Cuối năm 2024, Quốc hội đã thông qua chủ trương xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao nối Hà Nội với TPHCM nhằm đưa ngành đường sắt quốc gia có thể cạnh tranh với hàng không và đường bộ cả về mặt thời gian lẫn khối lượng vận tải.
Ngày 27-10, Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo số 579/TB-VPCP thông báo kết luận của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính - Trưởng Ban chỉ đạo, tại phiên họp thứ tư Ban Chỉ đạo các công trình, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt.
Văn phòng Chính phủ có Thông báo số 579/TB-VPCP ngày 27/10/2025 kết luận của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính - Trưởng Ban Chỉ đạo tại Phiên họp thứ tư Ban Chỉ đạo các công trình, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt.
Kết luận phiên họp thứ 4 của Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt sáng 23/10, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh yêu cầu phát triển công nghiệp đường sắt và hệ sinh thái liên quan theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa; bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả các dự án trọng điểm, nhất là tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng dự kiến khởi công vào ngày 19/12 tới....
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh yêu cầu này tại cuộc họp nghe báo cáo tình hình xây dựng dự thảo Nghị định quy định việc giao nhiệm vụ, đặt hàng và tiêu chí lựa chọn tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam được giao nhiệm vụ, đặt hàng cung cấp dịch vụ, hàng hóa công nghiệp đường sắt (Dự thảo Nghị định), sáng 16/10.
Sáng 16/10, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì cuộc họp nghe báo cáo tình hình xây dựng dự thảo Nghị định quy định việc giao nhiệm vụ, đặt hàng và tiêu chí lựa chọn tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam được giao nhiệm vụ, đặt hàng cung cấp dịch vụ, hàng hóa công nghiệp đường sắt (dự thảo Nghị định).
Bộ Xây dựng kiến nghị đổi tên tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam thành 'đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam'.
Bộ Xây dựng kiến nghị Thủ tướng điều chỉnh quy hoạch mạng lưới đường sắt, trong đó đổi tên dự án 'đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam' thành 'đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam'.
Bộ Xây dựng đề xuất đổi tên tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam thành 'đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam', có chiều dài khoảng 1.541 km (giảm 4km so với quy hoạch cũ). Đáng chú ý, đoạn Vinh - Nha Trang sẽ được đẩy tiến độ đầu tư lên trước năm 2030, thay vì sau mốc này như kế hoạch ban đầu.
Hành lang Bắc-Nam là trục giao thông quan trọng nhất của nước ta, đảm nhận phần lớn lượng vận chuyển cả hành khách và hàng hóa. Trên hành lang này, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam đang được tích cực triển khai với công nghệ hiện đại, tiên tiến, bảo đảm phát huy hiệu quả cho tuyến vận tải huyết mạch.
Bộ Xây dựng đề xuất điều chỉnh quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia. Theo đó, nhiều tuyến quan trọng được đẩy tiến độ đầu tư lên trước năm 2030 để đáp ứng yêu cầu phát triển mới.
Dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam là công trình hạ tầng trọng điểm quốc gia, được kỳ vọng tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thúc đẩy liên kết vùng, giảm tải cho giao thông đường bộ và hàng không.
Liên quan đến tiến độ triển khai dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Bộ Xây dựng cho biết các bộ, ngành liên quan đang rà soát, đánh giá đề xuất của các nhà đầu tư để trình Chính phủ lựa chọn hình thức đầu tư phù hợp.
Bộ Xây dựng đã chỉ đạo Ban Quản lý dự án Đường sắt (chủ đầu tư) làm việc với các địa phương và Tập đoàn điện lực Việt Nam đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam...
Tối qua (7/9), Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc họp rà soát, tiếp tục thúc đẩy triển khai dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc-Nam và tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, trong đó tập trung về tình hình xây dựng, thẩm định và công bố tiêu chuẩn, quy chuẩn đường sắt tốc độ cao, bố trí nguồn vốn cho các dự án đường sắt.
Tối 7/9, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc họp rà soát, tiếp tục thúc đẩy triển khai dự án đường sắt tốc độ cao bắc-nam và tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, trong đó có tình hình xây dựng, thẩm định và công bố tiêu chuẩn, quy chuẩn đường sắt tốc độ cao, bố trí nguồn vốn cho các dự án.
Tối 7/9, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc họp với các bộ, ngành, cơ quan để rà soát, tiếp tục thúc đẩy triển khai dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, trong đó có tình hình xây dựng, thẩm định và công bố tiêu chuẩn, quy chuẩn đường sắt tốc độ cao, bố trí nguồn vốn cho các dự án đường sắt.
Tối ngày 7/9, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc họp rà soát, tiếp tục thúc đẩy triển khai dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc-Nam và tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, trong đó tập trung về tình hình xây dựng, thẩm định và công bố tiêu chuẩn, quy chuẩn đường sắt tốc độ cao, bố trí nguồn vốn cho các dự án đường sắt.
Trong bối cảnh đất nước đang hiện thực hóa đẩy mạnh phát triển kinh tế tư nhân tại Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, nhiều dự án đột phá về hạ tầng giao thông trọng điểm quốc gia như đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng mở ra thị trường cho doanh nghiệp Việt hàng chục tỷ USD. Với cơ chế chính sách đột phá, trong thời gian ngắn, nhiều 'ông lớn' đã đề xuất rót vốn cho thấy các dự án của ngành đường sắt Việt Nam đang đứng trước thời cơ lịch sử trong kỷ nguyên mới.
Bộ Xây dựng vừa có công văn gửi Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội trả lời kiến nghị cử tri gửi tới trước Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV về việc chú trọng phát triển ngành đường sắt, đường hàng không, đường bộ đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.
Ông Nguyễn Danh Huy - Thứ trưởng Bộ Xây dựng - cho biết: 'Phát triển ngành công nghiệp nào cũng đều đòi hỏi chi phí đầu tư rất lớn. Vì thế, việc đầu tư đường sắt tốc độ cao phải luôn đảm bảo đem lại hiệu quả, xây dựng với tâm thế thiết kế tương lai thịnh vượng cho thế hệ sau, chứ không phải cuộc chạy đua để hoàn tất giấc mơ dang dở của thế kỷ trước và bất chấp đầu tư bằng mọi giá'.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng cùng nhiều tuyến mới đang được đẩy mạnh đầu tư, mở ra thị trường hàng chục tỷ USD. Với cơ chế chính sách đột phá, trong thời gian ngắn, nhiều 'ông lớn' đã đề xuất rót vốn.
Công nghiệp đường sắt trong nước hiện chỉ lo sửa chữa, thay thế hệ thống cũ, chưa có sản phẩm xuất khẩu, chưa sản xuất được đầu máy điện. Năng lực đóng mới toa xe hàng chuyên dụng còn rất hạn chế.
Hưởng ứng chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát huy vai trò kinh tế tư nhân trong các dự án hạ tầng trọng điểm, hai doanh nghiệp tư nhân lớn của Việt Nam là THACO và Hòa Phát đã đồng loạt công bố kế hoạch tham gia đầu tư cho tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam. Điều này cho thấy sự sẵn sàng, tầm nhìn dài hạn và khát vọng đóng góp của doanh nghiệp tư nhân vào một công trình hạ tầng chiến lược quốc gia.
Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam không chỉ là đại dự án thế kỷ về quy mô vốn và công nghệ, mà còn là phép thử cho năng lực huy động, phối hợp và làm chủ hạ tầng hiện đại của quốc gia.
Theo Bộ Xây dựng, đến năm 2030, khoảng 92-95% dân số Việt Nam sẽ có thể tiếp cận sân bay trong phạm vi 100km. Mạng lưới đường sắt tốc độ cao, cao tốc Bắc - Nam và các tuyến giao thông huyết mạch cũng sẽ được hoàn thiện.
Để hạn chế ảnh hưởng đến công trình trọng điểm phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, Hà Tĩnh đề xuất xem xét, điều chỉnh thiết kế một số đoạn tuyến của dự án đường sắt tốc độ cao qua địa bàn.
Hà Tĩnh đề xuất Bộ Xây dựng, chủ đầu tư xem xét, điều chỉnh thiết kế một số đoạn tuyến của dự án đường sắt tốc độ cao hạn chế ảnh hưởng đến công trình tâm linh, công trình trọng điểm, phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Ngày 6-8, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Hồ Văn Hà ký Văn bản số 2576/UBND-KTN của UBND tỉnh gửi Bộ Xây dựng về bổ sung ga đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam thuộc địa bàn xã Xuân Hòa.
Để đảm bảo kịp thời, đúng quy định thực hiện dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam trên địa bàn tỉnh, Hà Tĩnh đã vận dụng cơ chế đặc thù để thực hiện một số nội dung trọng tâm.
Với tổng mức đầu tư lên tới hơn 1,7 triệu tỉ đồng, Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam là công trình thế kỷ, mang tầm vóc quốc gia. Tại Hà Tĩnh, đang gấp rút hoàn thiện hạ tầng tái định cư và huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc để sẵn sàng cho một bước ngoặt phát triển đột phá.
Văn phòng Chính phủ vừa có Thông báo số 376/TB-VPCP ngày 21/7/2025 kết luận của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính - Trưởng Ban Chỉ đạo tại Phiên họp thứ ba Ban Chỉ đạo các công trình, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt.
Với hai dự án đường sắt quan trọng gồm đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đường sắt Việt Nam sẽ cần hơn 16.000 nhân lực phục vụ cho vận hành và bảo trì.
Sở Xây dựng Quảng Ngãi cho hay, qua rà soát, dự án đường sắt hiện nay đi qua 3 khu tái định cư vừa được đầu tư thuộc dự án cao tốc Bắc – Nam, khu di tích Địa đạo Hiệp Phổ Nam cùng nhiều trụ sở hành chính.
Hướng tuyến đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam sắp triển khai chạy song song với quốc lộ 1 và đường sắt hiện hữu, vắt ngang 17 đơn vị hành chính cấp xã mới của tỉnh Quảng Ngãi.
Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ đạo tổ chức ra quân đồng loạt triển khai giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt tiêu chuẩn Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng và dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc – Nam vào dịp 19/8/2025 để hoàn thành chậm nhất vào cuối năm 2026.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu đồng loạt triển khai để hoàn thành giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam vào cuối năm 2026.
Sáng 9/7, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt, chủ trì Hội nghị trực tuyến phiên họp thứ 3 của Ban Chỉ đạo.
Kết luận Phiên họp thứ 3 Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu đồng loạt tổ chức khởi công các dự án giải phóng mặt bằng cho đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng vào 19/8/2025 và hoàn thành trong năm 2026.
Tỉnh Nghệ An dự kiến xây dựng khoảng 30 khu tái định cư với tổng kinh phí khoảng 1.450 tỷ đồng để di dời hơn 1.900 hộ dân bị ảnh hưởng.
Hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn lĩnh vực xây dựng và giao thông đang ngày càng hoàn thiện, tuy nhiên, một số lĩnh vực còn thiếu như đường sắt đô thị, đường sắt điện khí hóa, đường sắt tốc độ cao...
Theo chỉ đạo từ Chính phủ, trong năm nay và sang năm, nhiều dự án đường sắt lớn sẽ được khởi công như dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng dự kiến sẽ khởi công vào tháng 12/2025; vào tháng 12/2026 là dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Đáng chú ý, Luật Đường sắt sửa đổi cũng chính thức được Quốc hội thông qua với nhiều điểm mới về thể chế, đầu tư, huy động vốn… Các chuyên gia đánh giá, đây sẽ là tiền đề, là cơ hội lĩnh vực đường sắt phát triển đột phá thời gian tới.