Ngày 23-5, hướng tới Lễ kỷ niệm 950 năm ra đời Quốc Tử Giám - Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076-2026), Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức Hội thảo khoa học 'Dòng họ Đình nguyên, Hoàng giáp Nguyễn Thực làng Vân Điềm, Du Lâm với Văn Miếu - Quốc Tử Giám và sự nghiệp giáo dục' tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
Ngày 23/5, tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám, đã diễn ra Hội thảo khoa học 'Dòng họ Đình nguyên, Hoàng giáp Nguyễn Thực làng Vân Điềm, Du Lâm với Văn Miếu-Quốc Tử Giám và sự nghiệp giáo dục.'
Giữa vùng quê Bình Trù (xã Cao Đại cũ), nay là xã Vĩnh Thành, Đền thờ Tiến sĩ Nho học - Danh nhân văn hóa Tô Thế Huy từ lâu đã trở thành điểm tựa văn hóa, tâm linh và là nơi nhắc nhớ các thế hệ con cháu về truyền thống hiếu học, trọng đạo lý của cha ông. Không chỉ là công trình tri ân một bậc đại khoa thời phong kiến, ngôi đền còn là biểu tượng của sự đoàn kết cộng đồng, của tinh thần gìn giữ cội nguồn văn hóa quê hương.
Bảo vật Quốc gia 12 bia 'Kim bảng lưu phương' tại Văn Miếu Bắc Ninh là những trang sử bằng đá xác thực nhất về truyền thống khoa bảng rạng rỡ của quê hương Kinh Bắc.
Đất Vạn Hà xưa, nay là xã Thiệu Hóa thuộc vùng đất giàu truyền thống hiếu học và khoa bảng. Trải qua bao thế hệ, nơi đây đã sinh ra những danh nhân tiêu biểu có nhiều đóng góp cho đất nước. Trong đó có Tiến sĩ Nguyễn Quang Minh - vị 'đại khoa' tiêu biểu, người đã góp phần làm rạng danh truyền thống hiếu học của vùng đất này.
Văn Miếu Bắc Ninh, phường Võ Cường, tỉnh Bắc Ninh đang bảo quản 15 văn bia là những trang sử bằng đá xác thực nhất về truyền thống khoa bảng rạng rỡ của quê hương Kinh Bắc.
Văn Miếu Bắc Ninh, phường Võ Cường, tỉnh Bắc Ninh đang bảo quản 15 văn bia là những trang sử bằng đá xác thực nhất về truyền thống khoa bảng rạng rỡ của quê hương Kinh Bắc.
Là Thám hoa nổi tiếng triều Lê, Nguyễn Văn Thái bị kéo vào biến cố chuyển giao vương quyền từ nhà Lê sang nhà Mạc - trong vai trò là người thảo chiếu nhường ngôi.
Trong các làng khoa bảng của nước ta, hiếm nơi nào được dân gian ưu ái gắn với lời khen 'không học cũng hay' như làng Dọc.
Với truyền thống khoa bảng suốt hàng trăm năm trong lịch sử khoa cử của dân tộc, cho đến ngày nay việc học - truyền thống hiếu học vẫn là mạch nguồn quý giá, được những thế hệ người xứ Thanh tiếp nối, phát huy.
Để có một xứ Thanh - đất học thì từ trong mỗi gia đình, làng quê, việc học luôn được coi trọng, trở thành niềm tự hào. Cho đến ngày nay, có những làng quê ở Thanh Hóa, chỉ nhắc đến tên thôi, người đời đã cảm mến bởi tinh thần hiếu học và sự đỗ đạt.
Nếu như Tiến sĩ Nguyễn Ý là người đầu tiên được khắc tên trên bia đề danh tại Văn miếu Huế, thì Tiến sĩ Dương Thiệu Tường lại là người cuối cùng có tên trên tấm bia khoa bảng của triều Nguyễn.
Xã Hoằng Lộc từ lâu đã được biết đến là vùng quê khoa bảng, đất học của xứ Thanh. Trải qua hàng trăm năm với bao thế hệ, tinh thần hiếu học vẫn được gìn giữ và lan tỏa, trở thành niềm tự hào của người dân nơi đây.
Trong quá trình tồn tại, Văn miếu Mao Điền từ vị trí là trường học của riêng trấn Hải Dương đã trở thành trường thi của cả vùng, góp phần đào tạo hàng nghìn nhân tài cho đất nước.
Ngày 5/4, tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu Mao Điền, xã Mao Điền, thành phố Hải Phòng, Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc và UBND xã Mao Điền tổ chức khai hội truyền thống năm 2026, thu hút đông đảo nhân dân, du khách, đại diện các trường học, dòng họ khoa bảng tiêu biểu về dự.
Sáng 28/3, UBND xã Hoằng Lộc đã long trọng tổ chức khai mạc Lễ hội Bút Nghiên năm 2026. Lễ hội thu hút đông đảo cán bộ, Nhân dân và du khách thập phương tham dự.
Thời phong kiến, đất Kinh Bắc có 4 dòng họ nổi tiếng truyền thống khoa bảng được vua ban chữ vàng phong là tứ lệnh tộc. Trong đó họ Ngô làng Vọng Nguyệt (xã Tam Giang) là dòng họ 'ngũ đại liên trúng' - 5 đời liên tiếp đỗ đại khoa (tiến sĩ). Nhà sử học Phan Huy Chú (1782-1840) từng thốt lên: 'Họ Ngô lệnh tộc làng Vọng Nguyệt kể từ cụ Ngô Ngọc đỗ chính bảng thời Hồng Đức, cả thảy có 5 đời đỗ tiến sĩ thực là hiếm có xưa nay'.
Trong các công trình lịch sử văn hóa đình, chùa, đền, miếu và các nhà thờ họ của xã Đức Trạch, huyện Bố Trạch (cũ), nay là xã Đông Trạch, nhà thờ họ Hồ Văn là một công trình văn hóa thờ tự tiêu biểu, hiếm có. Nhà thờ này mang đậm dấu ấn lịch sử của một dòng họ có truyền thống hiếu học, khoa bảng, đại khoa và có những bậc tiên tổ được nhà nước phong kiến triều Nguyễn sắc phong với nhiều đóng góp to lớn cho lịch sử dân tộc và quê hương, được bảo lưu và phát huy qua nhiều thế hệ.
Ngày 3/3 (tức Rằm tháng Giêng), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh tổ chức Lễ dâng hương nhân Tết Nguyên tiêu Xuân Bính Ngọ 2026 tại Văn Miếu Bắc Ninh (phường Võ Cường, tỉnh Bắc Ninh).
Ngày 3/3 (tức Rằm tháng Giêng), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Lễ dâng hương tôn vinh đạo học nhân Tết Nguyên tiêu Xuân Bính Ngọ 2026 tại Văn Miếu Bắc Ninh (phường Võ Cường).
Tại không gian linh thiêng nơi tưởng niệm Trạng nguyên Lê Ích Mộc, những nét chữ khai xuân được gửi gắm như một lời hẹn với tri thức: học để bền chí, viết để khai mở, và nuôi dưỡng khát vọng vươn lên từ truyền thống hiếu học.
Mặc dù là vùng đất chiêm trũng, cuộc sống vô cùng khó khăn nhưng làng Dọ lại nổi tiếng khắp xứ Đông xưa với tên tuổi 10 vị đại khoa.
Sáng 28/2 (tức ngày 12 tháng Giêng), tại Di tích lịch sử - văn hóa Tiến sỹ Đào Xuân Lan (thôn Quần Hậu), Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân xã An Nông đã long trọng tổ chức lễ khai hội đầu xuân tưởng niệm Tiến sỹ Đào Xuân Lan - vị đại khoa tiêu biểu của quê hương, người có nhiều đóng góp trong sự nghiệp trung hưng đất nước thời Hậu Lê.
Vài thế kỷ trước, người họ Phạm ở làng Đông Ngạc, Hà Nội liên tiếp đỗ đạt cao, làm rạng danh vùng đất khoa bảng. Ngày nay, con cháu trong dòng họ vẫn noi gương thế hệ trước, đặt sự học lên hàng đầu.
Trên thế giới ở một số quốc gia cũng dựng bia đề danh những người đỗ đạt nhưng chỉ có bia tiến sĩ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) ngoài tên các vị tân khoa còn có bài ký ghi lịch sử khoa thi, triết lý về nền giáo dục, đào tạo, sử dụng nhân tài của các triều đại, đặc biệt là 'lời răn', nhắc nhở những kẻ đỗ đạt, chuẩn bị bước chân vào chốn quan trường về sứ mệnh phụng sự xã tắc.
Bắc Ninh là một trong số ít địa phương có Văn Miếu hàng tỉnh, nơi ghi danh 677 vị đại khoa vùng Kinh Bắc. Đó không chỉ là bằng chứng xác thực về truyền thống hiếu học khoa bảng của quê hương Bắc Ninh, mà còn là biểu tượng của khát vọng tri thức, của tinh thần trọng hiền tài, trọng đạo học vốn đã thấm sâu vào mạch nguồn văn hóa Kinh Bắc. Ngày nay, Văn Miếu Bắc Ninh trở thành điểm đến tham quan, học tập, nghiên cứu quan trọng của Nhân dân và du khách trong, ngoài tỉnh.
82 bia tiến sĩ tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám (Hà Nội) là những trang sử bằng đá của cha ông ta để lại. Với trưng bày 'Sử đá lưu danh', những tấm bia đá mới thật sự 'đối thoại' với công chúng.
82 bia Tiến sĩ được đặt tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám từ lâu đã được xem là một trong những di sản văn hóa vô giá - những trang sử bằng đá của cha ông ta để lại. 82 bia đá tương ứng với 82 khoa thi là những bản tài liệu gốc duy nhất hiện còn ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội).
Theo ghi chép lịch sử, làng Nhân Lý, còn gọi là làng Si, hình thành khoảng thế kỷ 10.
Giữa thời rực rỡ của văn hóa và khoa bảng Đại Việt, Phạm Đạo Phú không chỉ được biết đến như một Tiến sĩ tài danh, ngôi sao của Tao Đàn nhị thập bát tú, mà còn là một bậc trung thần giữ trọn khí tiết trước biến động lịch sử.
Được biết đến là cậu bé 'thiên kinh vạn quyển' say mê đọc sách, thông hiểu kinh sử đã đưa Vũ Giới đến đỉnh cao khoa cử triều Mạc.
Có 12 đội tuyển gồm 237 học sinh tỉnh Bắc Ninh tham dự kỳ thi chọn học sinh giỏi (HSG) quốc gia THPT năm học 2025 - 2026.
Phát huy truyền thống vẻ vang của dòng tộc, nhiệm kỳ 2025 - 2030, họ Phan Hà Tĩnh tiếp tục các hoạt động hướng về cội nguồn, đoàn kết xây dựng quê hương, đất nước ngày càng mạnh giàu.
Lễ ra mắt Câu lạc bộ Nghệ thuật truyền thống Văn miếu Mao Điền vừa được Trung tâm Văn hóa, Điện ảnh và Triển lãm thành phố Hải Phòng phối hợp với Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc tổ chức sáng 22/11.
Trong bối cảnh tri thức thay đổi từng ngày, việc học suốt đời đã trở thành kỹ năng sống thiết yếu, giúp mỗi cá nhân thích ứng, phát triển và làm chủ cuộc sống. Tinh thần đó đang dần được hiện thực hóa bằng những hoạt động cụ thể, những mô hình sống động và bằng chính sự chủ động của mỗi công dân.
Sáng 14/11, tại phường Buôn Ma Thuột, Trung tâm hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám phối hợp Bảo tàng Đắk Lắk tổ chức lễ khai mạc Triển lãm 'Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu-Quốc Tử Giám'.
Một trong những ngôi đình cổ bậc nhất xứ Thanh - Bảng Môn Đình, xã Hoằng Lộc không chỉ mang trong mình những giá trị về lịch sử, văn hóa, kiến trúc... Nơi đây còn được ví như một 'Quốc Tử Giám' thu nhỏ giữa lòng xứ Thanh.
Ngày 30/10, tại thành phố Samarkand (Cộng hòa Uzbekistan), Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hóa của Liên hiệp quốc (UNESCO) khai mạc Kỳ họp lần thứ 43. Đoàn đại biểu tỉnh Hưng Yên - quê hương danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn tham dự Kỳ họp đã đệ trình hồ sơ ghi danh Lê Quý Đôn là Danh nhân Văn hóa Thế giới.
Làng Kim Lũ (Kẻ Lủ), còn gọi là Lù Trung, là một làng cổ ven đô, tọa lạc ở phía Nam kinh thành Thăng Long.
Trên dải đất miền Trung nắng gió, Nghệ An bao đời nay nổi danh là 'vùng đất học', nơi sản sinh ra biết bao hiền tài, bậc đại khoa làm rạng danh non sông.
Làng Tam Sơn (nay là tổ dân phố Tam Sơn, thuộc phường Tam Sơn, tỉnh Bắc Ninh) là 'cái nôi' nuôi dưỡng nhiều thế hệ hiền tài, đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trải qua thăng trầm của lịch sử, người dân Tam Sơn luôn giữ vững tinh thần đoàn kết, cần cù, hiếu học và nghĩa tình, tạo nên bản sắc riêng biệt của một miền quê anh hùng.
Làng Thổ Vị hay còn gọi là làng Vìn, trước đây thuộc xã Tế Thắng, nay là xã Thắng Lợi, tỉnh Thanh Hóa. Không chỉ mang trong mình văn hóa làng, nơi đây còn thể hiện một bức tranh về sự phát triển với những sự đổi thay nhanh chóng.
'Nguyệt Viên mười tám ông nghè/ Ông cưỡi ngựa tía, ông che tán vàng'. Nguyệt Viên là một địa danh có truyền thống hiếu học, khoa bảng bậc nhất xứ Thanh. Trong đó có Tiến sĩ đồng xuất thân Nguyễn Phong Dy (Di) - vị quan trạng cuối cùng của khoa cử Nho học thời phong kiến.
Chiều ngày 22-7-Ất Tỵ (13-9-2025), mặc dù trời mưa lớn, hàng ngàn Phật tử và người dân vẫn có mặt tại chùa Phổ Quang để tham dự lễ đăng đàn chẩn tế âm linh - bạt độ cô hồn.