Khuyến học bằng tinh thần ở triều Nguyễn

Triều Nguyễn (1802-1945) có hoạt động khuyến học bằng tinh thần được xem là toàn diện nhất ở nước ta thời quân chủ. Để đạt được thành tựu này, một mặt triều Nguyễn tiếp thu những kinh nghiệm khuyến học do các vương triều trước tạo dựng, mặt khác là sự sáng tạo các hình thức mới áp dụng cho hoạt động khuyến học của bản triều.

Kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726-2026)

Tối 31/7, tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, xã Lê Quý Đôn (tỉnh Hưng Yên), Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng tỉnh Hưng Yên tổ chức lễ kỷ niệm cấp quốc gia kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726-2026).

Hưng Yên sẵn sàng đón khoảng 30.000 người dự Lễ kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Lê Quý Đôn

Vào 20h05 tối nay 31/7 tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (tỉnh Hưng Yên), lễ kỷ niệm cấp quốc gia nhân 300 năm Ngày sinh nhà bác học, danh nhân văn hóa này sẽ diễn ra, với quy mô dự kiến lên tới 30.000 người.

Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn: Biểu tượng trường tồn của trí tuệ và văn hóa Việt Nam

Lễ kỷ niệm cấp quốc gia 300 năm ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726-2026) diễn ra lúc 20h ngày 31/7/2026 tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (xã Lê Quý Đôn) và được truyền hình trực tiếp trên kênh VTV1 - Đài Truyền hình Việt Nam.

Bắc Ninh với truyền thống khoa bảng

Sau hợp nhất, tỉnh Bắc Ninh mở ra một không gian phát triển rộng lớn, đồng thời quy tụ gần như trọn vẹn hai miền đất học nổi tiếng ở phía Bắc và phía Nam sông Cầu. Từ quê hương Thái sư Lê Văn Thịnh, những làng khoa bảng Kim Đôi, Tam Sơn, Hoài Thượng đến vùng Yên Ninh của Tiến sĩ Thân Nhân Trung, Song Khê của Trạng nguyên Đào Sư Tích, Dĩnh Kế của Trạng nguyên Giáp Hải..., truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng nhân tài đã được bồi đắp qua nhiều thế kỷ. Di sản ấy hôm nay không chỉ được lưu giữ trên bia đá, trong gia phả hay tại các nhà thờ danh nhân, mà còn tiếp tục được viết bằng thành tựu giáo dục, khoa học và khát vọng vươn lên của thế hệ trẻ.Đây là bài thứ 4 trong tuyến chuyên đề 'Giá trị truyền thống lịch sử, văn hóa và con người Bắc Ninh' do Tạp chí điện tử Văn hóa và Phát triển thực hiện.

Học từ di sản của một danh nhân

Một sự kiện đáng chú ý trong đời sống văn hóa: Triển lãm 'Di sản của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn' vừa khai mạc ngày 29/7 tại khu lưu niệm mang tên ông (thuộc xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên).

Trưng bày mộc bản, sách cổ tại triển lãm "Di sản của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn"

Từ ngày 29/7 đến ngày 3/8/2026 diễn ra triển lãm "Di sản của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn" tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên.

Tái hiện di sản học thuật vượt thời gian của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn

Không chỉ là bậc đại khoa của thế kỷ XVIII, Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn còn được ghi nhớ như biểu tượng của tinh thần hiếu học, khát vọng khám phá tri thức và trách nhiệm cống hiến cho quốc gia.

Trưng bày mộc bản, sách cổ tại triển lãm 'Di sản của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn'

Từ ngày 29/7 đến ngày 3/8/2026 sẽ diễn ra triển lãm 'Di sản của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn' tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên.

300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn: Biểu tượng trường tồn của trí tuệ và văn hóa Việt Nam

Lê Quý Đôn là nhà bác học lớn, một bậc đại khoa, đại trí, đại tài của dân tộc. Ông để lại cho hậu thế những công trình vô cùng giá trị, là biểu hiện của sự kết nối giữa tri thức Việt Nam với các nền văn hóa khác.

Gặt hái quả ngọt từ đòn bẩy chính sách đặc thù

Giáo dục Bắc Ninh đang viết tiếp dấu ấn mới bằng những bước đi vững chắc và đầy khát vọng, giữ vững vị thế là địa phương có chất lượng giáo dục hàng đầu cả nước.

Thôn Hoàng Giang - rạng danh đất học

Cổ Đôi xưa, nay là thôn Hoàng Giang, xã Trung Chính, tỉnh Thanh Hóa - một trong những vùng đất khoa bảng nổi tiếng xứ Thanh với nhiều vị tiến sĩ, chủ yếu trong thời kỳ Lê Trung Hưng.

Diện mạo Thư Lâm và Phúc Thịnh trước khi được Hà Nội thí điểm mô hình 'xã hội chủ nghĩa'

Thủ đô Hà Nội đang đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông, đô thị để chuẩn bị thí điểm mô hình "xã hội chủ nghĩa" tại Thư Lâm và Phúc Thịnh, hai địa phương có gần 199.000 dân và thu nhập bình quân khoảng 90 triệu đồng/người/năm.

Về miền đất học: Đất thánh sinh nhân tài, đất học nở khoa danh

Gắn liền với huyền tích Đức Thánh Bối và truyền thống khoa bảng lâu đời, làng Bối Khê (Tam Hưng, Hà Nội) từ lâu được biết đến như vùng đất hội tụ những giá trị văn hóa, lịch sử đặc sắc.

Hà Nội: Người dân Thư Lâm kỳ vọng từ mô hình thí điểm 'xã, phường xã hội chủ nghĩa'

Là một trong hai địa phương được Hà Nội chọn thí điểm mô hình 'xã, phường xã hội chủ nghĩa', cán bộ và người dân xã Thư Lâm bày tỏ kỳ vọng đây sẽ là động lực bảo tồn giá trị truyền thống, nâng cao chất lượng sống và phát triển bền vững.

Làng Hà Đồ xưa và nay

Giữa nhịp sống hôm nay, ngôi làng Hà Đồ (xã Hoằng Lộc) vẫn luôn bền bỉ sức sống, lưu đậm dấu ấn truyền thống hiếu học, lòng yêu nước, tinh thần lao động hăng say và tình làng nghĩa xóm được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Chính những giá trị ấy đã trở thành điểm tựa tinh thần, nguồn sức mạnh nội sinh để Hà Đồ vững vàng phát triển.

Kết nối di sản Quốc Tử Giám với truyền thống hiếu học Hưng Yên

82 bia Tiến sĩ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám và truyền thống khoa bảng của Hưng Yên gặp nhau trong trưng bày về di sản và đạo học Việt Nam.

Tôn vinh truyền thống khoa bảng qua trưng bày chuyên đề đặc biệt

Ngày 3/7, tại Bảo tàng tỉnh Hưng Yên, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với Bảo tàng tỉnh Hưng Yên tổ chức khai mạc trưng bày chuyên đề 'Quốc Tử Giám Thăng Long với truyền thống hiếu học tỉnh Hưng Yên'.

Phú Thọ: Đền thờ Tiến sĩ Nho học, Danh nhân văn hóa Tô Thế Huy - lưu giữ truyền thống hiếu học

Giữa không gian thanh bình của làng Bình Trù, xã Vĩnh Thành (Phú Thọ), Đền thờ Tiến sĩ Nho học, Danh nhân văn hóa Tô Thế Huy hiện lên với vẻ trầm mặc, cổ kính. Ngôi đền không chỉ lưu giữ dấu ấn về cuộc đời, sự nghiệp của một bậc đại khoa dưới triều Lê, mà còn gìn giữ ký ức văn hóa và mạch nguồn hiếu học của vùng đất này.

Đặng Thị Ngọc Dao – Người phụ nữ đứng sau một vương triều nhà Trịnh

Khi nhắc tới lịch sử họ Đặng, người ta thường nhớ tới những danh tướng như Đặng Tất, Đặng Dung. Nhớ tới những vị đại khoa như Đặng Minh Khiêm, Đặng Thì Thố. Nhớ tới những người đã làm rạng danh dòng họ bằng tài năng và khí tiết.Nhưng Đặng Thị Ngọc Dao lại góp phần theo một cách khác. Bà không làm nên lịch sử bằng gươm giáo. Không làm nên lịch sử bằng bút mực. Bà làm nên lịch sử bằng sự tiếp nối. Bằng việc đưa những giá trị tốt đẹp của dòng họ Đặng hòa vào một trong những gia tộc quyền lực nhất đất nước.Từ cuộc hôn phối giữa Đặng Thị Ngọc Dao và Trịnh Tùng, hai dòng họ lớn đã gắn kết với nhau. Một bên là họ Đặng – nổi tiếng về trung nghĩa. Một bên là họ Trịnh – nổi tiếng về tài thao lược. Sự kết hợp ấy đã góp phần tạo nên nền tảng nhân sự và chính trị cho triều Lê Trung Hưng trong nhiều thế hệ.

Đặng Thì Thố - Vị Thám hoa đứng đầu khoa thi giữa thời loạn

Ngày nay, khi nhắc đến những danh nhân họ Đặng trong lịch sử Việt Nam, người ta thường nhớ đến Đặng Tất nơi chiến địa, Đặng Dung với bài thơ 'Cảm hoài' bất hủ, Đặng Minh Khiêm trên văn đàn Hồng Đức.Và bên cạnh những tên tuổi ấy, Đặng Thì Thố xứng đáng có một vị trí trang trọng. Bởi ông là biểu tượng của lớp trí thức đã giữ gìn truyền thống văn hiến dân tộc trong một giai đoạn đầy biến động.Gần năm thế kỷ đã trôi qua. Những mái trường xưa đã đổi khác. Những con đường đất làng An Lạc đã mang dáng dấp mới.Nhưng mỗi lần đọc lại tên ông trong những bảng vàng khoa cử, hậu thế vẫn cảm nhận được niềm tự hào lặng lẽ. Một niềm tự hào về người học trò nghèo năm nào.

Đại biểu Hội nghị Lãnh đạo các thành phố ASEAN tham quan các di sản của Hà Nội

Chương trình tham quan được tổ chức nhằm giới thiệu tới các đại biểu quốc tế những giá trị văn hóa, lịch sử tiêu biểu của Thủ đô nghìn năm văn hiến; đồng thời quảng bá hình ảnh Hà Nội.

Tưởng niệm húy nhật Hòa thượng Thích Viên Thành - nguyên Phó Viện trưởng Học viện Phật giáo VN tại Hà Nội

Sáng nay, 5-6 (20-4-Bính Ngọ), chư tôn đức Hội đồng Điều hành, Văn phòng, Tăng Ni sinh Học viện Phật giáo VN tại Hà Nội, đông đảo Phật tử nhất tâm dâng hương tưởng niệm húy nhật lần 24 Hòa thượng Thích Viên Thành (1950-2002).

Triển lãm 'Sĩ tử 3 - Chuyện sĩ tử': Đưa đạo học Việt trở lại đời sống đương đại

Hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076 - 2026), triển lãm 'Sĩ tử 3 - Chuyện sĩ tử' kéo dài đến 30/6...

Đại học Hồng Đức – Đại học đầu tiên của xứ Thanh

Trải qua gần 29 năm phát triển (1997- 2026), Trường Đại học Hồng Đức, Đại học đầu tiên của đất học xứ Thanh, đã trải qua nhiều sự cải cách và đổi thay so với ngày đầu. Trường Đại học Hồng Đức không ngừng phát triển về mọi mặt, ngày càng khẳng định vai trò, vị thế trong hệ thống giáo dục đại học nước nhà, góp phần quan trọng vào sự nghiệp đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu CNH, HĐH quê hương, đất nước.

Một dòng họ có hai vị tiến sĩ giữ chức 'Tế tửu' Quốc Tử Giám

Hướng tới Lễ kỷ niệm 950 năm ra đời Quốc Tử Giám - Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076 - 2026), mới đây, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức Hội thảo khoa học 'Dòng họ Đình nguyên, Hoàng giáp Nguyễn Thực làng Vân Điềm, Du Lâm với Văn Miếu - Quốc Tử Giám và sự nghiệp giáo dục' tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội.

Văn Miếu-Quốc Tử Giám vinh danh dòng họ nhiều đời đỗ đạt đất Kinh Bắc

Mới đây, tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám phối hợp cùng dòng họ Đình nguyên, Hoàng giáp Nguyễn Thực làng Vân Điềm, Du Lâm tổ chức Hội thảo khoa học 'Dòng họ Đình nguyên, Hoàng giáp Nguyễn Thực làng Vân Điềm, Du Lâm với Văn Miếu-Quốc Tử Giám và sự nghiệp giáo dục'.

Vinh danh dòng họ Đình nguyên, Hoàng giáp Nguyễn Thực

Ngày 23-5, tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã diễn ra Hội thảo khoa học 'Dòng họ Đình nguyên, Hoàng giáp Nguyễn Thực làng Vân Điềm, Du Lâm với Văn Miếu - Quốc Tử Giám và sự nghiệp giáo dục'.

Làm rõ giá trị về dòng họ Đình nguyên, Hoàng giáp Nguyễn Thực với Văn Miếu - Quốc Tử Giám và sự nghiệp giáo dục

Ngày 23-5, hướng tới Lễ kỷ niệm 950 năm ra đời Quốc Tử Giám - Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076-2026), Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức Hội thảo khoa học 'Dòng họ Đình nguyên, Hoàng giáp Nguyễn Thực làng Vân Điềm, Du Lâm với Văn Miếu - Quốc Tử Giám và sự nghiệp giáo dục' tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Vinh danh dòng họ Đình nguyên, Hoàng giáp Nguyễn Thực tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám

Ngày 23/5, tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám, đã diễn ra Hội thảo khoa học 'Dòng họ Đình nguyên, Hoàng giáp Nguyễn Thực làng Vân Điềm, Du Lâm với Văn Miếu-Quốc Tử Giám và sự nghiệp giáo dục.'

Nơi lưu giữ mạch nguồn hiếu học

Giữa vùng quê Bình Trù (xã Cao Đại cũ), nay là xã Vĩnh Thành, Đền thờ Tiến sĩ Nho học - Danh nhân văn hóa Tô Thế Huy từ lâu đã trở thành điểm tựa văn hóa, tâm linh và là nơi nhắc nhớ các thế hệ con cháu về truyền thống hiếu học, trọng đạo lý của cha ông. Không chỉ là công trình tri ân một bậc đại khoa thời phong kiến, ngôi đền còn là biểu tượng của sự đoàn kết cộng đồng, của tinh thần gìn giữ cội nguồn văn hóa quê hương.

Độc đáo Bảo vật Quốc gia 12 bia Kim bảng lưu phương ở Văn Miếu Bắc Ninh

Bảo vật Quốc gia 12 bia 'Kim bảng lưu phương' tại Văn Miếu Bắc Ninh là những trang sử bằng đá xác thực nhất về truyền thống khoa bảng rạng rỡ của quê hương Kinh Bắc.

Vị đại khoa trên đất Vạn Hà xưa

Đất Vạn Hà xưa, nay là xã Thiệu Hóa thuộc vùng đất giàu truyền thống hiếu học và khoa bảng. Trải qua bao thế hệ, nơi đây đã sinh ra những danh nhân tiêu biểu có nhiều đóng góp cho đất nước. Trong đó có Tiến sĩ Nguyễn Quang Minh - vị 'đại khoa' tiêu biểu, người đã góp phần làm rạng danh truyền thống hiếu học của vùng đất này.

Lan tỏa giá trị bảo vật quốc gia 12 bia "Kim bảng lưu phương"

Văn Miếu Bắc Ninh, phường Võ Cường, tỉnh Bắc Ninh đang bảo quản 15 văn bia là những trang sử bằng đá xác thực nhất về truyền thống khoa bảng rạng rỡ của quê hương Kinh Bắc.

Lan tỏa giá trị bảo vật quốc gia 12 bia 'Kim bảng lưu phương'

Văn Miếu Bắc Ninh, phường Võ Cường, tỉnh Bắc Ninh đang bảo quản 15 văn bia là những trang sử bằng đá xác thực nhất về truyền thống khoa bảng rạng rỡ của quê hương Kinh Bắc.

Chuyện học xưa & nay: Thám hoa thảo chiếu nhường ngôi trong biến cố Lê - Mạc

Là Thám hoa nổi tiếng triều Lê, Nguyễn Văn Thái bị kéo vào biến cố chuyển giao vương quyền từ nhà Lê sang nhà Mạc - trong vai trò là người thảo chiếu nhường ngôi.

Làng Dọc không học cũng hay

Trong các làng khoa bảng của nước ta, hiếm nơi nào được dân gian ưu ái gắn với lời khen 'không học cũng hay' như làng Dọc.

Xứ Thanh - Đất học (Bài 3): Tiếp nối mạch nguồn tri thức

Với truyền thống khoa bảng suốt hàng trăm năm trong lịch sử khoa cử của dân tộc, cho đến ngày nay việc học - truyền thống hiếu học vẫn là mạch nguồn quý giá, được những thế hệ người xứ Thanh tiếp nối, phát huy.

Xứ Thanh - Đất học (Bài 1): Những vùng đất học nổi danh

Để có một xứ Thanh - đất học thì từ trong mỗi gia đình, làng quê, việc học luôn được coi trọng, trở thành niềm tự hào. Cho đến ngày nay, có những làng quê ở Thanh Hóa, chỉ nhắc đến tên thôi, người đời đã cảm mến bởi tinh thần hiếu học và sự đỗ đạt.

Vị đại khoa đầu tiên và cuối cùng được khắc tên trên bia đá Văn miếu Huế

Nếu như Tiến sĩ Nguyễn Ý là người đầu tiên được khắc tên trên bia đề danh tại Văn miếu Huế, thì Tiến sĩ Dương Thiệu Tường lại là người cuối cùng có tên trên tấm bia khoa bảng của triều Nguyễn.

Hoằng Lộc vươn lên từ truyền thống hiếu học

Xã Hoằng Lộc từ lâu đã được biết đến là vùng quê khoa bảng, đất học của xứ Thanh. Trải qua hàng trăm năm với bao thế hệ, tinh thần hiếu học vẫn được gìn giữ và lan tỏa, trở thành niềm tự hào của người dân nơi đây.

Khai hội truyền thống Văn miếu Mao Điền, về nơi trường thi 'xứ Đông'

Trong quá trình tồn tại, Văn miếu Mao Điền từ vị trí là trường học của riêng trấn Hải Dương đã trở thành trường thi của cả vùng, góp phần đào tạo hàng nghìn nhân tài cho đất nước.

Lễ hội Văn Miếu Mao Điền tôn vinh đạo học của dân tộc

Ngày 5/4, tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu Mao Điền, xã Mao Điền, thành phố Hải Phòng, Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc và UBND xã Mao Điền tổ chức khai hội truyền thống năm 2026, thu hút đông đảo nhân dân, du khách, đại diện các trường học, dòng họ khoa bảng tiêu biểu về dự.