Thời gian là một trong những yếu tố khẳng định cho giá trị của di tích, song thời gian cũng là thách thức. Để giữ gìn, bảo tồn được các giá trị của di tích rất cần sự chung tay cộng đồng.
Tại xã Tống Sơn (Thanh Hóa), nhiều di tích đình cổ đang xuống cấp, trong đó đình Bái Sơn (di tích cấp tỉnh) và đình Động Bồng (di tích cấp quốc gia) hư hỏng nghiêm trọng, xuất hiện tình trạng mối mọt, mục ruỗng cấu kiện gỗ, nứt tường, thấm dột, mái ngói hư hỏng, có nơi phải dùng luồng chống đỡ, phủ bạt để gia cố tạm thời.
Đình Bái Sơn và đình Động Bồng thuộc xã Tống Sơn, tỉnh Thanh Hóa, đều đã xuống cấp nghiêm trọng, cần được tu bổ, tôn tạo.
Núi non sừng sững, sông nước bao quanh, di tích trầm mặc, con người thuần hậu và những mỹ tục được gìn giữ... tất cả đã tạo nên vẻ đẹp của đất và người Đồng Bồng - Đồng Ô, hai làng cổ thuộc xã Tống Sơn.
'Thành hoàng (chữ Hán: 城隍) làng', hay còn gọi là 'Thần hoàng làng'. Vị thần này dù có hay không có họ tên & lai lịch, dù xuất thân bất kỳ từ tầng lớp nào, thì cũng là chủ tể trên cõi thiêng của làng và đều mang tính chất chung là hộ quốc tỳ dân (hộ nước giúp dân) ở ngay địa phương đó.
Trong không khí ấm áp của đêm Giao thừa, các gia đình ở làng Động Bồng lại sum vầy bên nhau, cùng tham gia nghi lễ đốt đình liêu - một truyền thống lâu đời mang đậm ý nghĩa tâm linh và là dịp để thắt chặt tình cảm cộng đồng.
Những ngày đầu xuân, đến làng Động Bồng, xã Tống Sơn dễ dàng cảm nhận được không gian trong trẻo, yên bình. Con đường dẫn vào làng uốn mình dưới những rặng tre. Phía trước, núi Tượng Sơn như bức bình phong tự nhiên che chở, phía xa dòng Tống Giang như dải lụa mềm, êm đềm ôm lấy xóm làng. Tất cả mở ra một cảnh sắc sơn kỳ thủy tú, cổ kính, yên ả mà giàu sinh khí. Giữa trung tâm làng, đình Động Bồng hiện lên uy nghiêm, mái ngói thẫm in bóng thời gian.
Giữa thời khắc chuyển giao năm cũ - năm mới, sân đình làng ở xã Tống Sơn sáng rực bởi một ngọn lửa khác - ngọn lửa của niềm tin và ước vọng cầu may mắn đầu năm.
Khi tiết trời se lạnh và hương xuân bắt đầu lan tỏa khắp các nẻo đường, làng Động Bồng (xã Tống Sơn) lại rộn ràng hơn thường lệ. Người dân nơi đây đang tất bật chuẩn bị cho mỹ tục đốt Đình liệu - nghi lễ truyền thống được tổ chức vào thời khắc Giao thừa với mong ước xua tan điều cũ, đón chào năm mới bình an, may mắn và thịnh vượng.
Không chỉ là nơi thờ bậc danh thần Tô Hiến Thành, đình Động Bồng (xã Tống Sơn, Thanh Hóa) còn lưu giữ những giá trị đặc sắc về kiến trúc thời Nguyễn và in đậm dấu ấn lịch sử cách mạng. Trải hơn hai thế kỷ tồn tại, ngôi đình trở thành biểu tượng văn hóa – lịch sử tiêu biểu của vùng 'đình huyện Tống'.
Tống Sơn là xã có nhiều di tích lịch sử - văn hóa, trong đó có một di tích đã được xếp hạng cấp quốc gia. Vì vậy, công tác bảo tồn và phát huy giá trị của các di tích luôn được cấp ủy, chính quyền và Nhân dân địa phương đặc biệt quan tâm.
Đình Đồng Bồng (Động Bồng) là một ngôi đình cổ tại thôn Động Bồng, xã Tống Sơn, tỉnh Thanh Hóa - nổi tiếng với kiến trúc bề thế và là công trình tiêu biểu về mặt kiến trúc, văn hóa và lịch sử. Đình được xây dựng vào năm Gia Long thứ 10 (1812).
Nhớ mùa thu tháng Tám năm xưa, chúng tôi về thăm vùng căn cứ cách mạng vào một ngày giữa thu 2025.
Theo sách 'Đồng Khánh địa dư chí' thì thôn Đồng Bồng, xã Hà Tiến, huyện Hà Trung, xưa thuộc xã Động Bồng, tổng Nam Bạn, huyện Tống Sơn, phủ Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa. Hang chùa được hình thành tự nhiên, gần với vị trí chùa Đồng Bồng (gọi theo tên làng) được xây dựng trên sườn núi Tượng Sơn vào khoảng thế kỷ XVI - Di tích Phật giáo thờ Đức Phật Thích ca Mâu Ni, dưới chân núi là đền Hạ.
Theo sách 'Đồng Khánh địa dư chí' thì thôn Đồng Bồng, xã Hà Tiến, huyện Hà Trung, xưa thuộc xã Động Bồng, tổng Nam Bạn, huyện Tống Sơn, phủ Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa.