Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), nicotine là chất gây nghiện cao và được tìm thấy trong hầu hết các loại thuốc lá điện tử. Cả hai sản phẩm thuốc lá và thuốc lá điện tử đều có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe và cách tiếp cận an toàn nhất là không nên tiêu thụ.Thuốc lá điện tử thường được coi là an toàn hơn thuốc lá nhưng cũng gây rủi ro cho sức khỏe.
Thuốc lá điếu là sản phẩm nằm ở vị trí cao nhất trên chuỗi nguy cơ, nghĩa là gây hại lớn nhất, do đó, nhiều chuyên gia y tế kêu gọi người nghiện thuốc lá chuyển đổi sang các giải pháp giảm tác hại.
Thuốc lá điếu gây hại và là một trong những gánh nặng của y tế trên toàn cầu. Theo đại diện của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Chính phủ các nước trên thế giới cần thực thi các biện pháp mạnh để kiềm chế buôn lậu thuốc lá, vì nó đang làm trầm trọng thêm nạn dịch thuốc lá toàn cầu cùng với những hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe và kinh tế xã hội do sử dụng thuốc lá gây ra.
Theo chuyên gia pháp lý, thuốc lá không chỉ gây nên những căn bệnh nguy hiểm mà còn hủy hoại nhân cách học đường.
WHO liên tục cảnh báo tính gây hại của các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới vì ngoài nicotin, các sản phẩm này còn chứa các chất gây hại có trong thuốc lá điếu dù ở hàm lượng thấp hơn.
Theo kết quả của Điều tra sức khỏe học sinh (từ 13 - 17 tuổi) toàn quốc năm 2019 và Khảo sát thực trạng phòng chống bệnh không lây nhiễm hơn 330 thanh thiếu niên Hà Nội năm 2019 của Bộ Y tế, tỷ lệ học sinh, thanh thiếu niên đã từng hút thuốc lá khoảng 8,3% (năm 2013 là 12,1%); có 2,6% học sinh sử dụng thuốc lá điện tử vào năm 2019.
Hiện tượng các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới xuất hiện ở Việt Nam theo những ngả đường xách tay hay nhập lậu và được rao bán công khai trên thị trường đã được thảo luận từ trong nhiều năm nay.
COP9 đã diễn ra dưới hình thức trực tuyến và là phiên bản ngắn gọn tạm thời do không thể thực hiện các cuộc họp thảo luận toàn diện và đầy đủ để đánh giá vai trò và khoa học của thuốc lá thế hệ mới.
Một điều tra từ Quỹ Phòng chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế) cho thấy, tỷ lệ hút thuốc lá thế hệ mới ở học sinh lớp 8 đến lớp 12 trong năm 2019 mới chỉ 2,6%, đến năm 2020 đã tăng lên 12,6%. Nghiên cứu của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) chỉ ra, thành phần chính trong thuốc lá nung nóng ngoài nicotine thì còn có nhiều hợp chất độc như propylene, glycol, glycerin, fomandehit và chất tạo hương vị; thậm chí hàm lượng một số chất trong thuốc lá điện tử còn cao hơn và tạo ra những chất mới không có trong thuốc lá truyền thống, có khả năng gây loạn thần, ảo giác tương tự ma túy đá.
Tại Việt Nam, vấn đề xem xét để đưa ra chính sách quản lý đối với thuốc lá thế hệ mới nhằm ứng phó với tình trạng thuốc lá lậu tấn công vào học đường, cộng đồng cũng đã và đang được đặt ra.
Việc chưa có văn bản hướng dẫn quy định quản lý đối với các loại hình thuốc lá thế hệ mới đã gây khó khăn trong công tác kiểm soát buôn lậu, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước cũng như sức khỏe của người dùng.
Việt Nam đang nằm trong số 15 nước có số người hút thuốc lá cao nhất thế giới. Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), tại Việt Nam, mỗi năm có khoảng 40.000 người tử vong vì các bệnh có liên quan đến thuốc lá. Dự báo đến năm 2030, con số này có thể tăng lên tới 70.000 người/năm. Nhận thức rõ tác hại của thuốc lá, nhiều cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã xây dựng mô hình làm việc không khói thuốc.
Hiện FDA đã cho phép kinh doanh đối với một số sản phẩm thuốc lá không khói (hay còn gọi thuốc lá thế hệ mới) dựa trên những căn cứ khoa học về khả năng giảm tác hại hơn so thuốc lá điếu.
Công văn số 5680/BYT-KCB về việc Tăng cường thực hiện Luật PCTH thuốc lá, đẩy mạnh công tác cai nghiện thuốc lá tại các cơ sở y tế và phổ biến thông tin về tác hại của các sản phẩm thuốc lá mới (thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha)
Theo Statista, doanh thu 2021 của ngành thuốc lá ở Việt Nam đạt mức 2,584 tỷ USD; tăng 2,8% so với 2020. Không dừng lại ở đó, mức tăng trưởng doanh thu trung bình trong giai đoạn 2021 - 2025 được dự đoán gần 1%.
Các tổ chức và chuyên gia y tế công cộng hàng đầu lo ngại rằng những người hút thuốc có nguy cơ mắc bệnh trong tình trạng nặng hơn nếu mắc COVID-19.
Trẻ em, phụ nữ mang thai, những người không nghiện hoặc đã cai thuốc lá thành công đều nên tránh tiếp cận tất cả các sản phẩm thuốc lá dù dưới hình thức nào.