Hà Nội đang từng bước chuyển hóa giá trị của kho tàng di sản nghìn năm thành động lực phát triển bền vững. Thành phố không chỉ chú trọng bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống, mà còn tích cực khai thác tiềm năng sáng tạo để định hình hình ảnh một Thủ đô hiện đại, năng động, giàu bản sắc…
Hà Nội hiện có gần 1.800 di sản văn hóa phi vật thể, phân bố rộng khắp các địa phương trên địa bàn Thành phố. Trong đó, nhiều loại hình từng mai một đang được khôi phục và phát huy giá trị thông qua sự vào cuộc của cộng đồng và chính quyền các cấp.
Hà Nội có kho tàng di sản văn hóa phi vật thể đồ sộ, nhưng từng có thời gian, nhiều di sản bị chìm vào quên lãng. Những câu ca của điệu hát trống quân, chèo tàu, múa hát Ải Lao… rơi rụng với tháng năm. Tuy nhiên, những di sản từng đứng trước nguy cơ thất truyền ấy, hiện đang hồi sinh mạnh mẽ.
Ở Việt Nam có một ngôi làng vô cùng đặc biệt, nơi mà người dân vẫn giao tiếp với nhau bằng ngôn ngữ cổ có từ thời Văn Lang - Âu Lạc.
Với sự cần cù, sáng tạo, trải qua hàng trăm năm, nhiều giá trị văn hóa được người dân Phú Xuyên lưu giữ và phát triển, đã và đang tạo sức bật và sự đổi thay cho vùng đất này.
Trải qua hàng trăm năm, nhiều giá trị văn hóa được lưu giữ cùng con người cần cù, sáng tạo đang tạo sức bật, sự đổi thay cho huyện Phú Xuyên ngày càng phát triển kinh tế xã hội.
Ở Việt Nam có một ngôi làng vô cùng đặc biệt, nơi mà người dân vẫn giao tiếp với nhau bằng ngôn ngữ cổ có từ thời Văn Lang - Âu Lạc.
Ngôn ngữ mà người làng Đa Chất sử dụng theo một số nhà nghiên cứu văn hóa thì không phải thứ tiếng kì lạ nào mà là tiếng lóng - một hình thức phương ngữ được sử dụng bởi một nhóm người trong giao tiếp hàng ngày. Tuy nhiên, đó cũng là giá trị văn hóa tinh thần hiếm gặp, cần được bảo vệ và trao truyền trước nguy cơ mai một...
Ở làng Đa Chất (huyện Phú Xuyên, Hà Nội) lâu nay vẫn có một ngôn ngữ cổ kỳ lạ với tên 'Tõi Xưỡn', người trong làng bao đời nay sử dụng nó như một 'biệt ngữ'. Một số nhà ngôn ngữ học đánh giá, đây là sự sáng tạo độc đáo và có giá trị trong kho tàng tiếng Việt. Tuy nhiên 'biệt ngữ' làng Đa Chất lại đang đứng trước nguy cơ mai một mà chưa có phương thức để gìn giữ…
Tõi Xưỡn - tiếng lóng làng Đa Chất gắn liền với đời sống sinh hoạt của người thợ làm nghề đóng cối xay ở địa phương. Khi nghề đóng cối mất đi, tiếng lóng không còn 'đất' để tồn tại, phát triển, nên rất cần những động thái mạnh mẽ để bảo tồn. Vậy nhưng, trong nhiều năm qua, di sản độc đáo này dường như đã bị lãng quên…
Nhiều giá trị văn hóa được lưu giữ cùng con người cần cù, sáng tạo đang tạo sức bật cho huyện Phú Xuyên phát triển kinh tế - xã hội...
Làng Đa Chất (xã Đại Xuyên, huyện Phú Xuyên, TP Hà Nội) từ lâu được biết đến là làng nghề đóng cối tre truyền thống và lưu giữ một thứ ngôn ngữ cổ do chính dân làng sáng tạo, truyền khẩu qua nhiều thế hệ. Thế nhưng, xã hội ngày càng phát triển, thứ ngôn ngữ ấy đang dần chìm vào quên lãng.
Cách Thủ đô Hà Nội khoảng 40 km về phía Tây Nam, thôn Đa Chất (xã Đại Xuyên, huyện Phú Xuyên, TP Hà Nội) đang lưu giữ một ngôn ngữ cổ kỳ lạ, lưu truyền suốt hàng thế kỷ qua, cần được bảo tồn như loại hình văn hóa phi vật thể.
Cách trung tâm Thủ đô khoảng 40km, làng Đa Chất (xã Đại Xuyên, huyện Phú Xuyên, Hà Nội) là nơi duy nhất còn lưu giữ một thứ ngôn ngữ cổ tồn tại nhiều thế kỷ qua.
Di sản văn hóa phi vật thể vốn không hữu hình như di sản vật thể. Vì thế, việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể gặp không ít khó khăn. Cộng đồng là những người nắm giữ di sản nên có vai trò quan trọng nhất trong hoạt động bảo tồn. Di sản còn hay mất phụ thuộc cộng đồng. Đó là nội dung chính trong cuộc trò chuyện của phóng viên Hànôịmới Cuối tuần với Tiến sĩ Lê Thị Minh Lý, Phó Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Việt Nam.
Những di sản văn hóa phi vật thể như: Tập quán xã hội, lễ hội, tri thức dân gian, nghệ thuật trình diễn… phản ánh đời sống văn hóa, tinh thần của một cộng đồng. Di sản chỉ tồn tại khi cộng đồng thực hành. Bởi vậy, để gìn giữ di sản, cần những biện pháp đặc biệt, đồng bộ, bắt nguồn từ cộng đồng. Với 1.793 di sản văn hóa phi vật thể các loại, TP Hà Nội đã và đang triển khai đồng bộ các giải pháp để bảo tồn một cách bền vững.
Cách đây hơn 1 năm (30/10/2019), Tổng giám đốc UNESCO Audrey Azoulay đã ký Quyết định công nhận 66 thành phố trên thế giới chính thức gia nhập Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO, trong đó có Thành phố Hà Nội.
Di sản văn hóa phi vật thể luôn đem đến cho chúng ta cảm giác vừa lạ, vừa quen. Đó là những báu vật vô giá, nhưng cũng hết sức quen thuộc, gần gũi với chúng ta hàng ngày, gắn liền với phong tục, tập quán, nề nếp lối sống, sinh hoạt, sản xuất của cộng đồng. Chính vì vậy không phải ai cũng có thể nhận diện được một cách đầy đủ những biểu hiện phong phú, cùng những giá trị sâu xa của chúng. Trong khi đó, các di sản văn hóa phi vật thể cùng các 'báu vật nhân văn sống' đang lưu giữ chúng đang ngày bị mai một theo thời gian.