Từ nhiều ngày trước khi diễn ra Lễ hội Giỗ tổ Hùng Vương, đông đảo người dân, bà con nhân dân khắp cả nước đã có mặt tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng (TP Việt Trì, tỉnh Phú Thọ) để tưởng nhớ đến các vị Vua Hùng của dân tộc, đất nước. Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương xuất phát từ mạch nguồn dân tộc, từ sự tôn vinh những nhân vật lịch sử có công dựng nước đã tạo lập ra một quốc gia, dân tộc.
Sáng 21/4 (mùng 10/3 Âm lịch) tại Ðiện Kính Thiên, trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh, thuộc Khu Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Ðền Hùng (Phú Thọ) diễn ra trọng thể Lễ dâng hương Giỗ Tổ Hùng Vương.
Từ thuở nhỏ hay hiện tại chắc chắn ai cũng học thuộc làu câu ca dao 'Dù ai đi ngược về xuôi, nhớ ngày Giỗ Tổ mùng 10 tháng 3' hoặc trong trường ca 'Đất nước' của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm 'Hàng năm ăn đâu, làm đâu - Cũng biết cúi đầu nhớ ngày Giỗ Tổ'. Tôi tin chắc rằng trong lòng mỗi người dân đất Việt lại nao nức hướng về ngày Giỗ Tổ Hùng Vương với một niềm thành kính tri ân công đức tổ tiên, nhớ về nguồn cội.
Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương mùng 10/3 có vị thế đặc biệt trong tâm thức và tín ngưỡng của người Việt Nam. Để tỏ lòng thành kính, tình cảm thiêng liêng của mình với các vị Vua Hùng có công dựng nước, nhà thơ Trần Minh đã sáng tác bài thơ 'Giỗ Tổ Vua Cha' đầy xúc động.
Thái độ tôn kính Hùng Vương theo đạo lý 'uống nước nhớ nguồn' của các thế hệ người dân Việt Nam đã khiến cho Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ngày càng linh thiêng và sức lan tỏa sâu rộng trên mọi miền đất nước và kiều bào ta ở nước ngoài.
Sâu thẳm trong tâm hồn người Việt, dẫu ở trong nước hay nước ngoài, Giỗ Tổ là một ngày lễ trọng, hàm chứa ý nghĩa sâu xa, không chỉ giá trị ở chỗ có bao nhiêu tiếng đồng hồ được nghỉ ngơi. Thông thường nếu dịp này được nghỉ dài ngày hơn, nhiều người thường đưa gia đình về đất Tổ dự lễ kết hợp thăm thú, vui chơi.
Trong tiến trình lịch sử dựng nước và giữ nước, người Việt Nam từ bao đời nay đã hình thành trong tâm thức của mình: 'Vua Hùng là Tổ tiên của dân tộc Việt Nam'. Vì thế, Giỗ Tổ Hùng Vương là ngày lễ thiêng liêng của dân tộc nhằm tưởng nhớ, tôn vinh công lao các Vua Hùng đã có công dựng nước, đồng thời thể hiện sức mạnh yêu nước, đại đoàn kết dân tộc.
Truyền kỳ về sự hình thành dân tộc Việt, gắn với truyền thuyết Lạc Long Quân và Âu Cơ, về cha Rồng, mẹ Tiên, về bọc trăm trứng hay về thủy tổ - cội rễ chung cho tất cả các dân tộc. Đó là sự lý giải thuyết phục nhất cho tinh thần đoàn kết, gắn bó keo sơn giữa các dân tộc anh em cùng sinh sống trên dải đất hình chữ S.
Trước ngày Giỗ Tổ Hùng Vương mùng 10/3 âm lịch, Công viên Lịch sử Văn hóa Dân tộc (TPHCM) đã được trang hoàng cờ hoa lộng lẫy để đón người dân và du khách đến dâng hương tưởng nhớ các Vua Hùng.
Giỗ Tổ Hùng Vương là ngày lễ lớn của dân tộc ta, là dịp để mỗi người tưởng nhớ đến cội nguồn tổ tiên.
'Dù ai đi ngược về xuôi/Nhớ ngày Giỗ Tổ mùng mười tháng ba'. Câu ca ấy đã in sâu vào tâm thức của mỗi người dân đất Việt. Đã là người Việt Nam, dù ở trong nước hay định cư ở bất cứ nơi đâu trên trái đất này, cứ đến ngày Giỗ Tổ Hùng Vương là hàng triệu người con mang trong mình dòng máu Lạc Hồng đều cùng nhau hành hương hoặc hướng về đất Tổ, thắp nén tâm hương, nhớ về nguồn cội, tri ân tổ tiên với tất cả tấm lòng thành kính của mình.
Để bày tỏ sự tri ân, đồng thời giáo dục học sinh nhớ về cội nguồn của dân tộc, trong các ngày mùng 8 và 9 tháng 3 (Âm lich) nhiều trường học trên địa bàn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức trang trọng lễ Giỗ Tổ Hùng Vương.
Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương (10 tháng 3 Âm lịch) hàng năm là quốc lễ thiêng liêng của mỗi người dân đất Việt. Không chỉ là dịp tri ân công ơn của các Vua Hùng đối với dân tộc, đây còn là lúc nghĩa đồng bào lan tỏa, khẳng định sự đoàn kết, đồng lòng dù lên non-xuống biển, dù đi ngược-về xuôi. Thế hệ trẻ cũng từ đó nhận thức rõ hơn về nguồn cội, tinh thần dân tộc cũng như vai trò, trách nhiệm của mình trong việc giữ gìn và dựng xây đất nước.
Ngày 10/3 âm lịch, không chỉ ở đất tổ Phú Thọ mà tại Khu di tích lịch sử văn hóa Đại Hùng (chùa Đại Hùng) ở phường Đậu Liêu (thị xã Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh) cũng diễn ra lễ Giỗ tổ Hùng Vương.