Qua nhiều mùa mưa lũ trên địa bàn tỉnh Nghệ An, đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao chất lượng công tác dự báo khí tượng - thủy văn, đảm bảo kịp thời, chính xác hơn để các địa phương có phương án chủ động ứng phó.
Chưa đầy một năm qua, thiên tai liên tiếp ập xuống nhiều địa phương trên cả nước, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản. Biến đổi khí hậu khiến thời tiết ngày càng cực đoan, khó đoán định, tạo ra thách thức không nhỏ về mối đe dọa an ninh phi truyền thống.
Trong thời gian gần đây, thế giới chứng kiến hàng loạt các hiện tượng thời tiết cực đoan xảy ra với tần suất thường xuyên, khó lường và nghiêm trọng hơn bao giờ hết. Chính những điều này đã tác động mạnhmẽ trên quy mô toàn cầu, ảnh hưởng lớn đến con người, môi trường và kinh tế.
Ngay trong những tháng đầu năm 2025, thiên tai ở nước ta có xu hướng cực đoan hơn so với trung bình nhiều năm. Trong đó có ít nhất 2 đợt gây lũ lớn sớm và bất thường; 14 đợt lũ quét, sạt lở đất đá xảy ra tại 18 tỉnh trung du, miền núi phía bắc, Trung Bộ và Tây Nguyên.
Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2025, Việt Nam tiếp tục chứng kiến nhiều hiện tượng thiên tai cực đoan với mức độ nghiêm trọng gia tăng. Các hiện tượng thiên tai, thời tiết cực đoan đã gây tổn thất lớn cả về người và tài sản. Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tính từ đầu năm đến ngày 23/7, thiên tai trên cả nước đã làm 114 người thiệt mạng, ước tính thiệt hại về kinh tế là hơn 550 tỷ đồng.
Từ đầu năm 2025, Việt Nam đã chịu thiệt hại lớn về người và của, chuyên gia cảnh báo cần chủ động ứng phó.
Trong vòng một năm qua, thiên tai như một 'kè thù' vô hình, không mang vũ khí, không có hình dạng cụ thể, đã gây ra thiệt hại lớn về người và của với cường độ khốc liệt và phạm vi tác động rộng.
Trong bối cảnh thiên tai ngày càng cực đoan, bất thường và khó lường như hiện nay, việc chủ động ứng phó trở thành yếu tố then chốt. Từ đó giúp các địa phương, ngành chức năng, doanh nghiệp, người dân giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ cuộc sống và tài sản một cách hiệu quả.
Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề do thiên tai. Năm 2024 và 7 tháng đầu năm 2025 là một giai đoạn hết sức cam go, toàn quốc đã xảy ra hơn 10.200 sự cố, thiên tai, làm 1.389 người chết, 398 người mất tích và thiệt hại vật chất rất lớn.
Theo dự báo, năm 2025, trên khu vực Biển Đông có khả năng xuất hiện khoảng 8-11 cơn bão, áp thấp nhiệt đới (trong đó có 3-5 cơn đổ bộ vào đất liền), tập trung nhiều vào thời điểm cuối năm.
Khả năng chống chịu của công trình phòng, chống thiên tai, cơ sở hạ tầng, nhà ở còn thấp trước sức tàn phá của bão, lũ; hệ thống giao thông thường xuyên xảy ra sạt lở, ngập sâu, chia cắt…
Hiện tượng dông lốc xuất hiện ngày càng dày đặc và bất ngờ trong mùa mưa bão, gây ra thiệt hại nặng về người và tài sản. Mới nhất, vụ lật tàu QN 7105 trên Vịnh Hạ Long ngày 19/7/2025 – một minh chứng đau lòng – đã đặt ra câu hỏi lớn về khả năng dự báo, cảnh báo và phương thức phòng tránh hiệu quả. Trước thực trạng này, đâu là giải pháp căn cơ để giảm thiểu rủi ro, bảo vệ cộng đồng?
Đối phó với những diễn biến bất thường, cực đoan của biến đổi khí hậu, đòi hỏi thay đổi về tâm thế, tư duy ứng phó.