Không chỉ là hành trình tìm kiếm những cảnh đẹp, khám phá hang động còn là cách du khách bước vào một thế giới được tạo nên qua hàng triệu năm. Càng đi sâu, những dấu tích địa chất kỳ thú dần hiện ra, mở lối vào một không gian vừa nguyên sơ, vừa bí ẩn dưới lòng đất.
Ẩn mình dưới tán rừng xanh thẳm của miền Tây xứ Thanh, động Bo Cúng (bản Muống, xã Sơn Thủy) hiện ra như một “cung điện” kỳ ảo được thiên nhiên bền bỉ kiến tạo. Không chỉ sở hữu hệ thống thạch nhũ độc đáo, danh thắng này còn mở ra dư địa để địa phương phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn thiên nhiên, gìn giữ bản sắc văn hóa và nâng cao đời sống Nhân dân.
Từ thực tiễn khó khăn của một địa phương biên giới, cấp ủy, chính quyền xã Sơn Thủy đã tìm hướng đi phù hợp và tổ chức thực hiện đồng bộ các giải pháp phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho người dân.
Sáng 21/6, xã Sơn Thủy tổ chức khai trương Không gian văn hóa, ẩm thực Mường Xia. Đây là nỗ lực của cấp ủy, chính quyền xã biên giới Sơn Thủy trong thúc đẩy nhu cầu giao thương nông lâm sản và bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa ẩm thực truyền thống của địa phương, phục vụ phát triển du lịch cộng đồng.
Xã Sơn Thủy có nhiều hang động kỳ thú, như: Bo Cúng, hang Co Láy, hang Lướn Lang, cùng với bản sắc văn hóa độc đáo của đồng bào các dân tộc Thái, Mường, Mông. Bằng nhiều giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, xã Sơn Thủy đang từng bước khẳng định là điểm sáng trong việc gìn giữ bản sắc, hướng đến mục tiêu phát triển du lịch cộng đồng bền vững.
Kể tên những mường lớn ở xứ Thanh, sẽ không thể thiếu Mường Xia - tên gọi cũ là Mường Chu Sàn, bao gồm các xã Sơn Thủy, Na Mèo (huyện Quan Sơn trước đây). Đây là vùng đất trù phú, đồng bào dân tộc Thái nơi đây còn gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa và tín ngưỡng tâm linh, góp phần làm phong phú bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số trên vùng đất Mường Xia.
Thanh Hóa có hệ thống hang động khá phong phú, trải khắp các địa phương miền núi trong tỉnh, có thể kể đến như hang Ma, hang Con Moong... Tại xã biên giới Sơn Thủy, có một hang động tuy còn hoang sơ, chưa được nhiều người biết đến nhưng được đánh giá là 'hang động đẹp nhất xứ Thanh': động Bo Cúng.
Việt Nam là quốc gia nhiệt đới với địa hình đa dạng, trong đó phần lớn là đồi núi, chiếm khoảng 3/4 diện tích lãnh thổ. Dải đất hình chữ S cũng được thiên nhiên ưu đãi với nhiều cảnh quan kỳ vĩ, trong đó các hệ thống hang, động chiếm một vị trí đặc biệt...
Động Bo Cúng (huyện Quan Sơn, Thanh Hóa) là di tích danh thắng cấp tỉnh, có chiều dài hơn 1km, bên trong vẫn còn hoang sơ với nhiều nhũ đá giống tượng Phật, cột chống trời, chùm đèn trong các tòa lâu đài tráng lệ…
Miền Tây xứ Thanh được thiên nhiên ban tặng cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, cùng với nền văn hóa đặc sắc của các dân tộc thiểu số đã tạo nên bức tranh du lịch đầy màu sắc, hấp dẫn du khách. Đến nay, một số sản phẩm du lịch như sinh thái cộng đồng, thể thao mạo hiểm, trekking... được du khách trong nước và quốc tế yêu thích.
Chiều 8/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH,TT&DL) Thanh Hóa phối hợp với UBND huyện Quan Sơn tổ chức Hội nghị xúc tiến, quảng bá và định hướng phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng huyện Quan Sơn.
Quan Sơn là huyện miền núi nằm ở phía Tây của tỉnh Thanh Hóa với nhiều tiềm năng để phát triển du lịch. Nếu được khơi dậy đúng mức, những tiềm năng này sẽ góp phần đưa du lịch quan sơn có nhiều đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Những năm gần đây, bên cạnh khai thác lợi thế du lịch biển, tỉnh Thanh Hóa đã và đang hướng tới phát triển du lịch tại các huyện miền núi. Trong đó, huyện Quan Sơn là một điểm sáng với việc xây dựng và quảng bá các sản phẩm du lịch đặc trưng như du lịch khám phá thiên nhiên, du lịch văn hóa cộng đồng..., thu hút lượng khách trong nước và quốc tế ngày một tăng.
Địa bàn sinh sống của đồng bào dân tộc Thái cùng hệ thống cảnh đẹp thiên nhiên hoang sơ, hùng vĩ... là điều kiện để Trung Tiến (Quan Sơn) phát triển du lịch cộng đồng.
Trong những năm gần đây, du lịch khám phá hang động xứ Thanh ngày càng thu hút đông đảo du khách. Đặc biệt, khi du lịch sinh thái cộng đồng phát triển đã tạo điều kiện thuận lợi để mỗi hành trình khám phá hang động của du khách trở nên trọn vẹn, hấp dẫn.
Những năm gần đây, bên cạnh khai thác lợi thế du lịch biển, tỉnh Thanh Hóa đã và đang hướng tới phát triển du lịch tại các huyện miền núi. Trong đó, huyện Quan Sơn là một điểm sáng với việc xây dựng và quảng bá các sản phẩm du lịch đặc trưng như du lịch khám phá thiên nhiên, du lịch văn hóa cộng đồng..., thu hút lượng khách trong nước và quốc tế ngày một tăng.
Ẩn mình dưới tán rừng xanh mướt của huyện miền núi Quan Sơn, tỉnh Thanh Hóa, động Bo Cúng là một thắng cảnh kỳ vĩ, độc đáo, xứng đáng được đưa vào hành trình khám phá của du khách đến với vùng đất miền tây xứ Thanh.
Hình ảnh đẹp về những khối thạch nhũ tại hang động núi đá Đụn (xã Hà Long, Hà Trung) đã thu hút sự chú ý của nhiều người. Hiện các cơ quan chức năng, nhà khoa học đang tiến hành khảo sát, đánh giá toàn diện về quy mô, giá trị, ý nghĩa lịch sử văn hóa đối với hang.
Trong những năm gần đây, du lịch khám phá hang động xứ Thanh ngày càng thu hút đông đảo du khách. Đặc biệt, khi du lịch sinh thái cộng đồng phát triển đã tạo điều kiện thuận lợi để mỗi hành trình khám phá hang động của du khách trở nên trọn vẹn, hấp dẫn.
Mường Xia có tên gọi cũ là Mường Chu Sàn, bao gồm các xã Sơn Thủy, Na Mèo (Quan Sơn). Nơi đây có khoảng 8.000 người sinh sống với các dân tộc Thái, Mường, Mông, Kinh... Vùng đất Mường Xia còn gìn giữ nhiều nét văn hóa truyền thống với các làn điệu dân ca, dân vũ, điệu múa, nếp nhà sàn, nghề dệt thổ cẩm, ẩm thực... Bên cạnh đó, thiên nhiên còn ban tặng cho vùng đất nơi đây cảnh quan hùng vĩ, đẹp như bức tranh sơn thủy hữu tình với những địa danh nổi tiếng như: động Bo Cúng, đền thờ Tướng quân Tư Mã Hai Đào, núi Lá Hoa, núi Pha Dùa, dòng suối Xia...
Gần gũi thiên nhiên, thân thiện môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa, đảm bảo phát triển bền vững... những ưu điểm trên khiến cho du lịch xanh ngày càng được lòng du khách.
Những năm qua huyện Quan Sơn đã phát huy tiềm năng, lợi thế, chú trọng đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng để phát triển du lịch và bước đầu đã đạt được những kết quả rất đáng ghi nhận.
Sáng 19/3, tại huyện Quan Sơn, đồng chí Nguyễn Văn Thi, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo Phát triển du lịch tỉnh đã làm việc với 2 huyện Lang Chánh, Quan Sơn về công tác quản lý, phát triển du lịch. Tham gia đoàn có các thành viên Ban Chỉ đạo phát triển du lịch tỉnh.
Động Bo Cúng, bản Ngàm... cùng nhiều sản phẩm du lịch đa dạng khác đã và đang thúc đẩy du lịch huyện Quan Sơn phát triển.
Với đường biên giới dài, tiếp giáp với tỉnh Hủa Phăn (Lào), cùng với cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ, ẩm thực đặc sắc và nét văn hóa độc đáo của đồng bào dân tộc thiểu số, tỉnh Thanh Hóa đang có nhiều tiềm năng lớn để đánh thức du lịch vùng biên.
Về với miền Tây Thanh Hóa, động Bo Cúng với khung cảnh kỳ vĩ, thực sự là điểm đến hấp dẫn với du khách phương xa khi đến đây.
Những năm gần đây, động Bo Cúng thuộc địa bàn bản Chanh, xã Sơn Thủy là một trong những điểm đến khám phá hang động gắn với du lịch cộng đồng hấp dẫn của huyện Quan Sơn nói riêng và của khu vực miền núi Thanh Hóa nói chung. Với chiều dài khoảng 1 km với nhiều ngách hang, động Bo Cúng có vô vàn những nhũ đá với đủ màu sắc và hình hài độc đáo đem đến những trải nghiệm thú vị dành cho du khách.
Trên cơ sở Đề án Phát triển du lịch cộng đồng tại huyện Quan Sơn đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030, cùng với việc đầu tư kết cấu hạ tầng, thời gian qua, huyện Quan Sơn đã tổ chức nhiều sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch hấp dẫn để phục vụ khách du lịch.
Với lợi thế có đường biên giới dài, tiếp giáp với tỉnh Hủa Phăn (Lào) là điều kiện thuận lợi để các huyện vùng biên của tỉnh Thanh Hóa phát triển du lịch, góp phần xóa đói, giảm nghèo, giữ vững chủ quyền an ninh biên giới quốc gia.
Cách TP Thanh Hóa khoảng gần 190 km về hướng Tây Bắc, động Bo Cúng tọa lạc tại bản Chanh, xã Sơn Thủy (Quan Sơn). Đến đây, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp kỳ vĩ, đủ màu sắc của hệ thống nhũ đá trong hang mà còn được hòa mình với thiên nhiên, cảnh quan hoang sơ của núi rừng nơi đây.
Thông tin từ Phòng Văn hóa – Thông tin huyện Quan Sơn sáng 3-5, trong 5 ngày nghỉ lễ dịp 30-4 và 1-5 năm nay, Khu du lịch động Bo Cúng (bản Chanh, xã Sơn Thủy) đón gần 5.000 lượt khách du lịch, cao nhất từ trước tới nay và gấp 10 lần so với cùng kỳ.
Sáng 30-4, tại xã Sơn Thủy, huyện Quan Sơn đã sôi nổi tổ chức Giải bóng chuyền nam – nữ mở rộng - Cúp Động Bo Cúng năm 2023. Đây là hoạt động TDTT thiết thực chào mừng kỷ niệm 48 năm Ngày giải phóng miền Nam - Thống nhất đất nước (30-4) và 137 năm Ngày Quốc tế Lao động 1-5.
Huyện Quan Sơn có Cửa khẩu Quốc tế Na Mèo, là cửa ngõ giao thương với nước bạn Lào và là địa phương có đông đồng bào dân tộc Thái, Mường, Mông cùng sinh sống. Với truyền thống văn hóa đa dạng, đặc sắc của Lễ hội Mường Xia, di tích lịch sử cầu Phà Lò, di tích danh thắng động Bo Cúng… đã tạo cho huyện miền núi này tiềm năng lớn trong phát triển du lịch, đặc biệt là du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm, khám phá.
Nhằm thực hiện tốt công tác quản lý, bảo tồn và khai thác tiềm năng phát triển du lịch động Bo Cúng ở bản Chanh, xã Sơn Thủy (Quan Sơn), UBND huyện Quan Sơn đã mời Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh (BCRA) ở Việt Nam hỗ trợ huyện nghiên cứu, khảo sát động Bo Cúng, nhằm phát triển ngành du lịch bền vững.
Việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc gắn với phát triển du lịch luôn được huyện Quan Sơn quan tâm thực hiện, góp phần thúc đẩy du lịch phát triển.
Ở nhiều nơi lễ hội đang dần phai nhạt, nhất là phần hội, người dân, du khách chỉ đứng ngoài xem chứ không còn là một phần tất yếu. Lễ hội Mường Xia (Quan Sơn, Thanh Hóa) sẽ phục dựng lại nhiều trò chơi dân gian, phần hội hứa hẹn thu hút đông đảo người dân và khách thập phương.
Động Bo Cúng thuộc bản Chanh, xã Sơn Thủy (Quan Sơn) được người dân địa phương phát hiện từ năm 2008, sau đó được nhiều người khám phá và trở thành điểm du lịch thu hút khách của huyện Quan Sơn. Động dài gần 1 km, với nhiều ngách hang khác nhau, chiều rộng khoảng 50 m.
Theo thông tin từ UBND huyện Quan Sơn, từ ngày 28-2 đến 1-3, huyện Quan Sơn sẽ tổ chức Lễ hội Mường Xia năm 2023 và tổ chức đón nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội Mường Xia.
Cùng với hệ thống di tích, danh lam thắng cảnh đẹp là những điểm đến nổi tiếng, Thanh Hóa còn nhiều hang động kỳ bí, những thạch động đẹp như chốn bồng lai tiên cảnh, dành cho những khách du lịch thích khám phá, trải nghiệm những điều mới mẻ và kỳ thú.
Động Bo Cúng ở xã Sơn Thủy, huyện Quan Sơn (Thanh Hóa) là động hoang sơ có nhũ đá được đánh giá là đẹp nhất xứ Thanh.
UBND tỉnh Thanh Hóa vừa có công văn số 7292/UBND-THKH về chủ trương đầu tư dự án Khu du lịch động Bo Cúng tại xã Sơn Thủy, huyện Quan Sơn của Công ty cổ phần Xuân Ngọc Minh.
Những năm qua, các chương trình, dự án phát triển du lịch cộng đồng đã được triển khai ở các địa phương trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, bên cạnh những mô hình phát huy hiệu quả, thì cũng có không ít mô hình 'chết yểu', gây lãng phí nguồn lực đầu tư của Nhà nước và hao hụt niềm tin của người dân.
Để khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên du lịch, đồng thời, tạo ra tiền đề thu hút các dự án kinh doanh, một yêu cầu đặt ra cho ngành du lịch Thanh Hóa là hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật.
Với vị trí địa lý và vị thế kinh tế đối ngoại, quốc phòng - an ninh quan trọng, huyện Quan Sơn ví như một phần 'mái nhà' phía Tây của tỉnh Thanh Hóa. Ở đó, từ nhiều đời nay, cộng đồng người Thái, Mường, Mông, Kinh... đã quần cư sinh sống, chinh phục tự nhiên, để khai phá và vun đắp nên vùng sơn thủy hữu tình.
Cơn bão số 3 đi qua, không chỉ san phẳng bản làng của bà con Sa Ná (xã Na Mèo) mà người dân ở xã vùng biên Sơn Thủy, huyện Quan Sơn cũng chịu thiệt hại nặng nề, hoang tàn sau lũ dữ.
Nắng đã lên, rực vàng trên những những cánh rừng ngút ngát, dòng nước đục ngầu, hung dữ của con sông Luồng cũng không còn gầm thét, thế nhưng người dân ở xã nghèo Sơn Thủy, huyện biên giới Quan Sơn vẫn chưa hết bàng hoàng về những gì mà trận lũ ngày 3-8 vừa qua để lại.
Huyện Quan Sơn nằm ở phía Tây của tỉnh, nơi có cảnh quan hùng vĩ, núi non trùng điệp, nhiều danh thắng lung linh sắc màu huyền thoại. Với nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, đa dạng, phong tục tập quán truyền thống đặc sắc của đồng bào các dân tộc nơi đây, chính là điều kiện thuận lợi để huyện khai thác, đẩy mạnh phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng.