Công tác đánh giá xếp loại, cán bộ, đảng viên là một trong giải pháp quan trọng, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên.
Là người sáng lập và rèn luyện Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại cho Đảng ta hệ thống tư tưởng lý luận có giá trị to lớn, trong đó có vấn đề thực hành dân chủ trong Đảng. Trước yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới, việc quán triệt, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành dân chủ trong Đảng để góp phần tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong sạch, vững mạnh, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Trong cơ thể chính trị của Đảng, mỗi cán bộ, đảng viên chính là một 'tế bào sống'. Họ là nơi truyền dẫn tư tưởng, tổ chức thực thi đường lối, kết nối Đảng với nhân dân và phản ánh sinh khí, sức mạnh của cả hệ thống chính trị, như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: 'Mọi công việc Đảng đều do đảng viên làm. Mọi nghị quyết Đảng đều do đảng viên chấp hành. Mọi chính sách của Đảng đều do đảng viên mà thấu đến quần chúng. Mọi khẩu hiệu, mọi kế hoạch của Đảng đều do đảng viên cố gắng thực hiện'[1]. Do đó, bất cứ biểu hiện suy yếu nào từ đội ngũ này đều có thể gây tổn hại đến khả năng lãnh đạo, cầm quyền và sứ mệnh lịch sử của Đảng.
Trước những tác động đa chiều của quá trình hội nhập quốc tế và mặt trái của cơ chế thị trường đã làm cho một bộ phận cán bộ, đảng viên sa vào chủ nghĩa cá nhân, suy thoái về tư tưởng chính trị, ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín và danh dự của Đảng. Do vậy, nâng cao chất lượng tự tu dưỡng, tự rèn luyện đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên được đặt ra như một nhu cầu cấp thiết hiện nay; thiết thực góp phần xây dựng Đảng ta luôn trong sạch, vững mạnh.
'Tự soi, tự sửa' theo tinh thần Nghị quyết T.Ư 4 (khóa XIII) đã và đang được triển khai mạnh mẽ với yêu cầu từng tổ chức cơ sở Đảng, từng cán bộ, đảng viên nghiêm khắc kiểm điểm, nhìn nhận, đánh giá để tạo bước chuyển sâu sắc về nhận thức và hành động trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng.
65 năm trước (tháng 1/1960), nhân dịp kỷ niệm 30 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã bày tỏ lời tâm can của người đứng đầu Nhà nước bằng những vần thơ: 'Đảng ta vĩ đại như biển rộng, như núi cao/Ba mươi năm phấn đấu và thắng lợi biết bao nhiêu tình/ Đảng ta là đạo đức, là văn minh/Là thống nhất, độc lập, là hòa bình, ấm no…'.
'Tự soi, tự sửa' là quan điểm lớn của Đảng, Nhà nước và là yêu cầu cấp bách trong công tác xây dựng Đảng hiện nay. Trong di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn: 'Sau khi giải phóng được miền Nam, thống nhất đất nước thì việc đầu tiên phải chỉnh đốn, củng cố lại Đảng, Đảng mạnh thì cách mạng mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thì thuyền mới chạy'.
Ngày 15/10, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII công bố toàn văn dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng và tổ chức lấy ý kiến đóng góp của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân.
Xem xét thực tế đời sống xã hội, mỗi cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt các cấp hiện nay càng phải rèn luyện phẩm chất cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân, phải quán triệt và làm theo tấm gương sáng về đạo lý làm người của Chủ tịch Hồ Chí Minh thì Đảng mới đứng vững được trên vũ đài chính trị của Đảng cầm quyền.
'Nhận thức sai lệch về ý nghĩa, tầm quan trọng của lý luận và học tập lý luận chính trị; lười học tập chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước' là một trong những biểu hiện của sự suy thoái về tư tưởng chính trị, 'tự diễn biến', 'tự chuyển hóa' đã được Đảng ta xác định tại Hội nghị Trung ương 4 (khóa XII) năm 2016. Cũng từ đó đến nay, 'căn bệnh' này ở một bộ phận cán bộ, đảng viên vẫn chưa được trị tận gốc.
Xem xét thực tế đời sống xã hội, mỗi cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt các cấp hiện nay càng phải rèn luyện phẩm chất cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân, phải quán triệt và làm theo tấm gương sáng về đạo lý làm người của Chủ tịch Hồ Chí Minh thì Đảng mới đứng vững được trên vũ đài chính trị của Đảng cầm quyền.
Liêm chính là một giá trị cơ bản mà bất cứ một nền công vụ nào thực sự vì dân cũng cần hướng tới. Nó là hệ thống các giá trị, chuẩn mực trong nhận thức, suy nghĩ, cảm xúc, niềm tin, lý tưởng của từng cán bộ, công chức. Nó định hướng hành vi, suy nghĩ trở thành phương châm hành động của từng cán bộ, công chức trong toàn hệ thống các cơ quan, tổ chức của Nhà nước từ đó tạo ra một nền công vụ liêm chính.
Chủ tịch Hồ Chí Minh là tấm gương sáng về sự tận tụy, dâng hiến trọn vẹn cho đất nước, cho nhân dân. Trên cương vị người đứng đầu Đảng, Nhà nước, Người là hiện thân mẫu mực về tinh thần trách nhiệm, hết lòng vì nước, vì dân. Phong cách nêu gương của Chủ tịch Hồ Chí Minh là di sản vô giá Người để lại cho dân tộc ta, soi rọi, dẫn dắt, thúc đẩy hành động của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, có sức lan tỏa lớn trong việc thực hiện quy định về trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu tổ chức, cơ quan, đơn vị hiện nay.
Một trong những nguy cơ đe dọa đến tính chính danh và sự tồn vong của Đảng cầm quyền là sự suy thoái về tư tưởng chính trị.
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng chỉ ra từ rất sớm căn bệnh cá nhân chủ nghĩa trong một số cán bộ, đảng viên của Đảng. Người nêu rõ: Đội ngũ cán bộ của ta nói chung là tốt, nhưng vẫn còn một số ít chưa giũa gọt hết chủ nghĩa cá nhân. Người cũng phân tích rõ những biểu hiện cụ thể, những hậu quả nặng nề mà chủ nghĩa cá nhân gây ra.
Từ buổi tạo dựng tiền đề để thành lập Đảng (1927), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh: 'Đảng có vững cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy'. Để đảm nhiệm vai trò tiên phong, sứ mệnh lãnh đạo giai cấp và dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh coi xây dựng, chỉnh đốn Đảng là nhiệm vụ tất yếu, vừa cấp bách, vừa thường xuyên, liên tục, lâu dài.
Trong bối cảnh của cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy và phía trước là kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, các tổ chức Đảng cần củng cố và phát huy hơn bao giờ hết sức mạnh nội lực. Một trong những giải pháp cốt lõi là nâng cao 'tính Đảng' trong mỗi cán bộ, đảng viên.
Để tiếp tục phát huy vai trò của cán bộ, đảng viên trong xây dựng văn hóa Đảng, Quy định số 144-QĐ/TW, ngày 9.5.2024 của Bộ Chính trị về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên giai đoạn mới đã được ban hành. Có thể thấy, nếu mỗi cán bộ, đảng viên, người đứng đầu cơ quan, đơn vị hiểu rõ và tự giác thực hiện đầy đủ Quy định 144 - QĐ/TW, thì đây chính là công cụ hữu hiệu để ngăn chặn sự suy thoái về tư tưởng chính trị, sự xói mòn về phẩm chất đạo đức, tệ tham ô, tham nhũng, lãng phí, xa rời quần chúng. Mỗi cán bộ, đảng viên tự nêu gương thì hàng triệu đảng viên sẽ là những tấm gương sáng, toàn Đảng sẽ thực sự trong sạch, vững mạnh, gắn bó máu thịt với Nhân dân.
Để có tính Đảng cao, đòi hỏi mỗi cán bộ, đảng viên phải phát huy tinh thần trách nhiệm trong quá trình tự tu dưỡng, phấn đấu, rèn luyện, coi đó như một nhu cầu tự nhiên, thiết thân để không ngừng hoàn thiện nhân cách, xứng đáng là chiến sĩ tiên phong, tấm gương mẫu mực để nhân dân học tập, noi theo. Điều có ý nghĩa sâu sắc hơn, nêu cao tính Đảng trong học tập, rèn luyện, công tác còn là giải pháp căn cơ, hữu hiệu để cán bộ, đảng viên phòng ngừa sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống.
Đây là cụm từ đầy tính nhân văn được Chủ tịch Hồ Chí Minh thể hiện trong di chúc của Người trước lúc đi xa: '...Đảng ta là một đảng cầm quyền, mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư. Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân'.
Cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy hiện nay đang là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, có ý nghĩa lớn lao đối với sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên vươn mình, được các cấp, các ngành triển khai với tinh thần quyết tâm, quyết liệt, vì lợi ích chung.
Xây dựng văn hóa trong Đảng muốn thành công phải bắt đầu từ cán bộ, đảng viên; mà đối với mỗi cán bộ, đảng viên, nét văn hóa đẹp nhất là nêu gương.
Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc đã để lại nhiều di sản quý trong lĩnh vực văn hóa chính trị, đặc biệt là tư tưởng về văn hóa trong Đảng.
Ngày 16/1/2025, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư ký ban hành Chỉ thị số 42-CT/TW của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Ðảng đối với công tác giáo dục cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư.
Chủ tịch Hồ Chí Minh có nhiều bài nói, bài viết chứa đựng những giá trị sâu sắc, bền vững về Đảng, vai trò, nhiệm vụ của Đảng và mỗi đảng viên trước nhân dân, Tổ quốc, dân tộc.
Đầu Xuân Canh Ngọ 1930, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh chủ trì Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản họp ở Hồng Công (Trung Quốc) từ ngày 6/1 đến ngày 7/2 để thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam. Đây là sự kiện trọng đại, một bước ngoặt lịch sử, là kết quả tất yếu của sự phát triển phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam, trước yêu cầu cần phải có một đảng chân chính cách mạng lãnh đạo.
Đầu Xuân Canh Ngọ 1930, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh chủ trì Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản họp ở Hồng Công (Trung Quốc) từ ngày 6/1 đến ngày 7/2 để thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam. Đây là sự kiện trọng đại, một bước ngoặt lịch sử, là kết quả tất yếu của sự phát triển phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam, trước yêu cầu cần phải có một đảng chân chính cách mạng lãnh đạo.
Tại Hội thảo khoa học quốc gia những vấn đề lý luận và thực tiễn về xây dựng văn hóa trong Đảng trong giai đoạn mới, các đại biểu khẳng định, văn hóa trong Đảng thể hiện ở tính tiền phong, nêu gương, phong cách ứng xử của mỗi cán bộ, đảng viên trong quá trình thực hiện nhiệm vụ và lối sống hàng ngày. Đảng dùng sự gương mẫu để lãnh đạo cách mạng, xem đây là một phương thức lãnh đạo văn minh nhất. Văn hóa trong Đảng Cộng sản Việt Nam luôn là một bộ phận quan trọng, kết tinh những giá trị tốt đẹp nhất, tiên phong nhất của văn hóa dân tộc Việt Nam; là sợi dây bền chặt gắn kết Đảng với Nhân dân.
GS. TS Đinh Xuân Dũng cho rằng nhiều Đảng viên, cán bộ ở các cấp khác nhau bị kỷ luật chính vì thiếu văn hóa, không đủ năng lực để điều tiết chính mình bằng sức mạnh của các giá trị văn hóa.
Ngày 15/1, Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp Hội đồng Lý luận Trung ương, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật tổ chức hội thảo khoa học quốc gia 'Những vấn đề lý luận và thực tiễn về xây dựng văn hóa trong Đảng giai đoạn mới'.
Chiều 15/1, Ban Tuyên giáo Trung ương , Hội đồng Lý luận Trung ương, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia Những vấn đề lý luận và thực tiễn về xây dựng văn hóa trong Đảng giai đoạn mới.
Lịch sử 95 năm của Đảng Cộng sản Việt Nam đã chứng minh: Đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng luôn tiên phong gương mẫu, sẵn sàng cống hiến, hy sinh vì Đảng, vì đất nước, vì Nhân dân.
Đảng ta là một đảng cầm quyền, đồng thời là một tổ chức làm nhiệm vụ tiên phong chính trị, đại biểu cho trí tuệ, lương tâm, đạo đức của cả dân tộc. Vì vậy, tăng cường xây dựng Đảng về đạo đức là nhằm tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, làm cho Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh, xứng đáng là người lãnh đạo tin cậy của nhân dân, hoàn thành trọng trách của mình trước khát vọng phát triển đất nước của nhân dân và dân tộc.
100 năm trước, tháng 6/1925, Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, tổ chức đầu tiên của những người cách mạng Việt Nam theo đường lối của Nguyễn Ái Quốc ra đời tại Quảng Châu, Trung Quốc. Sau khi thành lập, Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên đã tổ chức nhiều hoạt động, trong đó có đào tạo hội viên. Các bài giảng của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc dành cho các lớp bồi dưỡng cán bộ này sau đó được tập hợp in thành tác phẩm 'Đường Kách mệnh'. Tư tưởng lớn nổi bật trong tác phẩm này là vấn đề giáo dục, rèn luyện đạo đức của những người cách mạng. Đường Kách mệnh không những là tác phẩm viết về đạo đức cách mạng, về rèn luyện đạo đức cách mạng mà còn là tác phẩm đầu tiên của Chủ tịch Hồ Chí Minh viết về đạo đức cách mạng và vấn đề giáo dục đạo đức cách mạng.
Bài viết 'Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Ðảng, yêu cầu cấp bách của giai đoạn cách mạng mới' của Tổng Bí thư Tô Lâm đặt ra nhiệm vụ xây dựng các tổ chức cơ sở đảng, đảng viên thật sự là các 'tế bào' của Ðảng.
Quy định số 144-QĐ/TW của Bộ Chính trị về 'chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới' đã được ban hành từ ngày 9/5/2024. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, quy định này đã được triển khai sâu rộng và nội dung quy định có nhiều bổ sung phù hợp thực tiễn của một thành phố năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm.
Trong Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII, cùng với khẳng định những thành tựu của việc giữ vững và tăng cường phẩm chất, năng lực, uy tín của đội ngũ cán bộ, đảng viên, Đảng ta cũng thẳng thắn chỉ ra một số hạn chế, khuyết điểm trong công tác quan trọng này.
Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã khẳng định 'Kiên định và vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới của Đảng; kiên định các nguyên tắc xây dựng Đảng để xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa'. Đồng thời nhấn mạnh: 'Động lực và nguồn động lực phát triển quan trọng của đất nước là khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, ý chí tự cường dân tộc, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc'. Do đó, mỗi cán bộ, đảng viên phải thật sự thực hiện tốt vấn đề nêu gương thì mới có thể khơi dậy tinh thần yêu nước, phát huy ý chí tự lực, tự cường dân tộc, khát vọng phát triển đất nước.
Trong Di chúc thiêng liêng để lại cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta trước lúc đi xa, Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu đã căn dặn: 'Đảng ta là một đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư. Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của Nhân dân'. Lời căn dặn của Người bao hàm nhiều ý nghĩa lớn lao, sâu sắc, không chỉ là 'kim chỉ nam' cho công tác xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, xây dựng đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên mà còn là yêu cầu tất yếu về tinh thần tận tâm, tận lực phục vụ Nhân dân, tất cả vì ấm no, hạnh phúc của Nhân dân.
Trong dòng chảy cách mạng, đứng trước yêu cầu của thực tiễn hiện nay, mỗi cán bộ, đảng viên phải luôn luôn rèn luyện, tu dưỡng đạo đức cách mạng, thực sự 'là người đầy tớ thật trung thành của Nhân dân', luôn đặt lợi ích của dân tộc, của Nhân dân lên trên hết, trước hết; có phẩm chất đạo đức và năng lực chuyên môn đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng và phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.