Toàn văn Nghị định 143/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2024 quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Thảo luận về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 (lần thứ hai) chiều 13/6, các đại biểu Quốc hội tán thành với sự cần thiết và phạm vi sửa đổi, bổ sung nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về tiếp tục đổi mới tổ chức, tinh gọn bộ máy, phù hợp với yêu cầu thực tiễn quản trị quốc gia hiện nay; đánh giá cao Báo cáo giải trình, tiếp thu ý kiến nhân dân, các cấp, các ngành của Ủy ban dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013.
Việc phân cấp, phân quyền giữa chính quyền trung ương và các cấp chính quyền địa phương phải có sự thống nhất trong chính sách, pháp luật và thực hiện chính sách, pháp luật trên thực tế. Đồng thời, phải có cơ chế thiết thực để Nhân dân tham gia kiểm soát việc phân cấp, phân quyền nhằm thực thi có hiệu quả việc phân cấp, phân quyền trong tất cả các ngành, lĩnh vực, bảo đảm quyền và lợi ích của mọi công dân.
Luật Tổ chức chính quyền địa phương sửa đổi đang được Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 9. Việc sửa luật nhằm thực hiện chủ trương của Đảng về tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp thay cho mô hình chính quyền địa phương 3 cấp như hiện nay. Cùng với đó là phân định lại thẩm quyền của trung ương và chính quyền địa phương, chuyển từ cơ chế quản lý hành chính thông thường, sang quản trị địa phương một cách minh bạch, công khai, dân chủ, hiệu quả, phục vụ nhân dân.
Chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền của Đảng và Nhà nước là hoàn toàn đúng đắn, kịp thời và mang tính chiến lược lâu dài. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tinh thần 'địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm' thì cần có quyết tâm chính trị cao, cải cách pháp luật đồng bộ, tăng đầu tư cho năng lực địa phương và xây dựng cơ chế giám sát hiệu quả.
LTS: Đợt 1 Kỳ họp thứ chín, Quốc hội khóa XV đã khép lại với nhiều dấu ấn nổi bật. Đây là kỳ họp đặc biệt, thể hiện những phản ứng nhanh trước yêu cầu cấp bách từ thực tiễn, với tinh thần đổi mới mạnh mẽ trong cách thức tổ chức, thảo luận và ra quyết sách. Cử tri và nhân dân cả nước đặc biệt quan tâm đến các nội dung trọng điểm như: Phương án tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, thúc đẩy phân cấp, phân quyền gắn với cơ chế kiểm soát quyền lực; các giải pháp tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững; các chính sách an sinh xã hội, đặc biệt là thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội. Nhóm phóng viên Báo Quân đội nhân dân đã ghi nhận ý kiến của các đại biểu Quốc hội, nhà nghiên cứu, chuyên gia về những nội dung này.
Chiều 3/6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cho ý kiến về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi).
Chính phủ yêu cầu Bộ Tài chính nghiên cứu, rà soát kỹ các hành vi lãng phí dự kiến quy định, cùng với cơ chế giám sát, kiểm tra, thanh tra, chế tài xử lý đủ mạnh, có tính răn đe cao và tăng cường phân cấp, phân quyền bảo đảm phù hợp, đồng bộ, thống nhất với quy định của các luật có liên quan.
Góp ý vào Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch, nhiều đại biểu Quốc hội lưu ý tới việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, giao nhiệm vụ và trách nhiệm cho các địa phương trong quản lý, thực hiện quy hoạch, triển khai các dự án ưu tiên.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, chúng ta đang đứng trước bối cảnh mới với yêu cầu phát triển mới trong một giai đoạn rất đặc biệt. Trung ương, Bộ Chính trị quán triệt tinh thần triệt để phân cấp, phân quyền giữa Trung ương và địa phương cũng như giữa các cấp chính quyền.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, chúng ta đang đứng trước bối cảnh mới với yêu cầu phát triển mới trong một giai đoạn rất đặc biệt. Trung ương, Bộ Chính trị quán triệt tinh thần triệt để phân cấp, phân quyền giữa Trung ương và địa phương cũng như giữa các cấp chính quyền.
Cần tính toán, quy định rõ ràng để bảo đảm khả năng xử lý công việc của chính quyền cấp xã khi đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, tránh xảy ra ách tắc, nhất là trong giải quyết thủ tục hành chính cho người dân.
Theo ý kiến của các chuyên gia, lãnh đạo doanh nghiệp, để bảo đảm tiến độ và chất lượng các công trình, dự án tiến tới hoàn thành các mục tiêu mà Đảng, Chính phủ đã đặt ra đối với ngành giao thông, cần cân nhắc thấu đáo công tác phân cấp, phân quyền các dự án về cho địa phương làm chủ quản, song song với việc tinh gọn, sắp xếp bộ máy một cách khoa học, hợp lý ở các Ban Quản lý dự án thuộc Bộ Xây dựng.
Đánh giá việc phân cấp, phân quyền, ủy quyền cho địa phương là cần thiết và quan trọng, Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) đề nghị làm rõ các điều kiện để phân cấp, phân quyền, tính tới các điều kiện ở địa phương như cơ sở vật chất và con người để bảo đảm việc phân cấp, phân quyền đạt hiệu quả đề ra.
Cân nhắc thấu đáo công tác phân cấp, phân quyền các dự án về cho địa phương làm chủ quản, song song với việc tinh gọn, sắp xếp bộ máy một cách khoa học, hợp lý ở các Ban QLDA thuộc Bộ Xây dựng sẽ góp phần đảm bảo tiến độ và chất lượng các công trình, tiến tới hoàn thành các mục tiêu mà Đảng, Chính phủ đã đặt ra đối với ngành giao thông.
Một trong những điều nhận thấy rõ nhất trong quyết sách táo bạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, đó là 'đã giao nhiệm vụ thì trao đủ quyền'. Tư duy mới là tổ chức bộ máy mới, trọng trách mới giao cho quyền hạn mới. Khi tổ chức lại bộ máy, chính quyền địa phương được phân cấp, phân quyền nhiều hơn thì vấn đề kiểm soát quyền lực cũng cần phải được thực hiện song song để đảm bảo chính quyền cơ sở hoạt động hiệu năng, hiệu quả.
Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng, với vấn đề mô hình hoạt động của các cơ quan thuế, kho bạc, hải quan…, sẽ có sự điều chỉnh kịp thời để phù hợp với mô hình bộ máy mới, địa giới mới.
Bộ GD-ĐT rà soát 69 nội dung quản lý nhà nước về giáo dục đang giao cho UBND cấp huyện cần điều chỉnh theo hướng phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Thảo luận về Dự án Luật Ngân sách nhà nước (sửa đổi) sáng nay (26/5), nhiều đại biểu Quốc hội đã có những đề xuất đột phá về phân cấp, phân quyền quản lý ngân sách. Các đại biểu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng tính chủ động cho địa phương, đồng thời đảm bảo tính thống nhất và phù hợp với Hiến pháp, tạo nền tảng vững chắc cho quản lý tài chính công trong giai đoạn mới.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị UBND cấp xã được thành lập, cho phép hoạt động, đình chỉ, giải thể, sáp nhập, chuyển đổi loại hình trường tiểu học, trung học cơ sở, mầm non và các mô hình giáo dục cộng đồng.
Bộ GD&ĐT cần rà soát, thống kê lại toàn bộ các nhiệm vụ hiện có và nêu rõ, minh định thẩm quyền của mỗi cấp.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất chuyển thẩm quyền phê duyệt các chương trình giáo dục tích hợp nước ngoài và cấp phép tổ chức thi ngoại ngữ quốc tế từ Bộ về Chủ tịch UBND cấp tỉnh hoặc Giám đốc sở giáo dục và đào tạo...
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh phải bảo đảm tính tiếp nối, kế thừa và tránh tình trạng đình trệ, khoảng trống hay ách tắc trong thực hiện nhiệm vụ ở địa phương; đồng thời giao các địa phương rà soát kỹ, tập trung đóng góp ý kiến vào những nội dung được phân cấp, phân quyền cả về cơ sở pháp lý, lẫn điều kiện thực thi...
Đây là tinh thần được các Phó Thủ tướng Lê Thành Long, Nguyễn Chí Dũng, Hồ Đức Phớc nhấn mạnh khi làm việc với các Bộ: Giáo dục và Đào tạo; Khoa học và Công nghệ; Tài chính, Ngân hàng Nhà nước về các dự thảo Nghị định về phân cấp, phân quyền gắn với phân định thẩm quyền thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của các Bộ này, diễn ra vào ngày 23/5.
Về phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước lĩnh vực giáo dục, Phó Thủ tướng Lê Thành Long chỉ đạo: Bộ Giáo dục và Đào tạo cố gắng phân cấp tối đa; cần nghiên cứu tăng thêm thẩm quyền được phân cấp cho cấp xã.
Phó Thủ tướng Lê Thành Long đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo cần nghiên cứu tăng thêm thẩm quyền được phân cấp cho cấp xã trong lĩnh vực giáo dục.
Chiều 23/5 tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Thành Long làm việc với Bộ Giáo dục và Đào tạo về dự thảo Nghị định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương trong lĩnh vực giáo dục theo mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp và dự thảo Nghị định về phân cấp, phân quyền trong quản lý Nhà nước lĩnh vực giáo dục.
Chiều 23/5, Phó Thủ tướng Lê Thành Long làm việc với Bộ Giáo dục và Đào tạo về dự thảo Nghị định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương trong lĩnh vực giáo dục theo mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và dự thảo Nghị định về phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước lĩnh vực giáo dục.
Chiều 23/5 tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng họp với Bộ Khoa học và Công nghệ về phân cấp, phân quyền liên quan đến ngành, lĩnh vực hoạt động của Bộ.
Chiều 22/5, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì cuộc họp trực tiếp-trực tuyến với một số bộ, ngành, địa phương về Nghị định phân quyền, phân cấp, phân định thẩm quyền trong các văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực xây dựng, giao thông khi sắp xếp tổ chức bộ máy và tổ chức bộ máy địa phương 2 cấp.
Về lĩnh vực xây dựng, giao thông, Bộ Xây dựng đề xuất phân cấp, phân quyền 21 thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng cho Bộ trưởng và 3 thẩm quyền cho địa phương; phân cấp 28 thẩm quyền của Bộ trưởng, cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Xây dựng cho địa phương.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh: Phân cấp, phân quyền phải bảo đảm tính tiếp nối, kế thừa và tránh tình trạng đình trệ, khoảng trống hay ách tắc trong thực hiện nhiệm vụ ở địa phương.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu Bộ Xây dựng tiếp tục hoàn thiện dự thảo các nghị định, xác định rõ phạm vi phân cấp, phân quyền từ thẩm quyền.
Chiều 22/5, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì cuộc họp trực tiếp kết hợp trực tuyến với một số bộ, ngành, địa phương về Nghị định phân quyền, phân cấp, phân định thẩm quyền trong các văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực xây dựng, giao thông khi sắp xếp tổ chức bộ máy và thực hiện tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Nhắc lại bài học từ nhiều vụ việc khiến nhiều cán bộ bị xử lý, Thủ tướng cho rằng có nguyên nhân từ việc cấp trên 'ôm' cả những việc cụ thể mà không phân cấp, phân quyền cho cấp dưới.
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Chín, sáng 20/5, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật các Tổ chức tín dụng.
Chiều 19/5, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình đã làm việc với Bộ Nội vụ về rà soát và xây dựng dự thảo Nghị định về phân định thẩm quyền quản lý nhà nước trong lĩnh vực nội vụ theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và dự thảo Nghị định về phân cấp, phân quyền thực hiện một số nhiệm vụ quản lý nhà nước trong lĩnh vực Nội vụ.
Bộ Chính trị yêu cầu ngày 1/6 phải xong nghị định về phân định thẩm quyền quản lý Nhà nước trong lĩnh vực nội vụ theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và Nghị định về phân cấp, phân quyền thực hiện một số nhiệm vụ quản lý Nhà nước trong lĩnh vực nội vụ.
Về phân cấp, phân quyền, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nêu rõ: Trong trường hợp địa phương không đủ điều kiện thực thi, cần chủ động trao đổi lại với Trung ương để điều chỉnh, tránh tình trạng 'giao cho xong' dẫn đến ách tắc hoặc đùn đẩy trách nhiệm.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình làm việc với lãnh đạo Bộ Nội vụ về rà soát và xây dựng dự thảo Nghị định về phân định thẩm quyền quản lý Nhà nước trong lĩnh vực nội vụ theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và dự thảo Nghị định về phân cấp, phân quyền thực hiện một số nhiệm vụ quản lý Nhà nước trong lĩnh vực nội vụ vào chiều nay (19/5) tại Trụ sở Chính phủ.
Chiều 17/5, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì cuộc họp triển khai kế hoạch rà soát các nhiệm vụ phân cấp, phân quyền thuộc phạm vi lĩnh vực của các bộ, cơ quan ngang bộ khi thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Chưa bao giờ Việt Nam bước vào cuộc cách mạng xây dựng hệ thống chính trị với mục tiêu 'hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả'; với quyết tâm cao và sự đồng thuận như lúc này. Để đạt được các mục tiêu trên, bộ máy nhà nước phải 'tinh - gọn - mạnh'. Điều đó cũng có nghĩa là phải phân cấp, phân quyền.
Thảo luận tại Hội trường về dự án Luật Năng lượng nguyên tử (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội cho rằng, cần phải nghiên cứu kỹ về quy mô công suất của nhà máy điện hạt nhân để phân cấp, phân quyền cho hợp lý.
Tại phiên thảo luận ở hội trường của Quốc hội về Dự án Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) sáng 14/5, một số ý kiến đại biểu đề nghị cần sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới văn bản quy phạm pháp luật, nhất là luật có liên quan về phân cấp, phân quyền, ủy quyền để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất về cơ sở pháp lý cho việc thực hiện trên thực tế.
Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết: 'UBND hoặc Chủ tịch UBND tỉnh phải kịp thời giải quyết những vấn đề phát sinh, để dòng chảy điều hành thông suốt, không đình trệ, gián đoạn. Dù phân cấp, phân quyền nhưng không buông lỏng'.
Sáng 14/5, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 9, sau khi Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà đã có phần phát biểu tiếp thu, giải trình, làm rõ các vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm.
Theo dự kiến, Chính phủ sẽ ban hành 25 Nghị định hướng dẫn thi hành, tạo hành lang pháp lý đầy đủ để chính quyền địa phương hai cấp có thể chính thức vận hành từ ngày 1/7/2025, Bộ trưởng Bộ Nội vụ thông tin.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà khẳng định, việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương sửa đổi để thay đổi mô hình chính quyền địa phương từ 3 cấp sang 2 cấp là dấu mốc lịch sử của nền lập pháp Việt Nam.
Theo Bộ trưởng Nội vụ, lần đầu tiên sau gần 80 năm kể từ ngày thành lập nước, trên cơ sở chủ trương lớn của Đảng, Quốc hội sẽ xem xét quyết định thay đổi mô hình chính quyền địa phương từ 3 cấp sang 2 cấp.
Sáng 14/5, phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu liên quan đến dự án Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi), Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, đây là dấu mốc lịch sử của nền lập pháp Việt Nam.
Dự thảo Luật Tổ chức Chính quyền địa phương (sửa đổi) được xây dựng dựa trên 4 yếu tố cơ bản, cốt lõi. Trong đó, một trong những nguyên tắc quan trọng là thiết lập đầy đủ, toàn diện cơ sở pháp lý để tháo gỡ khó khăn, rào cản khi chuyển đổi chính quyền địa phương từ 3 cấp sang 2 cấp.
Đại biểu Quốc hội đề nghị cần quy định rõ hơn phạm vi, thẩm quyền của Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp, cần quyết định nhanh; phân định minh bạch trách nhiệm cá nhân và trách nhiệm tập thể...
Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà nêu rõ một số trường hợp cần thiết có sự tham gia trực tiếp của UBND, Chủ tịch UBND cấp tỉnh để đảm bảo chỉ đạo, điều hành không trì trệ, gián đoạn.
Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, Chủ tịch tỉnh sẽ trực tiếp điều hành công việc của cấp xã khi xác định có dấu hiệu trì trệ và né tránh ở cấp xã.
Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ, lần đầu tiên sau gần 80 năm, trên cơ sở chủ trương lớn của Đảng, Quốc hội sẽ quyết định chuyển đổi mô hình chính quyền địa phương từ 3 cấp sang 2 cấp - một cuộc cải cách mang tính lịch sử.
Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) tập trung vào 4 yếu tố cơ bản, tháo gỡ rào cản, vướng mắc khi chuyển đổi chính quyền địa phương từ 3 cấp sang 2 cấp.
'Dù phân cấp, phân quyền nhưng không buông lỏng', là nhấn mạnh của Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà khi tiếp thu và giải trình ý kiến của các đại biểu Quốc hội về dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) vào sáng 14/5.