Ngày quốc tế Di sản văn hóa phi vật thể 17/10 năm nay tại Việt Nam thêm phần ý nghĩa khi hướng tới kỷ niệm 10 năm “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” được UNESSCO ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại (1/12/2016-1/12/2026).
Với thông điệp “Mỗi người một giai điệu. Triệu người cùng tạo nên âm thanh Việt Nam”, chương trình “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” năm 2026 khơi dậy sức sáng tạo âm nhạc trong cộng đồng, lan tỏa bản sắc văn hóa Việt Nam. Nhiều nghệ sĩ đánh giá cao ý nghĩa của chương trình, kỳ vọng lan tỏa những thanh âm giàu bản sắc Việt.
Di sản văn hóa, dù là công trình kiến trúc hàng trăm năm tuổi hay một điệu hát cổ, đều có thể biến mất bất cứ lúc nào và công nghệ số đang dần trở thành một lớp bảo vệ mới cho những lớp ký ức ấy.
Trong ngôi nhà sàn nhỏ ở Tổ dân phố 8, ông Âu Văn Cương, 73 tuổi, chủ nhiệm CLB giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Cao Lan, phường Bình Thuận, tỉnh Tuyên Quang vẫn miệt mài, tỉ mỉ ghi chép từng lời bài hát Sình ca vào cuốn sổ nhỏ. Ông bảo: “Mấy chục cuốn sổ tay này là tài sản quý nhất đối với tôi. Say mê điệu hát Sình ca từ lâu, nên tôi sưu tầm, ghi chép, dịch từ chữ Hán ra chữ Quốc ngữ để phổ biến cho mọi người dễ học”.
Đó là chủ đề chương trình nghệ thuật do UBND xã Lệ Thủy tổ chức vào tối 31/8. Chương trình thu hút đông đảo người dân địa phương và du khách đến thưởng thức, cổ vũ.
Giữa những rừng quế xanh ngát ở xã Thanh Bồng (Quảng Ngãi), tình yêu với Bác Hồ được đồng bào Co gìn giữ qua việc mang họ Hồ, lập bàn thờ Bác trong nhà và trao truyền tiếng chiêng, điệu hát của cha ông. Với đảng viên Hồ Văn Thái, giữ văn hóa là giữ nếp nhà, nhớ ơn Bác, nhớ người đi trước và trao lại cho con cháu những điều đã làm nên bản sắc của người Co.
Nhiều năm qua, trong tiến trình thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, xã Trường Sinh đã khơi dậy và phát huy hiệu quả vai trò của đội ngũ Người có uy tín (NCUT). Bằng tinh thần trách nhiệm, sự gương mẫu “nói đi đôi với làm”, đội ngũ này đã trở thành cầu nối vững chắc đưa chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước đi vào cuộc sống.
Nhiều năm qua, trong tiến trình thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, xã Trường Sinh đã khơi dậy và phát huy hiệu quả vai trò của đội ngũ Người có uy tín (NCUT). Bằng tinh thần trách nhiệm, sự gương mẫu “nói đi đôi với làm”, đội ngũ này đã trở thành cầu nối vững chắc đưa chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước đi vào cuộc sống.
Nhờ nỗ lực phục dựng các giá trị truyền thống, xã Đakrông đang phát triển du lịch cộng đồng gắn với bản sắc quê hương. Trong kết quả chung đó, có sự đóng góp không nhỏ của ông Hồ A Sai ở thôn Ka Lu. Tình yêu và trách nhiệm của ông đã góp phần gìn giữ, trao truyền những làn điệu dân ca, tiếng đàn và nghề đan lát cho thế hệ trẻ.
Trong bức tranh văn hóa đa sắc màu của các dân tộc thiểu số xứ Thanh, nếu người Mường có điệu Xường, người Thái có điệu Khặp, thì người Thổ lại tự hào gửi gắm tâm tình qua làn điệu 'Chậm đò ho'. Đây không chỉ là một hình thức diễn xướng dân gian, mà còn là sợi dây kết nối quá khứ và hiện tại; là 'linh hồn' trong đời sống tinh thần của đồng bào Thổ ở vùng đất Như Xuân.
Cải lương không chỉ là di sản nghệ thuật độc đáo, mà dưới ánh đèn sân khấu, mỗi câu ca, điệu hát còn là một 'khúc tráng ca' bất diệt, thắp lên ngọn lửa của tình yêu quê hương, đất nước và đánh thức niềm tự hào dân tộc.
Đồng bào dân tộc Churu, sống ở vùng đất Đơn Dương, Đức Trọng mang trong mình kho tàng âm nhạc cổ truyền đậm chất đại ngàn. Trong đó, h'ri, lời vãn ca của thân phận con người, điệu nhạc cổ của người Churu vẫn được cất lên bên bếp lửa.
Nằm bình yên bên dòng sông Chu, bản Mạ (xã Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa) từ lâu đã trở thành điểm đến hấp dẫn, nơi lưu giữ vẹn nguyên nếp sống truyền thống của đồng bào dân tộc Thái đen giữa nhịp sống hiện đại.
Giữa núi rừng xã Cao Sơn, khi vụ mùa khép lại cũng là lúc đồng bào Tày ở các xóm Cò Phầy, Diều Luông, Diều Nọi rộn ràng bước vào lễ hội Mừng cơm mới. Không chỉ là nghi lễ tri ân trời đất, tổ tiên sau một năm lao động, lễ hội còn là không gian hội tụ của tiếng cồng, điệu hát dân gian và những giá trị văn hóa bản địa được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Sinh ra bên hồ Ba Bể, Cô gái Đồng Thị Hòa, 31 tuổi, người Tày ở bản Cám, xã Ba Bể, hiện là hướng dẫn viên của Hợp tác xã Du lịch sinh thái Ba Bể. Hòa từng đi làm nhiều nghề khác nhau. Nhưng rồi nỗi nhớ bản làng, nhớ điệu Then đã đưa cô quay trở về quê hương để gắn bó với nghề hướng dẫn viên du lịch.
Ngày 25-6, UBND xã Tu Mơ Rông, tỉnh Quảng Ngãi, tổ chức Hội thi cồng chiêng, múa xoang, hát Ting Ting và trình diễn nhạc cụ dân tộc.
Trong nhịp sống hiện đại, tiếng xường của người Mường xứ Thanh vẫn vang lên mộc mạc và thăm thẳm như mạch nguồn văn hóa nuôi dưỡng bao thế hệ. Vừa là một làn điệu dân ca, xường vừa là cách người Mường gửi gắm tình cảm, tri thức và lễ nghĩa.
Nghệ thuật trình diễn dân gian truyền thống là 'món ăn tinh thần' không thể thiếu trong đời sống tâm linh và sinh hoạt của đồng bào K'ho ở xã La Dạ. Tuy nhiên, trong nhịp sống hiện đại, việc gìn giữ những giá trị này vẫn đang cần sự nỗ lực bền bỉ của chính quyền địa phương và các nghệ nhân.
Thành lập từ tháng 11 năm 2024, CLB hát Then thôn Chợ Giải, xã Phúc Lộc trở thành nơi sinh hoạt văn hóa, đồng thời là 'lớp học tự nguyện' giúp nhiều thế hệ, đặc biệt là học sinh, học và gìn giữ tiếng Tày thông qua lời Then, điệu Sli, Lượn.
Ở xóm Trung Thần (xã Đồng Hỷ), những câu hát soọng cô của người Sán Dìu vẫn vang lên mỗi tối cuối tuần. Giữa ánh điện cùng âm thanh điện thoại thông minh, người già vẫn kiên trì dạy con cháu từng câu hát cổ. Với họ, giữ soọng cô là giữ một làn điệu dân ca, hơn thế còn là cách để giữ lại tiếng nói và bản sắc của cha ông.
Giản dị, cần mẫn, nói đi đôi với làm, Nguyễn Thái Bàng, người đảng viên Ca Dong có 25 năm tuổi Đảng ở làng Boa (xã Trà Giáp) trở thành điểm tựa tin cậy của dân làng. Anh là tấm gương sáng đưa ý Đảng đến với lòng dân bằng sự chân thành và cách làm rất riêng của người miền núi.
Ngày 10/5 (tức ngày 24 tháng 3 Âm lịch), tại thôn Bắc Sen, Ủy ban nhân dân xã Xuân Dương, tỉnh Thái Nguyên tổ chức khai mạc lễ hội Chợ tình Xuân Dương năm 2026, một trong những lễ hội độc đáo bậc nhất ở khu vực miền núi phía Bắc.
Sau 17 năm bền bỉ duy trì nền nếp hoạt động, Tổ Bà mẹ thôn Linh An, xã Nam Cửa Việt dần trở thành một 'điểm tựa tinh thần' cho những người bà, người mẹ cao tuổi giữa nhịp sống hiện đại đang từng ngày đổi thay nơi vùng chân sóng.
Tối 30/4, tại sân vận động xã Minh Hóa, tỉnh Quảng Trị diễn ra chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Tuần lễ Văn hóa-Thể thao-Du lịch và Hội Rằm tháng Ba Minh Hóa năm 2026, với chủ đề: 'Minh Hóa-Âm vang Hội Rằm tháng Ba'.
Từ nghi lễ cửa đình trang nghiêm đến những buổi giao lưu gần gũi cùng du khách, hát Xoan không chỉ được gìn giữ, truyền dạy mà còn lan tỏa trong đời sống đương đại.
Dưới mái đình cổ Hùng Lô (phường Vân Phú, tỉnh Phú Thọ), những làn điệu Hát Xoan vẫn ngân vang như mạch chảy nối liền quá khứ với hiện tại.
Tại Miếu Lãi Lèn (Phú Thọ), trong không gian giáo trống, giáo pháo rộn ràng của các phường Xoan gốc như làm sống lại không khí thời Hùng Vương dựng nước. Hát Xoan - làn điệu cổ có tuổi hàng ngàn năm từ chỗ đứng trước nguy cơ mai một nay đã trải qua hành trình hồi sinh bền bỉ, trở thành biểu tượng văn hóa đặc sắc của vùng Đất Tổ.
HNN - Trong gian nhà sàn vương khói bếp, tiếng ru khe khẽ vang lên: 'Ngủ đi con, ngủ đi đừng khóc nữa, để cha con đi làm cái nương, cái rẫy, để mẹ còn xuống suối bắt cá con ăn…'. Âm điệu mộc mạc ấy đã theo bước chân đồng bào Tà Ôi, Pa Cô, Cơ Tu qua bao mùa rẫy, bao lễ hội. Lời ru của mẹ từ bao đời nay, đã nuôi dưỡng tâm hồn bao thế hệ người con Trường Sơn.
Giữa tiết xuân ấm áp miền biên viễn, không khí tại xã Bảo Lâm trở nên rộn ràng hơn bao giờ hết khi lễ hội chọi bò truyền thống được tổ chức. Đây không chỉ là một hoạt động văn hóa - thể thao mang đậm bản sắc địa phương mà lễ hội còn là dịp để cộng đồng các dân tộc hội tụ, gắn kết, gìn giữ và lan tỏa những giá trị truyền thống tốt đẹp được hun đúc qua nhiều thế hệ.
Trong kho tàng văn hóa dân gian của dân tộc Raglai phía Đông Nam tỉnh, loại hình nghệ thuật dân ca, dân vũ rất phong phú, đa dạng, trong đó độc đáo nhất là nghệ thuật diễn xướng hát ngâm Hari.
Hơn 25 năm qua, Câu lạc bộ Đàn và Hát dân ca tỉnh Thái Nguyên đã trở thành mái nhà chung của những người yêu nghệ thuật truyền thống. Không chỉ là nơi gặp gỡ của những tâm hồn đồng điệu, câu lạc bộ còn góp phần lan tỏa tình yêu đàn và hát dân ca trong cộng đồng, giữ cho những thanh âm truyền thống tiếp tục ngân lên trong đời sống hôm nay.
Trong ngày bầu cử 15/3, phụ nữ thôn Giàng Vìn, xã Linh Sơn đã tổ chức hát múa với các làn điệu truyền thống của đồng bào dân tộc Thái, nhằm chào mừng ngày hội lớn của non sông và cổ vũ cử tri tham gia bỏ phiếu bầu cử.
Những ngày đầu Xuân 2026, từ quốc lộ rẽ vào con đường bê tông dẫn tới từng ngõ xóm, tôi chợt thoáng băn khoăn, 'đô thị hóa' có làm phai nhạt nét quê? Nhưng khi đặt chân đến Bình Tuyền, cảm nhận đầu tiên của tôi là một sự tươi mới mà không ồn ào, hiện đại mà vẫn đằm thắm đậm chất 'quê'.
Nằm tại xã Khâu Vai, vùng cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang (trước đây thuộc huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang), Chợ tình Khâu Vai – hay còn gọi là Chợ phong lưu Khâu Vai – từ lâu đã trở thành một hiện tượng văn hóa đặc sắc của vùng cao Đông Bắc. Phiên chợ đặc biệt này được tổ chức vào ngày 27 tháng 3 âm lịch hằng năm, thu hút đông đảo đồng bào các dân tộc và du khách tìm đến để gặp gỡ, giao lưu và tìm lại những mối duyên xưa.
Giữa mặn mòi sóng nước Tam Hải (TP Đà Nẵng), điệu hát bả trạo vang lên trong lễ cầu ngư diễn ra sáng 8/3/2026 (nhằm ngày 20 tháng Giêng năm Bính Ngọ) mang theo mong ước một năm mưa thuận gió hòa, tàu thuyền ra khơi bình an, trở về đầy ắp cá tôm.
Hát Then ngày xuân thường kể về cội nguồn, về những vị thần mang may mắn, về ước vọng bình an cho gia đình, bản làng.
Ngày 2.3 (tức ngày 14 tháng Giêng), UBND phường Đoàn Kết, tỉnh Lai Châu đã tổ chức Lễ hội Gầu tào Xuân Bính Ngọ 2026 tại bản Gia Khâu 1. Lễ hội Gầu tào không chỉ là một nét đẹp văn hóa mà còn là sợi dây kết nối giữa quá khứ, hiện tại và tương lai của cộng đồng người Mông.
Ngày 1-3, tại Lăng Văn Sơn, xã Ô Diên đã diễn ra Hội hát chèo tàu (hay còn gọi là hát tàu tượng). Lễ hội thu hút hàng nghìn người dân và du khách về dâng hương, tham quan, trải nghiệm loại hình diễn xướng dân gian độc đáo của vùng Tổng Gối xưa, nay là xã Ô Diên.
Xuân về nơi biên cương, trong sắc màu rực rỡ của hoa đào, hoa lê,… đồng bào dân tộc Mông đen, tỉnh Lạng Sơn lại say sưa ngân lên những khúc dân ca mộc mạc, sâu lắng đã nuôi nấng họ từ tấm bé.
Trong hai ngày 31/1 và 1/2 (tức 13 - 14 tháng Chạp), tại đặc khu Vân Đồn (Quảng Ninh) đã diễn ra Lễ hội Đại Phan - một trong những lễ hội dân gian tiêu biểu, mang đậm bản sắc tín ngưỡng của đồng bào Sán Dìu.
Trải qua quá trình hình thành và phát triển, người Mường xã Minh Sơn đã sáng tạo ra những giá trị văn hóa truyền thống vô cùng phong phú, thể hiện sinh động trong đời sống tinh thần, tín ngưỡng, lễ hội, trang phục và ẩm thực. Trải qua những thăng trầm của lịch sử, những giá trị văn hóa ấy vẫn được người Mường gìn giữ và phát huy giá trị.