Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Quảng Trị là một trong những chiến trường ác liệt nhất, từng được mệnh danh là “túi bom”, “vùng đất lửa”. Nơi đây diễn ra nhiều trận chiến khốc liệt, đi vào lịch sử dân tộc, như 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972, Chiến dịch Đường 9-Khe Sanh năm 1968... Có hơn 102.000 cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh trên mảnh đất này.
Tháng tám mùa thu này là kỷ niệm 105 năm ngày sinh cha tôi-Lê Quang Đạo, nguyên Chủ tịch Quốc hội, nguyên Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQVN. Ông từng làm Chính ủy Bộ Tư lệnh 500 của vùng cán xoong thời chiến tranh khốc liệt.
Tôi gặp ông Hoàng Anh Triển (ở phường Thái Hòa, tỉnh Nghệ An), cựu chiến binh (CCB) Trung đoàn 27-Triệu Hải tại Quảng Trị trong những ngày tháng 7 tri ân. Ông hoài niệm: “Qua bao nhiêu chiến dịch và trận đánh khắp chiến trường Quảng Trị, rất nhiều đồng đội ngã xuống mà đến nay chưa trở về được quê hương khiến người thân, gia đình ngày ngày vẫn khắc khoải chờ đợi. Để tri ân đồng đội, tôi đã đi khắp các chiến trường xưa, tìm lại từng dòng tên liệt sĩ”...
Trong Chiến dịch Đường 9-Khe Sanh diễn ra từ ngày 20-1 đến ngày 15-7-1968, tôi tham gia từ đầu đến cuối chiến dịch. Ban đầu, tôi là Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 9, Sư đoàn 304; đến giữa chiến dịch được bổ nhiệm làm Trung đoàn phó, Tham mưu trưởng Trung đoàn 9.
Chiều 25/6, xã Khe Sanh tổ chức tọa đàm kỷ niệm 80 năm Ngày đồng bào Vân Kiều, Pa Kô mang họ Hồ của Bác (26/6/1946-26/6/2026). Tham dự có đồng chí Thiếu tướng Nguyễn Thanh Liêm, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Công an tỉnh.
Có một cơ duyên, nói theo cách của người xưa là 'thiên thời, địa lợi, nhân hòa', khi nhìn lại sự giao hòa giữa mảnh đất Quảng Trị với ca khúc Trịnh Công Sơn. Khi tỉnh Quảng Trị (cũ) khởi xướng tổ chức lễ hội 'Vì Hòa bình', sáng kiến nhận được sự hưởng ứng rộng rãi của công chúng, thì những ca khúc yêu chuộng hòa bình của Trịnh Công Sơn dường như càng thêm đồng điệu, cất lên những khát vọng thiện lành và vĩnh cửu, không chỉ của Quảng Trị, của Việt Nam mà còn của cả nhân loại.
Có những hương vị không chỉ để nếm, mà để nhớ. Cà phê Khe Sanh là một hương vị như thế-một thứ phong vị chưng cất từ đất đỏ bazan, từ những mùa gió Lào rát mặt và khát vọng hồi sinh mãnh liệt của một vùng đất từng đi qua bão lửa chiến tranh.
Ngày 30/5, Ban liên lạc Cựu chiến binh Mặt trận Đường 9-B5 Quảng Trị tổ chức lễ kỷ niệm 60 năm Ngày thành lập Bộ Tư lệnh Mặt trận Đường 9-B5 (16/6/1966-16/6/2026).
Gần 6 thập kỷ đã trôi qua nhưng trong tâm thức cựu chiến binh, Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Hữu Quyền (sinh năm 1943, quê ở xã Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ), trận đánh ngày 7-7-1968 và giây phút cắm lá cờ trên điểm cao 689 trong Chiến dịch Đường 9-Khe Sanh vẫn luôn sống động, như một phần không thể phai mờ trong cuộc đời ông.
Vào buổi sáng ngày 30/4, trong khuôn viên Bảo tàng Quảng Trị cơ sở 2 tại phường Đông Hà, tôi gặp em Trần Thảo Ngân, học sinh lớp 4B, Trường tiểu học Hàm Nghi cùng các bạn và người thân của mình đang chuẩn bị hoạt động tham quan, trải nghiệm...
Sân bay Tà Cơn, xã Khe Sanh, tỉnh Quảng Trị, từng là căn cứ quân sự chiến lược của Mỹ trong giai đoạn 1966–1968, gắn liền với chiến dịch Đường 9 – Khe Sanh.
Mang trong mình truyền thống 'Đoàn Pháo binh anh dũng', Lữ đoàn Pháo binh 675 (Bộ tư lệnh Pháo binh-Tên lửa) khẳng định vai trò là đơn vị pháo binh chiến lược của Quân đội nhân dân Việt Nam. Phát huy tinh thần kiên cường, sáng tạo trong chiến đấu, cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn tiếp tục nâng cao chất lượng huấn luyện, tăng cường khả năng cơ động và hiệp đồng tác chiến, làm chủ vũ khí, trang bị hiện đại.
Lữ đoàn Tăng 203 (Quân đoàn 12) là đơn vị xe tăng đầu tiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân. Nhân dịp kỷ niệm 60 năm Ngày truyền thống của đơn vị (22-6-1965 / 22-6-2025), Đại tá Vũ Chí Nghĩa, Lữ đoàn trưởng, trao đổi với phóng viên Báo Quân đội nhân dân về phát huy truyền thống vẻ vang của Lữ đoàn trong giai đoạn mới.
Đến Thành Cổ Quảng Trị - biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng với khát vọng tự do, độc lập - trong tôi dâng trào niềm cảm xúc về một thời hoa lửa với 81 ngày đêm chiến đấu gian khổ nhưng cũng đầy lạc quan của 'những tuổi đôi mươi hóa thành sóng nước'.
Chiến thắng Tà Mây - Làng Vây là chiến thắng đầu tiên của Bộ đội Tăng Thiết giáp, khẳng định sức mạnh của bộ đội Tăng Thiết giáp trong chiến đấu hiệp đồng binh chủng tiến công căn cứ phòng ngự kiên cố của địch.
Gần nửa thế kỷ trước, vào tháng 9-1975, 13.000 người dân Triệu Phong theo tiếng gọi của Đảng di cư lên vùng đất mới Khe Sanh-Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị. Nơi đây một thời từng làm rúng động địa cầu bởi sự khốc liệt của chiến tranh xâm lược. Trong vòng 3 tháng của năm 1968, quân đội Mỹ đã rải xuống mảnh đất chưa đầy 10km2 này hơn 100.000 tấn bom đạn. Nhưng với Chiến thắng Khe Sanh, huyện Hướng Hóa là địa phương đầu tiên ở miền Nam được giải phóng.
Kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22/12/1944-22/12/2024), Nhà xuất bản Trẻ, Thành phố Hồ Chí Minh vừa cho ra mắt cuốn sách 'Xe tăng trong chiến tranh ở Việt Nam-Lịch sử nhìn từ tháp pháo' của tác giả - Đại tá Nguyễn Khắc Nguyệt.
Trong mắt Tiến sĩ Khuất Thu Hồng - con gái của Trung tướng Khuất Duy Tiến, ông là người cả đời sống giản dị, chỉ thích ăn cơm với cá kho mặn, không cầu kỳ, không đòi hỏi và không bao giờ làm phiền người khác.
Bước qua lằn ranh sinh tử của cuộc chiến bảo vệ Tổ quốc, ông Hồ Văn Xang, ở Khóm 6, thị trấn Khe Sanh, huyện Hướng Hóa, cựu chiến binh người dân tộc Vân Kiều trở về cuộc sống đời thường với nhiều thương tật trên cơ thể nhưng phẩm chất bộ đội Cụ Hồ vẫn luôn ngời sáng trong ông. Trong mỗi câu chuyện, việc làm, ông Xang đều nhắc đến Bác Hồ với lòng thành kính và luôn tâm niệm 'Học tập và làm theo tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh' để xây dựng gia đình ấm no, hạnh phúc, bản làng yên ấm, quê hương giàu đẹp...
Sau gần nửa thế kỷ Tổ quốc thống nhất, non sông liền một dải, Lễ hội Vì hòa bình 2024 lần đầu tiên được tổ chức tại tỉnh Quảng Trị.
Những năm kháng chiến chống Mỹ, đồng chí Lê Quang Đạo (Trung tướng, nguyên Chủ tịch Quốc hội, nguyên Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam) được cấp trên tin tưởng cử làm Chính ủy nhiều chiến dịch nóng bỏng như: Đường 9 - Khe Sanh 1968, Đường 9 - Nam Lào 1971, Chiến dịch Quảng Trị 1972… Từ chiến trường, đồng chí Lê Quang Đạo thường xuyên viết thư và nhật ký để ghi lại hành trình cùng những cảm xúc mình đã trải qua cùng đồng đội và gửi về cho vợ là nhà văn Nguyệt Tú (con gái lớn của danh họa Nguyễn Phan Chánh).
'Vây, lấn, tấn, phá, triệt, diệt' là phương pháp chiến thuật do quân đội ta sáng tạo ra trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Chiến thuật này giúp tập trung được hỏa lực tiêu diệt từng cứ điểm, cụm cứ điểm tiến tới tiêu diệt hoàn toàn tập đoàn cứ điểm.
Giữa những ngày tháng Tư lịch sử, tôi nhớ lại những năm tháng sống và chiến đấu ở Trường Sơn, trên các cương vị từ Trưởng phòng Tổ chức đến Chính ủy Binh trạm, rồi Phó chủ nhiệm Chính trị Bộ tư lệnh Trường Sơn (nay là Binh đoàn 12-Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn).
Theo Chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Ban Chấp hành Trung ương Đảng, ngày 28-8-1949, Đại đoàn 308-Đại đoàn chủ lực đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam được thành lập tại thị trấn Đu, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.
Nhằm thu hút chủ lực địch, chủ yếu là quân Mỹ ra Đường số 9, tiêu diệt một bộ phận, vây hãm và giam chân tiêu hao chúng, tạo điều kiện cho cuộc tiến công và nổi dậy trên toàn miền Nam giành thắng lợi, đầu năm 1968, ta mở Chiến dịch Đường 9-Khe Sanh.
'Điều hạnh phúc nhất là dù trong bom đạn, chúng tôi vẫn dành thời gian nhớ về nhau, viết thư cho nhau, ghi lại những nỗi niềm chưa thể kể trong từng trang nhật ký… Đó là điều giản dị nhưng vô cùng ý nghĩa, là sợi dây vô hình kết nối khiến cho tiền tuyến là anh, hậu phương là tôi như luôn được gần bên nhau' - Nhà văn Nguyệt Tú, phu nhân của Trung tướng Lê Quang Đạo, nguyên Chủ tịch Quốc hội bộc bạch.
Sáng 9-7, Ban liên lạc truyền thống Cựu chiến binh Quân khu Trị Thiên tại Gia Lai tổ chức gặp mặt nhân kỷ niệm 55 năm chiến thắng Đường 9-Khe Sanh xuân-hè năm 1968.
Truyền thống anh hùng trong chiến đấu đã và đang được Đảng bộ, chính quyền, nhân huyện Hướng Hóa phát huy cao độ trong công cuộc xây dựng quê hương.
Trải qua 170 ngày đêm chiến đấu quyết liệt, ngày 9/7/1968, Chiến dịch Đường 9-Khe Sanh kết thúc thắng lợi. Ta đã phá tan hệ thống phòng thủ chiến lược của Mỹ trên Đường số 9, giải phóng Hướng Hóa.
Từ nội dung đến hình thức cũng như phương pháp tiến hành, cùng với các phong trào khác trong toàn quốc, 'Ba nhất' đã làm cho không khí thi đua trong quân đội thêm sôi nổi.
Từ nội dung đến hình thức cũng như phương pháp tiến hành, cùng với các phong trào khác trong toàn quốc, 'Ba nhất' đã làm cho không khí thi đua trong quân đội thêm sôi nổi.
Trong Chiến dịch Đường 9-Khe Sanh năm 1968, chiến thắng Làng Vây đã mở rộng cánh cửa phía Tây, giải phóng phần lớn Hướng Hóa (Quảng Trị), làm chủ Đường 9 (đoạn từ biên giới Việt-Lào đến Cà Tu), tạo thuận lợi cho ta đưa lực lượng vào vây ép Tà Cơn và đánh quân địch phản kích, tăng viện.
Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 mãi mãi là biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước, tinh thần quyết chiến, quyết thắng của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân để giành độc lập, tự do.
Đã 47 năm trôi qua, mỗi khi nhớ về những trận chiến đấu bất khuất, kiên cường của toàn quân ta, cựu binh Nguyễn Bắc Kinh (73 tuổi, trú ở xóm Quy Lăng, xã Lăng Thành huyện Yên Thành, Nghệ An) vẫn xúc động xen lẫn tự hào khi đóng góp chút sức nhỏ bé của mình để đất nước hoàn toàn thống nhất, non sông liền một dải.
Chiến tranh đã qua đi gần nửa thế kỷ, song những mất mát, đau thương vẫn hiện hữu trong không ít gia đình những người từng tham gia chiến đấu, phục vụ chiến đấu trên khắp các vùng quê do di chứng chất độc hóa học quân đội Mỹ rải xuống chiến trường miền Nam.
Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, ngày 30-6-1948, Trung đoàn 15 (đơn vị tiền thân của Trung đoàn 246, Sư đoàn 346, Quân khu 1 ngày nay) được thành lập với nhiệm vụ vẻ vang là tiếp tục bảo vệ Trung ương Đảng, Bác Hồ, bảo vệ Bộ Tổng chỉ huy và cơ quan đầu não kháng chiến.
Trong Chiến dịch Đường 9-Khe Sanh, Chiến thắng Làng Vây đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.
Trở về sau chiến tranh, cựu chiến binh Lê Xuân Khương ở xã Cát Tân, huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa mang trong mình thương tật tỷ lệ 61%, các con và cháu ông cũng bị bệnh tật do di chứng chất độc da cam/dioxin.
Sau hai lần họp vào tháng 10 và 12-1967, Bộ Chính trị thông qua phương án tổng công kích, tổng khởi nghĩa do Bộ Tổng Tham mưu soạn thảo đã được Quân ủy Trung ương nhất trí.
Trở lại Trung đoàn Pháo binh 68 (Sư đoàn 304, Quân đoàn 2) những ngày này, chúng tôi cảm nhận rõ không khí thi đua sôi nổi chào mừng kỷ niệm 60 năm khởi nguồn Phong trào thi đua 'Ba nhất' và kỷ niệm 65 năm Ngày thành lập trung đoàn (20-10-1955 / 20-10-2020).
Nhằm đẩy mạnh cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, tháng 6-1967, Bộ Chính trị họp thông qua quyết tâm chiến lược: 'Đánh cho địch một đòn quyết định, giành thắng lợi lớn, tạo nên sự chuyển biến nhảy vọt, buộc Mỹ phải thua về quân sự' trong thời gian tương đối ngắn, dự kiến vào năm 1968.
Ngồi trước màn hình theo dõi Chương trình video của Báo Quân đội nhân dân Điện tử tường thuật trực tiếp trận thi đấu vòng loại bảng 2 Cuộc thi 'Xe tăng hành tiến' Army Games 2020, Đại tá, nhạc sĩ quân đội Doãn Nho đã có những phút giây hồi hộp xen lẫn vỡ òa niềm vui, tự hào khi đội tuyển xe tăng của Việt Nam chiến thắng.
Chiến dịch lịch sử Đường 9-Khe Sanh kết thúc thắng lợi vẻ vang, Hướng Hóa trở thành huyện đầu tiên của tỉnh Quảng Trị và ở miền Nam được hoàn toàn giải phóng.
Thắng lợi của quân và dân ta trong chiến dịch Đường 9-Khe Sanh, tháng 7/1968, không những đưa Hướng Hóa trở thành huyện đầu tiên của tỉnh Quảng Trị và miền Nam được giải phóng mà còn tạo yếu tố quan trọng trong chiến thắng Xuân Hè 1972, giải phóng Quảng Trị; tạo đà cho cuộc Tổng tấn công mùa Xuân lịch sử năm 1975 để giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.