bắn liên tục bị cáo buộc vi phạm.
Trưởng đoàn đàm phán Hamas xác nhận chỉ huy cấp cao Sa'ad thiệt mạng trong một cuộc không kích của Israel hôm 13/12, gọi đây là vụ ám sát nghiêm trọng nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.
Nỗ lực đưa Israel và phong trào vũ trang Hamas đến bàn đàm phán về giai đoạn ngừng bắn thứ hai đã đạt được một số tiến bộ nhỏ, mở ra cơ hội hiếm hoi để các bên tiếp tục thương lượng về các điều khoản thỏa thuận mang tính cốt lõi, hướng đến khả năng tái lập hòa bình lâu dài tại dải Gaza.
Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman al-Thani ngày 6/12 cho biết các cuộc đàm phán nhằm củng cố lệnh ngừng bắn do Mỹ hậu thuẫn tại Gaza đang ở thời điểm 'quan trọng', trong bối cảnh bạo lực đã tạm lắng nhưng vẫn chưa chấm dứt hoàn toàn.
Nhóm các nước trung gian hòa giải trong vấn đề Gaza gồm Ai Cập và Qatar, cùng 6 quốc gia Hồi giáo khác, ngày 6/12 đã lên tiếng cảnh báo về kế hoạch của Israel liên quan đến việc mở cửa khẩu Rafah theo hướng một chiều, chỉ cho phép người Palestine rời khỏi lãnh thổ nhưng không được quay trở lại, đồng thời tiếp tục hạn chế hàng viện trợ nhân đạo vào Dải Gaza.
Đám cưới tập thể của 54 cặp đôi, do một tổ chức từ thiện tài trợ, sự kiện chưa từng có diễn ra trong vùng chiến sự, thắp lên khát vọng về một cuộc sống mới ở Dải Gaza, nơi vẫn còn những tiếng súng trong lệnh ngừng bắn mong mạnh.
Gaza đối mặt cuộc khủng hoảng nhân đạo ngày càng trầm trọng khi các bệnh viện và dịch vụ thiết yếu vẫn gặp khó khăn bất chấp lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hamas.
Theo Tân Hoa xã, Bộ Y tế Palestine thông báo tổng số người thiệt mạng do chiến sự kéo dài hơn hai năm tại Dải Gaza đã lên mức 70.100 người.
Tổng thống Erdogan cho biết phong trào Hamas 'tiếp tục cách tiếp cận kiên trì' nhằm duy trì lệnh ngừng bắn bất chấp các hành động mà ông mô tả là 'khiêu khích' từ Israel.
Số người thiệt mạng tiếp tục tăng ngay cả khi lệnh ngừng bắn mong manh có hiệu lực từ ngày 10/10, do các đội cứu hộ có điều kiện tiếp cận nhiều khu vực bị phá hủy để tìm thi thể.
Ngày 17/11, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (LHQ) đã thông qua Nghị quyết 2803 do Mỹ bảo trợ, lần đầu sau hơn hai năm 'mở khóa' một khuôn khổ hòa bình cho dải Gaza. Văn kiện này ủng hộ kế hoạch 20 điểm của Tổng thống Mỹ Donald Trump, với lộ trình ngừng bắn, giải giáp, tái thiết và đặc biệt là cho phép thành lập Lực lượng Ổn định quốc tế (ISF) tại vùng lãnh thổ này. Cũng từ đây, câu hỏi gai góc được đặt ra: Lực lượng ấy sẽ là tấm khiên bảo vệ dân thường và tiến trình tái thiết, hay báo hiệu một 'vùng ủy trị kiểu mới' dưới cái bóng các cường quốc?
Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty khẳng định nước này, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ vẫn đang duy trì phối hợp chặt chẽ để đảm bảo thực hiện đầy đủ Thỏa thuận Hòa bình Sharm El-Sheikh.
Ngày 23/11, phái đoàn cấp cao Hamas đã gặp Giám đốc Cơ quan tình báo Ai Cập Hassan Rashad tại Cairo để trao đổi về việc thực thi thỏa thuận ngừng bắn tại Gaza và tình hình trên thực địa sau những vi phạm liên tiếp của Israel.
Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, ngày 21/11, Nội các an ninh Israel đã bỏ phiếu thành lập một nhóm bộ trưởng có nhiệm vụ giám sát việc thực hiện giai đoạn thứ hai của thỏa thuận ngừng bắn ở Gaza.
Giai đoạn thứ hai của thỏa thuận ngừng bắn Gaza dự kiến sẽ bắt đầu sau khi tất cả các con tin còn sống được trả tự do và các con tin thiệt mạng được trao trả thi thể.
LHQ ngày 18-11 đã thông qua một nghị quyết mang tính bước ngoặt về Gaza, cho phép triển khai lực lượng ổn định quốc tế và mở ra một lộ trình khả dĩ hướng tới việc hình thành Nhà nước Palestine.
Theo Anadolu, Đức cho biết việc nối lại hoạt động xuất khẩu vũ khí sang Israel phụ thuộc vào việc nước này tuân thủ lệnh ngừng bắn hiện tại và mở đường cho việc cung cấp viện trợ nhân đạo quy mô lớn vào Gaza.
Chính phủ Đức sẽ dỡ bỏ hạn chế xuất khẩu vũ khí sang Israel sau lệnh ngừng bắn ổn định, mở ra cơ hội hòa bình và viện trợ nhân đạo tại Trung Đông.
Mỹ, Saudi Arabia, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ và một số quốc gia Arập - Hồi giáo ngày 14/11 đã kêu gọi Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (LHQ) thông qua dự thảo nghị quyết của Mỹ ủng hộ kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza do Tổng thống Donald Trump đề xuất.
Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, tờ The National của Các tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) ngày 13/11 đưa tin Mỹ đã lưu hành một dự thảo nghị quyết sửa đổi của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ), trong đó cho phép thành lập một chính quyền chuyển tiếp tại Dải Gaza có nhiệm kỳ 2 năm và một lực lượng quốc tế để giám sát an ninh cũng như đảm bảo vấn đề phi quân sự hóa tại dải đất ven Địa Trung Hải này.
Theo phóng viên TTXVN tại Cairo, ngày 12/11, Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty cho biết các quan chức tại New York (Mỹ) đang biên soạn dự thảo nghị quyết mới của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) về việc triển khai lực lượng bình ổn quốc tế tại Dải Gaza.
Quân đội Mỹ đang cân nhắc khả năng xây dựng một căn cứ quân sự tạm thời có sức chứa khoảng 10.000 người gần Dải Gaza, trong khuôn khổ thúc đẩy triển khai lực lượng ổn định gồm binh sĩ từ các quốc gia khác nhằm giám sát lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hamas.
Ngày 9/11, Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty và Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Qatar - ông Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani - tái khẳng định cam kết duy trì nỗ lực củng cố lệnh ngừng bắn tại Dải Gaza.
Gần một tháng sau khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Hamas và Israel có hiệu lực, tình hình nhân đạo tại Dải Gaza vẫn vô cùng nghiêm trọng, số người thiệt mạng tiếp tục gia tăng khi công tác tìm kiếm thi thể dưới đống đổ nát diễn ra giữa lúc xuất hiện thêm nhiều vụ tấn công mới, Al Jazeera đưa tin.
Mỹ đã soạn thảo một nghị quyết của Hội đồng bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ), trong đó phê chuẩn nhiệm kỳ 2 năm cho một cơ quan quản lý chuyển tiếp tại Gaza, hay còn gọi là Hội đồng Hòa bình và Lực lượng ổn định quốc tế tại vùng đất này.
Ủy ban này sẽ chịu trách nhiệm giám sát các cửa khẩu biên giới và lực lượng an ninh trong Dải Gaza, đồng thời do một bộ trưởng thuộc Chính quyền Palestine (PA) đứng đầu.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erodgan nhận định như vậy; đồng thời lưu ý rằng các quốc gia Hồi giáo phải đóng vai trò chủ đạo trong việc tái thiết Palestine.
Đã hơn 3 tuần trôi qua sau lệnh ngừng bắn, nhưng trên thực địa ở Gaza chỉ là một khoảng lặng tạm bợ, vận hành bằng lịch mở-đóng cửa khẩu và nhịp xe cứu trợ. Số liệu Liên hợp quốc (LHQ) cho thấy quy mô hỗ trợ đang tăng, nhưng những nút thắt về cửa, tuyến và an ninh khiến hàng 'đến cửa' chưa chắc 'đến tay', còn lệnh ngừng bắn thì mỏng như sợi chỉ.
Jordan và Đức cho biết việc triển khai một lực lượng quốc tế để đảm bảo ổn định tại Dải Gaza theo kế hoạch của Tổng thống Mỹ Donald Trump cần phải có sự ủy nhiệm của Liên hợp quốc.
Lệnh ngừng bắn ở Gaza đã phần nào làm dịu nỗi đau từ các cuộc không kích và phong tỏa của Israel, nhưng tình trạng thiếu tiền mặt khiến người Palestine không thể chi tiêu số tiền ít ỏi họ có và dễ trở thành nạn nhân của những kẻ trục lợi.
Ngày 30-10, Anadolu dẫn lời Bộ trưởng Ngoại giao Jean-Noel Barrot cho biết, Pháp đã cử một nhóm quân nhân và nhân viên dân sự tới Israel để hỗ trợ cho giai đoạn hậu ngừng bắn ở Dải Gaza.
Lệnh ngừng bắn do Mỹ làm trung gian giữa Israel và Hamas đang đứng trước thử thách lớn khi Israel không kích Gaza khiến 104 người thiệt mạng.
Hamas ngày 27/10 đã bàn giao thi thể một con tin đã chết cho phía Israel, chỉ vài giờ sau khi một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Israel ở miền nam Dải Gaza khiến hai người Palestine thiệt mạng, làm gia tăng lo ngại về sự mong manh của lệnh ngừng bắn hiện nay.
Israel đã chấp thuận đề nghị của Ai Cập cho phép đưa thiết bị và nhân viên của nước này vào Dải Gaza để hỗ trợ công tác tìm kiếm thi thể các con tin thiệt mạng.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tin rằng lệnh ngừng bắn ở Gaza sẽ kéo dài và kế hoạch buộc Hamas giải giáp là một vấn đề không thể thương lượng.
Dưới sức ép từ các vụ tấn công mới và bất đồng sâu sắc giữa Israel – Hamas, thỏa thuận ngừng bắn ở Gaza do Mỹ và các nước Arab bảo trợ bên bờ sụp đổ.
Mỹ gấp rút điều phái đoàn cấp cao đến Israel nhằm duy trì lệnh ngừng bắn do chính mình làm trung gian, giữa lúc giao tranh mới đe dọa phá vỡ tiến trình hòa bình mong manh tại Gaza.
Ngày 21/10, Qatar, một bên trung gian cho lệnh ngừng bắn tại Gaza, cáo buộc Israel vi phạm lệnh ngừng bắn có hiệu lực 11 ngày trước khi tấn công nhằm vào các vị trí của phong trào Hồi giáo Hamas.
Quân đội Israel san phẳng nhiều vườn ô liu ở Dải Gaza, làm chết gần 1 triệu cây - khiến nông dân Palestine gần như không còn gì để thu hoạch.
Giới chức Mỹ đang ngày càng lo ngại Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu sẽ chấm dứt lệnh ngừng bắn tại Gaza, khi những tín hiệu cứng rắn từ Tel Aviv làm dấy lên nguy cơ tái bùng phát chiến sự.
EU vẫn để ngỏ khả năng trừng phạt Israel nhằm duy trì ngừng bắn tại Gaza, tăng cường viện trợ nhân đạo và thúc đẩy các bước đi cụ thể cho hòa bình.
Các nỗ lực ngoại giao nhằm củng cố lệnh ngừng bắn mong manh tại Dải Gaza đang được đẩy mạnh, sau khi khu vực này hứng chịu loạt không kích khiến ít nhất 28 người thiệt mạng, làm dấy lên lo ngại thỏa thuận đình chiến có thể sụp đổ.
Lệnh ngừng bắn ở Gaza được nối lại sau cuộc tấn công khiến hai binh sĩ thiệt mạng và gây ra làn sóng không kích khiến 26 dân thường tử vong ngay sau đó.
Hôm 19/10, Reuters dẫn lời Thủ tướng Israel - Benjamin Netanyahu cho biết cửa khẩu biên giới Rafah giữa dải Gaza và Ai Cập sẽ vẫn bị đóng cửa cho đến khi có thông báo mới, đồng thời cho biết thêm rằng việc mở cửa trở lại sẽ phụ thuộc vào việc Hamas bàn giao thi thể các con tin đã chết.
Tại Gaza, những tiếng súng đã tạm ngưng. Nhưng sự im lặng không đồng nghĩa với yên bình. Trong những con ngõ đổ nát, người dân vẫn dò dẫm đi tìm nước sạch, thuốc men và người thân dưới những đống gạch vụn. Lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ đầu tháng 10 mang lại đôi chút không gian thở, nhưng không mang lại sự yên tâm.
EU đang xem xét hỗ trợ giải giáp Hamas, tăng viện trợ nhân đạo và thúc đẩy hòa bình lâu dài tại Gaza, theo các diễn biến mới nhất từ khu vực.
Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, ngày 17/10, lực lượng Hamas kêu gọi ngay lập tức mở cửa khẩu biên giới Rafah và thành lập một ủy ban kỹ trị quốc gia để giám sát quá trình tái thiết Dải Gaza, đồng thời nhấn mạnh vùng lãnh thổ này phải được xây dựng lại dưới sự giám sát quốc gia độc lập và không bị can thiệp về mặt chính trị.
Thổ Nhĩ Kỳ đã cử hàng chục chuyên gia cứu trợ thảm họa tới Gaza ngày 16/10 để hỗ trợ tìm kiếm các thi thể bị mắc kẹt dưới đống đổ nát tại vùng lãnh thổ này, trong bối cảnh nhiều gia đình vẫn khắc khoải tìm kiếm người thân sau hai năm chiến tranh.
Chính quyền Palestine (PA) ngày 16-10 đã chính thức trình bày kế hoạch tái thiết Dải Gaza với tổng kinh phí dự kiến 65 tỷ USD, trong khuôn khổ cuộc họp với LHQ và các phái đoàn ngoại giao tại Ramallah.