Mái Đá Ngườm ở xã Thần Sa, huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên được biết đến là di chỉ khảo cổ thuộc thời đại đá cũ với kỹ nghệ Ngườm nổi tiếng, dấu tích của loài người sinh sống có niên đại cách đây khoảng 41.500 năm. Với những phát hiện mới trong lần khai quật thứ 5 được tổ chức đầu năm 2024, tỉnh Thái Nguyên chỉ đạo các cơ quan chức năng phối hợp các nhà khoa học lập hồ sơ đề nghị Mái Đá Ngườm là di tích quốc gia đặc biệt.
Đây cũng là di tích đầu tiên thuộc thời đại Đá cũ ở Việt Nam ghi nhận các phương pháp và kỹ thuật chế tác đá đặc sắc như vậy. Kết quả nghiên cứu mới, cập nhật từ cuộc khai quật năm 2017 và 2024 cho thấy, di chỉ này xứng đáng được xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt.
Phát huy vẻ đẹp về cảnh quan, văn hóa bản địa, kinh tế-xã hội sôi động, giao thông kết nối thuận lợi và nỗ lực phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, tỉnh Thái Nguyên đang có nhiều giải pháp đầu tư, chỉnh trang nâng cấp điểm đến, tuyên truyền quảng bá nhằm thu hút du khách.
Tháng 3 và đầu tháng 4/2024, Bảo tàng tỉnh Thái Nguyên và Viện Khảo cổ học (Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam) phối hợp tổ chức khai quật di chỉ khảo cổ Mái Đá Ngườm lần 5 tại xã Thần Sa, huyện Võ Nhai đã phát hiện nhiều hiện vật mới giúp mang lại nhận thức mới về di chỉ kỹ nghệ Ngườm nổi tiếng này.
Đặc biệt, trong lần khai quật này, tại hố khai quật của lớp văn hóa 6 phát hiện 2 mẩu xương cháy. Đây là bằng chứng cư dân cổ tại Mái đá Ngườm đã biết dùng lửa.
Năm 1982, di chỉ này đã được xếp hạng Di tích cấp Quốc gia. Với các kết quả nghiên cứu mới từ cuộc khai quật năm 2017 và năm 2024 vừa qua cho thấy di chỉ Mái đá Ngườm hoàn toàn xứng đáng để xem xét xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt trong tương lai gần.