Mưa lớn kéo dài và hoạt động của con người là 2 tác động lớn nhất khiến tình hình sạt lở, nguy cơ tai biến địa chất tại khu vực Tây Nguyên và khu vực miền núi phía Bắc càng nghiêm trọng hơn.
'Để phòng chống thiên tai hiệu quả, giảm tối đa thiệt hại do sạt lở, mưa lũ gây ra, Quốc hội cần giám sát việc thực hiện quy hoạch đất rừng, nhất là rừng phòng hộ bởi hiện nay nhiều công trình giao thông, thủy lợi đã chiếm dụng đất rừng này', GS.TS. VŨ TRỌNG HỒNG, nguyên Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn nêu ý kiến.
Gần đây, nhiều khu vực trên cả nước liên tục xảy ra hiện tượng sạt lở núi đồi, sạt lở bờ sông, thậm chí nứt đất, sụt lún đất bất thường, chưa rõ nguyên nhân… PV Báo SGGP đã có cuộc trao đổi với PGS-TS Trần Tân Văn (ảnh), nguyên Viện trưởng Viện Khoa học địa chất và khoáng sản Việt Nam (Bộ TN-MT), xung quanh vấn đề này.
Gần đây, các loại hình thiên tai sạt lở đất xảy ra với tần suất, cường độ ngày càng tăng, ở nhiều khu vực, gây ra những thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản, ảnh hưởng đến cuộc sống sinh hoạt của người dân.
Nhiều vụ sạt lở đất nghiêm trọng đã diễn ra trong những ngày qua gây thiệt hại cả về tính mạng và tài sản của người dân. Dự báo thiên tai còn diễn biến phức tạp, có thể gây ra những hậu quả khó lường.
Bước vào mùa mưa bão, hiện tượng sạt lở đất xảy ra tại nhiều nơi, gây thiệt hại nghiêm trọng về tính mạng và tài sản của người dân. Dưới đây là một vài dấu hiệu nhận biết nguy cơ sạt lở.
Theo PGS.TS Trần Tân Văn, các vụ sạt lở đất, đá trong những năm gần đây cho thấy khi con người tác động vào tự nhiên càng nhiều thì chính chúng ta phải gánh những hậu quả càng lớn, do tự nhiên phản ứng lại.
Mưa lớn, sạt lở đất diễn biến phức tạp: Triển khai lực lượng ứng phó, bảo đảm an toàn dân cư, hồ đập
Những ngày qua, mưa lớn, sạt lở đất tại các tỉnh Hòa Bình, Đắk Nông, Lâm Đồng... gây thiệt hại lớn về người và tài sản. Tại Hà Nội cũng đã xảy ra lở đất tại Sóc Sơn. Trước diễn biến trên, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương khắc phục hậu quả, triển khai các biện pháp phòng ngừa, ứng phó...
Chuyển đất rừng thành đất trồng cây, san đất để làm nhà, làm đường, xây hồ chứa nước, đập, thủy điện, cấu trúc bề mặt đất thay đổi, khi mưa lớn dẫn đến nguy cơ sạt lở.
Theo Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (TNMT) Lê Công Thành, các hoạt động như chuyển đất rừng thành đất để trồng cây hay san gạt đất để làm nhà, làm đường.. dẫn tới cấu trúc bề mặt đất thay đổi và khi có lượng mưa lớn thì nguy cơ sạt lở sẽ lớn hơn.
Cấu trúc bề mặt đất thay đổi là nguyên nhân chính dẫn đến sạt lở đất, đá tại khu vực Tây Nguyên.
Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Công Thành cảnh báo, mùa mưa bão mới bắt đầu, dự báo thiên tai còn diễn biến phức tạp, có thể gây ra những hậu quả khó lường.
Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 7/2023 diễn ra chiều ngày 5/8, lãnh đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường đã đưa ra 3 hiện tượng có thể gây nên sạt lở đất để người dân có thể lưu ý và phòng tránh.
Nguyên nhân gây nên nhiều vụ sạt lở đất ở các địa bàn thời gian qua, đặc biệt ở khu vực Tây Nguyên đã được Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Công Thành lý giải trong cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 7 diễn ra chiều 5-8.
Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Công Thành lý giải nguyên nhân sạt lở đất, đá ở Tây Nguyên
Thời gian qua, tình hình sạt lở đất đá ở Tây Nguyên đã gây ra thiệt hại nghiêm trọng đến tính mạng và tài sản của Nhà nước và Nhân dân. Điển hình là những vụ sạt lở đất tại Đà Lạt, tại Đèo Bảo Lộc hay vấn đề an toàn hồ đập tại một số điểm ở Đắk Lắk, Đắk Nông.
Đó là khuyến cáo của Thứ trưởng Bộ TN&MT Lê Công Thành tại buổi họp báo thường kỳ Chính phủ chiều 5.8.
Chiều 5-8, tại họp báo Chính phủ tháng 7-2023, đại diện lãnh đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường đã trả lời câu hỏi liên quan đến nguyên nhân cũng như các giải pháp đối với tình trạng sạt lở đất gây hậu quả nghiêm trọng về người thời gian qua, đồng thời đưa ra cảnh báo với người dân để giảm thiểu thiệt hại khi mùa mưa bão đang xảy ra.
Lãnh đạo Bộ TNMT đưa ra 3 hiện tượng có thể gây sạt lở đất để người dân lưu ý và phòng tránh. Cụ thể, xuất hiện những tiếng nổ lớn trong lòng đất; những vết nứt lớn xuất hiện; cây cối trên sườn đồi, sườn dốc nghiêng theo một hướng.
Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường lưu ý, khi phát hiện những dấu hiệu sạt lở, cơ quan chức năng cũng như người dân phải theo dõi chặt chẽ, nếu cần thiết phải di dời các hộ dân trong vùng ảnh hưởng.
Theo Thứ trưởng Bộ Tài Nguyên và Môi trường Lê Công Thành, việc chuyển đổi đất rừng làm đường, nhà ở gây nguy cơ sạt lở đất đá.
Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Công Thành cảnh báo người dân rằng mùa mưa bão mới bắt đầu, dự báo thiên tai còn diễn biến phức tạp, có thể gây ra những hậu quả khó lường.
Theo ông Lê Công Thành - Thứ trưởng Bộ TN&MT, việc chuyển đổi đất rừng để trồng cây, làm nhà, đường, hồ chứa... khiến nguy cơ sạt lở lớn hơn khi mưa to.
Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Công Thành cho biết, cách phát hiện các điểm có nguy cơ sạt lở đó là căn cứ vào các vết nứt; cây ở sườn đồi, núi nghiêng về một hướng, bên cạnh đó còn có những tiếng nổ trong lòng đất.