Theo các chuyên gia, không thể loại bỏ hoàn toàn rào cản phi thuế quan, vốn gắn liền với mục tiêu quản lý chính đáng. Tuy nhiên, chủ động nắm bắt thông tin biến động về thị trường, về chính sách; chủ động ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong dây chuyền sản xuất sẽ giúp các doanh nghiệp xuất khẩu nâng cao năng lực tuân thủ, tiếp cận tốt hơn thị trường quốc tế.
Năm 2021, toàn thế giới có khoảng hơn 1.000 rào cản thương mại phi thuế quan, gây tác động lớn với thương mại toàn cầu. Năm 2024, 2025 có khoảng 300 - 500 biện pháp mang tính chất phân biệt đối xử thường niên, được một số quốc gia tung ra làm tăng số lượng các rào cản phi thuế quan và siết chặt các khuôn khổ quản lý khác. Doanh nghiệp khu vực Asean đang chịu tác động mạnh bởi rào cản phi thuế quan.
Rào cản phi thuế quan vẫn là một trong những thách thức lớn đối với hoạt động thương mại trong ASEAN, nhất là với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Gỡ bỏ những rào cản này chính là chìa khóa để hội nhập sâu rộng và bền vững.
Trong khi các hàng rào thuế quan dần được gỡ bỏ, các rào cản phi thuế quan lại nổi lên như thách thức chính trong quá trình hội nhập ASEAN và thu hút đầu tư vào khu vực.
Việt Nam đã đạt nhiều bước tiến trong hoàn thiện khung pháp lý và thể chế tạo lập môi trường đầu tư thân thiện hơn, nhưng rào cản phi thuế quan vẫn làm tăng chi phí và giảm sức cạnh tranh của hàng Việt tại thị trường ASEAN.
Rào cản phi thuế quan vẫn là thách thức lớn nhất với hoạt động thương mại trong ASEAN, nhất là với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Gỡ bỏ những rào cản này chính là chìa khóa giúc khu vực thành công trong hành trình hội nhập và phát triển bền vững.
Việc tận dụng hiệu quả hơn các hiệp định hiện có như hiệp định thương mại tự do, cơ chế tham vấn, quy chuẩn quốc tế và cải thiện những yếu tố trong tầm tay được xem là chìa khóa để vượt qua khó khăn.
Các hàng rào phi thuế quan đã và đang ảnh hưởng đáng kể đến dòng chảy thương mại giữa các quốc gia trong khu vực ASEAN nói riêng và nền kinh tế thế giới nói chung.
Tại hội thảo 'Gỡ bỏ rào cản phi thuế quan vì thịnh vượng chung ASEAN', do Báo Tài chính - Đầu tư phối hợp với Đại sứ quán New Zealand tại Việt Nam tổ chức sáng 27/6, tại Hà Nội; các đại diện DN đã có những chia sẻ, cùng nhau tìm giải pháp để vượt qua các rào cản phi thuế quan.
Sáng 27/6, tại Hà Nội, Báo Tài chính - Đầu tư phối hợp với Đại sứ quán New Zealand tại Việt Nam tổ chức Hội thảo 'Gỡ bỏ rào cản phi thuế quan vì thịnh vượng chung ASEAN' và Chuyên đề đi kèm trên các ấn phẩm Vietnam Investment Review và Đầu tư.
Các rào cản phi thuế quan hiện nay đang nổi lên là một trong những yếu tố phức tạp, tác động ngày càng sâu rộng đến dòng chảy thương mại toàn cầu. Việt Nam là một trong 15 quốc gia có dòng thương mại lớn nhất thế giới, các rào cản phi thuế quan tác động ra sao đến tính ổn định của chuỗi cung ứng, đặc biệt trong các lĩnh vực như logistics, vận tải biển và khai thác cảng biển. Phóng viên Báo Tài chính – Đầu tư đã có cuộc trao đổi với bà Chu Kiều Liên - Giám đốc Công ty T&M Forwarding - Chi nhánh Hà Nội xung quan vấn đề này bên lề Hội thảo 'Gỡ bỏ rào cản phi thuế quan vì thịnh vượng chung của khối ASEAN' do Báo Tài Chính - Đầu tư, Bộ Tài chính phối hợp cùng Đại sứ quán New Zealand tại Việt Nam tổ chức sáng 27/6.
Tháo gỡ rào cản phi thuế quan không có nghĩa là mở cửa vô điều kiện, mà là: Loại bỏ các biện pháp bất hợp lý hoặc chồng chéo... Các nhà lãnh đạo ASEAN đã khẳng định chiến lược đến năm 2045, tập trung vào việc nâng cao khả năng liên kết kinh tế, thúc đẩy số hóa thủ tục hải quan và thương mại, giảm thiểu các rào cản phi thuế quan không cần thiết.
Rào cản phi thuế quan không còn chỉ là gánh nặng hành chính, mà đã trở thành yếu tố chiến lược chi phối cách thức doanh nghiệp tổ chức đầu tư, thiết kế chuỗi cung ứng và mở rộng hoạt động.
Việc tháo gỡ các rào cản phi thuế quan (NTBs) cần được đặt ở vị trí trung tâm. Đặc biệt, NTBs cần thường xuyên được đề cập trong các đàm phán thương mại, các diễn đàn khu vực và được quy định trong nhiều hiệp định quốc tế.
Việc tháo gỡ các rào cản phi thuế quan nếu làm đúng sẽ giúp giảm đáng kể chi phí giao dịch, tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận thị trường khu vực.