Vừa qua, tại phiên họp thứ 6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật Đất đai (sửa đổi). Theo tờ trình của Chính phủ, dự thảo Luật bổ sung nhiều quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất nhằm bảo đảm quyền, lợi ích của người dân, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và phù hợp thực tiễn.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp tục rà soát, hoàn thiện để quy định, thể chế hóa nguyên tắc bảo đảm cải thiện nơi ở, điều kiện sống và sinh kế của người dân có đất ở bị thu hồi.
Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đề xuất người có đất ở bị thu hồi để thực hiện dự án khu đô thị, khu dân cư nông thôn được bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở tại chỗ, đồng thời bổ sung cơ chế hỗ trợ phục hồi sinh kế.
Hộ dân A bị thu hồi 200 m2 đất ở nhưng còn 2.000 m2 đất nông nghiệp liền kề. Nếu áp dụng quy định như đề xuất, ông A được chuyển mục đích sử dụng 200 m2 đất nông nghiệp thành đất ở và miễn nghĩa vụ tài chính phần hoán đổi.
Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đang tiếp tục được rà soát theo hướng xử lý những vướng mắc trong thực tiễn, trong đó có các vấn đề về quy hoạch, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và cơ chế tài chính, giá đất.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang hoàn thiện dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) để trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp thứ 2 (dự kiến khai mạc vào tháng 10/2026). Dự thảo đưa ra nhiều điểm mới quan trọng, nổi bật là chế tài mạnh tay đối với các dự án chậm tiến độ và chính sách bồi thường, tái định cư bảo vệ tối đa quyền lợi của người dân.
Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi đề xuất trường hợp người có đất ở bị thu hồi để thực hiện dự án khu đô thị, khu dân cư nông thôn thì được bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở tại chỗ.
Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi đang được Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện để trình Quốc hội xem xét, với nhiều đề xuất liên quan trực tiếp đến thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Đáng chú ý, chủ đầu tư để đất quá 60 tháng không đưa vào sử dụng có thể bị thu hồi, trong khi quyền lợi của người có đất bị thu hồi được đề xuất bảo đảm chặt chẽ hơn.
Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 66.26/2026/NQ-CP về hỗ trợ bảo đảm sinh kế, ổn định đời sống và tái định cư cho người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện dự án điện hạt nhân đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư...
Đề án tăng cường hỗ trợ pháp lý về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2026 - 2030 nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước; bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp và tạo sự đồng thuận xã hội.
Một trong những định hướng đáng chú ý trong sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 là chuyển mạnh từ tư duy “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang tư duy “tái thiết cuộc sống cho người dân, khi Nhà nước thu hồi đất”.
Sáng 21/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024. Đồng tình với yêu cầu tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc trong thực tiễn, khơi thông nguồn lực đất đai cho phát triển, nhiều đại biểu cho rằng, các cơ chế mới phải đồng thời bảo đảm minh bạch, kiểm soát quyền lực và nhất là không làm giảm quyền lợi chính đáng của người dân khi Nhà nước thu hồi đất.
Thảo luận tại hội trường về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 sáng 21/8, ĐBQH Trần Nhật Minh (Nghệ An) nêu ba vướng mắc khi thu hồi đất đối với dự án không sử dụng hoặc chậm sử dụng đất: xử lý tài sản gắn liền với đất, xác định thế nào là “chưa đưa đất vào sử dụng” và diện tích vi phạm. Cho rằng quy định thu tiền lũy tiến còn chung chung, khó áp dụng, đại biểu đề nghị nghiên cứu thiết kế một điều riêng.
Phát biểu tại hội trường sáng 21/8 về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, ĐBQH Trần Văn Tuấn (Bắc Ninh) cho rằng, chính sách tái định cư cần tiếp tục được xem là chính sách đặc biệt, bảo đảm người dân có nơi ở phù hợp sau thu hồi đất.
Nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng, thu hồi đất không thể chỉ dừng ở việc xác định mức bồi thường, mà cần tính đến toàn diện cuộc sống của người dân sau di dời, từ chỗ ở, việc học của con cái đến việc làm và sinh kế lâu dài.
Sáng 21/8, thảo luận về dự án Luật Đất đai (sửa đổi) tại Kỳ họp Quốc hội, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Trần Văn Tuấn đề xuất đơn giản hóa và tiền tệ hóa chính sách hỗ trợ khi thu hồi đất, nhằm tháo gỡ điểm nghẽn giải phóng mặt bằng.
ĐBQH đề nghị sửa Luật Đất đai theo hướng bảo đảm nơi ở, sinh kế, quyền tài sản sau thu hồi đất.
Tại phiên thảo luận, các đại biểu cơ bản thống nhất và đánh giá cao tinh thần khẩn trương, trách nhiệm của Chính phủ và các cơ quan liên quan trong việc nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024.
Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, sáng 21/8, Quốc hội thảo luận ở hội trường về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024.
Thảo luận định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, đại biểu Nguyễn Đại Thắng (đoàn Hưng Yên) đề nghị xác định rõ các trường hợp thu hồi đất, cần đặc biệt quan tâm đến việc bảo đảm cuộc sống, sinh kế của người dân.
Đại biểu Quốc hội đề nghị chính sách thu hồi đất không chỉ dừng ở việc bảo đảm đủ diện tích cho công trình mà cần tính đến hiệu quả sử dụng đất, tổ chức lại không gian phát triển và ổn định đời sống, sinh kế của người dân. Cùng với đó, cần thống nhất trình tự, thủ tục về đất đai trên toàn quốc.
ĐBQH cho rằng, khi Nhà nước đầu tư một tuyến đường hoặc công trình hạ tầng lớn, nếu chỉ thu hồi đúng phần diện tích cần thiết cho dự án, sau khi công trình hoàn thành có thể xuất hiện những phần đất nhỏ, méo mó, khó tiếp cận.
Sáng 21/8, tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội thảo luận ở hội trường về về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024. Các đại biểu đề xuất nhiều giải pháp hoàn thiện chính sách thu hồi đất, tái định cư, giá bồi thường và quản trị dữ liệu đất đai, nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.
Sáng 21-8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội thảo luận ở hội trường về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024.
Việc chuyển từ giá đất cụ thể sang bảng giá đất và hệ số điều chỉnh được kỳ vọng đơn giản hóa thủ tục, nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải kiểm soát chặt chất lượng dữ liệu, phương pháp định giá và mức bồi thường. Thảo luận về sửa đổi Luật Đất đai sáng nay (21/8), nhiều đại biểu Quốc hội nhấn mạnh: khơi thông nguồn lực đất đai phải đi cùng bảo đảm quyền lợi người dân, đặc biệt khi Nhà nước thu hồi đất; bồi thường không chỉ là trả lại giá trị tài sản mà phải hướng tới tái thiết cuộc sống, bảo đảm nơi ở và sinh kế bằng hoặc tốt hơn trước.
Cùng với việc xác định rõ trường hợp thu hồi đất, đại biểu lưu ý cần đặc biệt quan tâm bảo đảm đời sống, sinh kế của người dân sau khi bị thu hồi đất. Đây cần là nguyên tắc xuyên suốt trong chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Sáng 21/8, Quốc hội thảo luận về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024.
Theo các đại biểu Quốc hội, việc sửa Luật Đất đai lần này cần đồng thời đạt ba yêu cầu: khơi thông nguồn lực cho phát triển; kiểm soát chặt việc sử dụng quyền lực Nhà nước; và bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.
Theo đại biểu Nguyễn Đại Thắng, bồi thường bằng tiền chỉ nên thực hiện trong trường hợp không có quỹ đất, nhà phù hợp hoặc theo nguyện vọng của người bị thu hồi đất.
Cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 21-NQ/TW, định hướng sửa đổi Luật Đất đai đặt ra yêu cầu chuyển từ tư duy “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang “tái thiết cuộc sống cho người dân” khi Nhà nước thu hồi đất. Để chủ trương nhân văn này đi vào thực tế, các đại biểu Quốc hội (ĐBQH) đề nghị cần thiết kế chặt chẽ cơ chế thu hồi, bồi thường, tái định cư, bảo đảm quyền lợi của người dân bị thu hồi đất.
Chiều 19/8, thảo luận tại Tổ 3 (Đoàn ĐBQH các tỉnh Thanh Hóa, Tây Ninh) về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai, ĐBQH Lê Thanh Hoàn (Thanh Hóa) đề nghị, khi xây dựng các khu đô thị lớn cần tính toán ngay phương án tái định cư tại chỗ cho người bị thu hồi đất. Theo đại biểu, nguyên tắc đầu tiên là người dân đang sinh sống tại khu vực bị thu hồi phải được bảo đảm chỗ ở phù hợp; chính sách bồi thường phải thỏa đáng, gắn với sinh kế.
Cơ quan thẩm tra đề nghị siết tiêu chí thu hồi đất vì lợi ích quốc gia, công cộng, chỉ thực hiện trong trường hợp “thật sự cần thiết”, đồng thời cho rằng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất cần có cơ chế tăng hoặc giảm phù hợp thực tế.
Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh việc sửa đổi nhằm giải quyết kịp thời những vấn đề cấp bách phát sinh từ thực tiễn.
Định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai, Chính phủ đề xuất, ưu tiên cho người có đất ở bị thu hồi thì được bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở tại chỗ; không quy định cứng là việc thu hồi đất chỉ thực hiện sau khi đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và hoàn thành bố trí tái định cư.
Thực tiễn triển khai Luật Đất đai năm 2024 thời gian qua đã tạo bước chuyển trong quản lý và sử dụng nguồn lực đất đai. Song, một số quy định vẫn chưa theo kịp yêu cầu phát triển. Những “điểm nghẽn” về giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, bồi thường, tái định cư, định giá đất, đấu giá, đấu thầu và quy hoạch tiếp tục tác động trực tiếp đến tiến độ dự án, môi trường đầu tư và quyền lợi chính đáng của người dân.
Cho ý kiến về Hồ sơ định hướng sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 tại Phiên họp toàn thể lần thứ 4 của Ủy ban Kinh tế và Tài chính, các đại biểu đề nghị quy định rõ ràng, khả thi hơn, vừa tháo gỡ điểm nghẽn cho địa phương, doanh nghiệp, vừa bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất.