Ngôn ngữ và lá phiếu (kỳ 4)

Kỳ 4: Lá phiếu đi vào cuộc sống

Kỳ 3: Niềm tin trong từng lá phiếu

ĐBP - Sau bầu cử, điều cử tri mong đợi là những cam kết được thực hiện, những kiến nghị được giải quyết. Để đáp ứng mong đợi ấy, trách nhiệm của người đại biểu không dừng ở việc lắng nghe, chuyển tải tiếng nói nhân dân, mà phải theo dõi, giám sát, đôn đốc thực hiện và trả lời bằng kết quả cụ thể. Kết quả thực hiện là thước đo uy tín của đại biểu, đồng thời khẳng định giá trị của lá phiếu qua những đổi thay trong cuộc sống của người dân.

Phó Chủ tịch UBND xã Na Son Nguyễn Thanh Lâm trình bày chương trình hành động trước cử tri bản Suối Lư.

Sau lá phiếu là trách nhiệm

Với cử tri, nhất là những cử tri còn hạn chế tiếng phổ thông, lá phiếu không chỉ thể hiện quyền lựa chọn trong ngày bầu cử, mà còn gửi gắm niềm tin, kỳ vọng vào người đại diện cho tiếng nói, nguyện vọng của mình. Niềm tin ấy chỉ thực sự được vun đắp khi những kiến nghị được lắng nghe, phản ánh đầy đủ, theo dõi, đôn đốc giải quyết đến cùng.

Thực tế tại bản Suối Lư, xã Na Son cho thấy điều đó qua quá trình triển khai dự án Thủy điện Na Phát, khi công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng còn nhiều vấn đề cần được tháo gỡ. Dự án sử dụng khoảng 38,42ha đất, dự kiến hoàn thành và phát điện trong quý IV/2028. Tuy nhiên, quá trình thực hiện, một số người dân chưa đồng tình về phương án bồi thường, hỗ trợ, nhất là đối với những người không biết tiếng phổ thông, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án.

Với cương vị đại biểu HĐND xã, Phó Chủ tịch UBND xã Na Son, ông Nguyễn Thanh Lâm thường xuyên nắm bắt tình hình, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân. Ông phối hợp với các cơ quan liên quan và đội nghĩ bí thư, trưởng bản tuyên truyền, giải thích chính sách bằng tiếng phổ thông và tiếng dân tộc, tiếp nhận kiến nghị và tìm hướng tháo gỡ những vướng mắc phát sinh. Qua trao đổi, những băn khoăn của người dân từng bước được làm rõ, góp phần tăng cường sự đồng thuận trong quá trình thực hiện dự án.

Quá trình triển khai, ông Lò Văn Nhọt, Trưởng bản Suối Lư ghi nhận sự sát sao của đại biểu Nguyễn Thanh Lâm trong việc giải quyết những băn khoăn của người dân. Ông Nhọt cho biết, thời gian đầu, một số hộ chưa đồng thuận với đơn giá bồi thường, song qua sự giải thích, trao đổi trực tiếp của đại biểu, người dân hiểu rõ hơn các chính sách liên quan. Theo ông Nhọt, điều khiến bà con yên tâm là những ý kiến được tiếp nhận, giải đáp cụ thể. Đến nay, các hộ đã đồng thuận, tạo điều kiện để dự án tiếp tục triển khai.

Từ câu chuyện ở Suối Lư cho thấy, sự đồng thuận được tạo dựng khi người dân hiểu rõ chính sách, được trực tiếp bày tỏ ý kiến và giải đáp thỏa đáng. Với những địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số, việc truyền đạt phù hợp, nhất là với người còn hạn chế tiếng phổ thông càng quan trọng để tiếng nói của cử tri được lắng nghe và phản ánh đầy đủ.

Nếu ở Suối Lư, đối thoại góp phần tháo gỡ những băn khoăn trong quá trình triển khai dự án, thì tại xã Mường Luân, trách nhiệm theo dõi, thúc đẩy giải quyết kiến nghị cử tri được thể hiện qua câu chuyện tái định cư sau thiên tai. Tại bản Phiêng Muông, những kiến nghị của ông Lò Văn Inh và người dân cho thấy rõ yêu cầu ấy. Sau thiên tai xảy ra năm 2025, người dân bản Phiêng Muông đề xuất địa điểm tái định cư, sửa chữa đường giao thông, đầu tư rãnh thoát nước, chuyển đổi diện tích cây trồng kém hiệu quả sang cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn...

Trước những kiến nghị cấp bách, sát với thực tế, ông Nguyễn Trọng Huế, Chủ tịch UBND xã Mường Luân đồng thời là đại biểu HĐND xã, tiếp nhận và phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan rà soát những vấn đề cần ưu tiên giải quyết. Đối với các kiến nghị thuộc thẩm quyền cấp xã, trên cương vị chủ tịch xã, ông đã đề nghị các cơ quan, phòng ban xem xét, giải quyết. Đối với các ý kiến vượt thẩm quyền, ông chuyển tiếp đến cơ quan chức năng xem xét giải quyết và kiến nghị với HĐND tỉnh.

Từ kiến nghị trên, ngày 15/6/2026, HĐND tỉnh đã thành lập đoàn khảo sát kiểm tra tình triển khai khu tái định cư dành cho 41 hộ dân bản Phiêng Muông. Qua khảo sát, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Bùi Minh Hải nhấn mạnh, một số công trình dự án sắp xếp tái định cư còn chậm, đề nghị chủ đầu tư hoàn thiện mặt bằng, bàn giao cho xã sớm ổn định đời sống cho người dân. Nhờ đó đến tháng 10, mặt bằng công trình tái định cư cho các hộ dân trong vùng nguy hiểm tại bản Phiêng Muông đã hoàn thiện, bố trí người dân đến nơi ở mới.

Theo ông Mùa A Vảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, trong cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026 - 2031, toàn tỉnh đã ghi nhận 2.145 ý kiến, kiến nghị của người dân. Với cử tri còn hạn chế tiếng phổ thông, những ý kiến phản ánh tâm tư, nguyện vọng của người dân, đồng thời là cơ sở để đại biểu theo dõi, đôn đốc, phối hợp giải quyết theo thẩm quyền. Trách nhiệm của người đại biểu không chỉ là lắng nghe, tiếp nhận mà phải đồng hành, kiên trì theo đuổi những vấn đề cử tri gửi gắm.

Đáp lại niềm tin bằng kết quả

Nếu trách nhiệm của người đại biểu được thể hiện qua quá trình theo dõi, kiến nghị và đôn đốc giải quyết vấn đề, thì kết quả thực tế chính là điều cử tri mong chờ. Cụm dân cư bản Pa Phông, xã Tủa Thàng có 28 hộ dân không có điện lưới quốc gia. Mong muốn sớm có điện lưới đã nhiều lần được người dân phản ánh tới cấp ủy, chính quyền, đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp, từ đó được chuyển tải đến cơ quan chức năng, kiến nghị quan tâm đầu tư công trình cấp điện.

Đầu tháng 4/2026, công trình cấp điện cho cụm dân cư bản Pa Phông được triển khai. Đến ngày 9/8/2026, công trình chính thức đóng điện, đưa vào vận hành, giúp 28 hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia. Sau nhiều năm mong đợi, người dân có điều kiện cải thiện sinh hoạt, tiếp cận thông tin và phát triển kinh tế. Công trình hoàn thành góp phần đáp ứng nhu cầu thiết yếu, đồng thời phản ánh hiệu quả của việc chuyển tải kiến nghị từ cơ sở đến cơ quan chức năng.

Với Pa Phông, dòng điện làm sáng những ngôi nhà, mở ra cơ hội phát triển du lịch cộng đồng. Chị Quàng Thị Hoa, chủ homestay Pa Phông cho biết: Năm 2023 chị đầu tư mô hình du lịch cộng đồng nhưng chưa có điện lưới quốc gia khiến việc đón khách gặp nhiều bất tiện. Nay điện đã về bản, chị có điều kiện tính toán đầu tư thêm thiết bị phục vụ du khách, bảo quản thực phẩm và mở rộng dịch vụ. “Quan trọng nhất là chúng tôi có thêm niềm tin để đầu tư lâu dài”, chị Hoa chia sẻ.

Tại bản Nà Hý, xã Thanh Nưa, công trình cấp nước sinh hoạt được triển khai từ năm 2022, dự kiến phục vụ 672 hộ dân trong bản và khu vực lân cận. Tuy nhiên, quá trình đưa công trình vào sử dụng gặp nhiều vướng mắc, khiến việc cấp nước cho người dân chưa đáp ứng yêu cầu. Vấn đề này nhiều lần được cử tri kiến nghị tại các cuộc tiếp xúc với đại biểu HĐND các cấp, mong muốn công trình sớm được khắc phục.

Tiếp thu ý kiến cử tri, đại biểu HĐND xã, tỉnh đã chuyển tải kiến nghị đến cơ quan chức năng, đề nghị xem xét và có giải pháp xử lý. Đến tháng 5/2026, công trình đã cấp nước cho 569 hộ; 103 hộ còn lại chưa được sử dụng nước do hỏng đường ống trong quá trình nâng cấp quốc lộ 12. Trước thực tế đó, các đại biểu tiếp tục theo dõi, đôn đốc việc khắc phục. Đến ngày 4/10/2026, cơ quan chức năng và đơn vị thi công đã triển khai xử lý, 103 hộ còn lại hoàn tất lắp đặt đồng hồ, đường ống dẫn nước.

Anh Lò Văn Dũng, Trưởng bản Nà Hý cho biết, sau khi tiếp nhận kiến nghị của người dân, các đại biểu HĐND đã thường xuyên quan tâm, theo dõi tiến độ khắc phục công trình, đồng thời phản ánh, đôn đốc cơ quan chức năng sớm giải quyết những vướng mắc. Nhờ đó, việc sửa chữa, đấu nối đường ống được triển khai, đưa nguồn nước đến các hộ dân còn lại. Theo anh Dũng, điều người dân ghi nhận, nhất là với những người còn hạn chế ngôn ngữ phổ thông không chỉ là công trình được khắc phục mà còn là việc những kiến nghị của bà con được đại biểu quan tâm, theo sát và thúc đẩy giải quyết.

Chuyển biến trong giải quyết kiến nghị cử tri cho thấy trách nhiệm của người đại biểu không chỉ thể hiện ở việc lắng nghe, tiếp nhận ý kiến, mà còn ở sự kiên trì theo dõi, đôn đốc và phối hợp tháo gỡ những vấn đề đặt ra từ thực tiễn. Tuy nhiên, nhiệm kỳ 5 năm mới chỉ bắt đầu, phía trước vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết, nhiều mong muốn chính đáng của người dân cần nắm bắt, xử lý thấu đáo. Điều cử tri mong đợi không chỉ là kiến nghị được ghi nhận, mà còn là câu trả lời rõ ràng về tiến độ, trách nhiệm và kết quả thực hiện.

Với những cử tri còn hạn chế tiếng phổ thông, việc bảo đảm tiếng nói của họ được lắng nghe đầy đủ, phản ánh chính xác và theo dõi đến cùng càng có ý nghĩa quan trọng. Bởi niềm tin gửi gắm qua lá phiếu không thể chỉ được đo bằng sự đồng thuận trong ngày bầu cử, mà phải được bồi đắp bằng những việc làm cụ thể trong suốt nhiệm kỳ. Khi mỗi kiến nghị được xem xét, mỗi vấn đề được giải quyết đến nơi đến chốn, lá phiếu mới thực sự phát huy giá trị. Đó cũng là thước đo trách nhiệm của người đại biểu trước niềm tin mà nhân dân đã trao gửi.