Không phải gia đình nào cũng đã tìm được hài cốt người thân. Nhưng có gia đình, khi nhận lại lá thư hay kỷ vật thất lạc hơn nửa thế kỷ, đã gọi đó là “Một sự trở về”. Lời chia sẻ được PGS.TS Alex-Thái Đình Võ nhắc tới tại New York gợi mở một cách nhìn sâu hơn về công việc của Dự án TTU–VWAI: từ những tài liệu chiến tranh lưu giữ tại Hoa Kỳ, lần tìm tên tuổi, hành trình và thân nhân của người lính, để những phần ký ức còn lưu lạc có cơ hội trở về quê hương.
“Danh sách chỉ dẫn nơi chôn cất liệt sĩ dựa trên tư liệu CDEC” là sản phẩm nghiên cứu của nhóm Dự án TTU–VWAI, được tổng hợp và biên soạn bởi nhà nghiên cứu Tạ Thu Phong. Công việc đòi hỏi quá trình rà soát, dịch thuật, phân tích và đối chiếu nhiều hồ sơ CDEC cùng các nguồn sử liệu có liên quan.
Tổng Lãnh sự Hoàng Thùy Dương và Lãnh sự Trần Văn Tùng bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với hướng hợp tác mà Texas Tech University đang triển khai. Hai nhà ngoại giao Việt Nam cũng chia sẻ nhiều ý kiến thiết thực về phương thức tăng cường phối hợp giữa TTU với các cơ quan chức năng, đối tác nghiên cứu và địa phương của Việt Nam.Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Houston khẳng định sẵn sàng hỗ trợ trong phạm vi chức năng, nhất là việc kết nối, trao đổi thông tin và tạo điều kiện cho những chương trình có khả năng đóng góp vào nỗ lực tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính người Việt Nam mất tích trong chiến tranh.
Đoàn công tác của Dự án 'Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh' – TTU-VWAI vinh dự có mặt tại điểm cầu Tượng đài Bắc Sơn, cùng đoàn Đại sứ quán Hoa Kỳ do Đại sứ Jennifer Wicks dẫn đầu.Đại diện Dự án TTU-VWAI có TS Stephen F. Maxner, Giám đốc Trung tâm Việt Nam và Lưu trữ Việt Nam Sam Johnson, đồng Chủ nhiệm Dự án; PGS.TS Alex-Thái Đình Võ, đồng Chủ nhiệm Dự án; cùng luật sư Tạ Thu Phong, Trưởng nhóm Nghiên cứu.Sự hiện diện ấy không chỉ ghi nhận giá trị của công tác nghiên cứu, giải mã tư liệu chiến tranh, mà còn thể hiện ý nghĩa nhân văn trong quan hệ hợp tác Việt Nam - Hoa Kỳ nhằm góp phần tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ và trao trả kỷ vật cho các gia đình.
Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2026), sự kiện tri ân do tổ chức cộng đồng 'Trái tim người lính' thực hiện ngày 22/7/2026 tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam đã nhận được sự quan tâm, đồng hành đầy nghĩa tình của các tướng lĩnh, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, thương binh, cựu chiến binh, cựu Công an nhân dân, thân nhân liệt sĩ, các nhà nghiên cứu, văn nghệ sĩ và đông đảo cơ quan báo chí, truyền thông.
Những hồ sơ, bản đồ, thư từ và tài liệu chiến tranh đã trở thành nguồn tư liệu lịch sử quý giá trên hành trình đưa liệt sĩ trở về với gia đình. Việc khai thác hiệu quả các kho lưu trữ này bằng khoa học và công nghệ tiếp tục mở ra thêm nhiều cơ hội cho công tác tìm kiếm, xác minh danh tính hài cốt liệt sĩ.
Theo Đại tá, CCB, Nhà văn Đặng Vương Hưng: Thông qua hoạt động truyền thông, Dự án TTU-VWAI đã kết nối thành công nhiều thân nhân gia đình liệt sĩ và cựu chiến binh với các thông tin lưu trữ có giá trị.
Ngày 17/7/2026, tại Hà Nội, GS.TS. Stephen F. Maxner và PGS.TS. Alex-Thái Đình Võ – hai Đồng Chủ nhiệm Dự án 'Sáng kiến Tìm kiếm Người Việt Nam Mất tích trong Chiến tranh' (TTU–VWAI) đã tham dự sự kiện văn hóa 'Thanh xuân gửi lại'. Cũng trong ngày, đại diện Dự án đã chuyển giao hơn 50 hồ sơ nghiên cứu cho Ban Chỉ đạo Quốc gia 515. Hai hoạt động nối tiếp nhau như một hành trình của ký ức, trách nhiệm và văn hóa tri ân, nhằm góp phần đưa những người còn mất tin, mất tích trở về với gia đình và quê hương...
Hơn 30 nhà nghiên cứu trẻ (hầu hết sinh ra sau chiến tranh) và Điều phối viên của Dự án 'Sáng kiến Tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh' (TTU–VWAI) vừa hoàn thành chuyến đi thực tế và thực địa, tại chiến trường miền Đông Nam Bộ xưa, bằng kinh phí xã hội hóa tự đóng góp. Đó là những địa danh từng diễn ra những trận đánh đẫm máu, rất nhiều người lính đã ngã xuống và mất tích trong chiến tranh. Nơi đây, có rất nhiều hố chôn tập thể còn khuất lấp…
Chiều qua, 9/7/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, Dự án TTU-VWAI đã tiếp tục trao tặng Ban Chỉ đạo 515 thành phố thêm 05 hồ sơ/tài liệu gồm kỷ vật của 03 liệt sĩ, sơ đồ chôn cất 21 liệt sĩ tại Bệnh viện K76A và hồ sơ giải mã mật danh đơn vị 926.
Trong bối cảnh cả nước đang triển khai Chiến dịch '500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ' với quyết tâm chính trị và trách nhiệm lịch sử đặc biệt sâu sắc. Cuộc làm việc giữa Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo 515) TP Hồ Chí Minh và Dự án 'Sáng kiến Tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh' (TTU-VWAI) vừa diễn ra ngày 18/6/2026, mang nhiều ý nghĩa hơn một cuộc trao đổi chuyên môn thông thường. Đó còn là sự gặp gỡ của những tấm lòng cùng hướng về quá khứ, cùng chung khát vọng đưa các anh hùng liệt sĩ trở về, theo mệnh lệnh từ trái tim...
Ngay sau buổi làm việc nêu trên, Lãnh đạo Dự án TTU-VWAI đã có buổi họp toàn thể các Điều phối viên, để thông báo tình hình mới và phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng nhóm nghiên cứu và từng chuyên gia.TTU-VWAI phấn đấu từ nay đến ngày 15/7/2026, sẽ hoàn thiện 50 hồ sơ chuyên sâu để chuyển giao cho Chính phủ Việt Nam nhân dịp kỷ niệm 79 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ, 27/7/2026. Trong đó, có 30 hồ sơ về Kỷ vật chiến tranh (thư, nhật ký, giấy chứng nhận); 10 hồ sơ về mộ chí và địa điểm chôn cất; 10 hồ sơ về đơn vị và nhân sự…
Phó Thủ tướng đánh giá cao mối quan hệ hợp tác lâu dài, tin cậy giữa Đại học Công nghệ Texas, Trung tâm Việt Nam và Lưu trữ Việt Nam Sam Johnson với các cơ quan, tổ chức của Việt Nam, đặc biệt trong khuôn khổ Sáng kiến Tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh (TTU-VWAI).
'Quét mã nguồn cội' là một chương trình mới của Đài Truyền hình Việt Nam, có thời lượng khoảng 30 phút.Kịch bản và đạo diễn: Nhà báo Nguyễn Thùy Dương cùng ekip của VTV5. Dự kiến, 'Quét mã nguồn cội – Những lá thư thời chiến' sẽ gửi tới khán giả và công chúng trong tháng Bẩy tới đây, nhân dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ.Sự kiện diễn ra đúng vào thời điểm cả nước đang hưởng ứng Chiến dịch '500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin', càng làm cho câu chuyện về những lá thư chiến tranh mang thêm ý nghĩa của lòng tri ân và trách nhiệm với lịch sử.
Trong nỗ lực thúc đẩy hợp tác quốc tế phục vụ công tác nhân đạo, đại diện Dự án TTU–VWAI đã có buổi làm việc và dùng bữa trưa cùng đại diện Ủy ban Quốc tế về Người Mất tích (ICMP) tại Hà Nội. Cuộc gặp có sự tham dự của Thiếu tá Daniel Romans, Tùy viên Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ tại Việt Nam. Tất cả đều diễn ra trong không khí cởi mở, chân thành và xây dựng, hướng tới mục tiêu chung là góp phần tìm kiếm, xác minh và định danh những người còn mất tích sau chiến tranh.
Trong những ngày tháng Tư lịch sử của Việt Nam, trước khi rời Sài Gòn – TP. Hồ Chí Minh, chúng tôi đã tổ chức cuộc gặp gỡ điều phối khu vực phía Nam theo đúng kế hoạch công tác. Cùng với cuộc gặp mặt tại Hà Nội diễn ra vào đầu tháng, đây là lần đầu tiên toàn bộ đội ngũ thực hiện 'Sáng kiến Tìm kiếm Người Việt Nam Mất tích Trong Chiến tranh' của Đại học Công nghệ Texas (Vietnam Wartime Accounting Initiative – TTU-VWAI) có dịp hội tụ đầy đủ ngoài đời thực, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong tiến trình phát triển của dự án.
Sự kiện hợp tác này mang ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai 'Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ' của Ban Chỉ đạo Quốc gia 515; hướng tới mục tiêu xác định được danh tính hài cốt liệt sĩ ngày càng nhiều trong thời gian tới. Đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị – xã hội, mà còn là mệnh lệnh từ trái tim, là đạo lý 'uống nước nhớ nguồn' của dân tộc Việt Nam.
Mới đây, tại Hà Nội, trong khuôn khổ thúc đẩy hợp tác nhân đạo song phương, cuộc họp giữa các đối tác thuộc 'Sáng kiến Tìm kiếm Người Việt Nam Mất tích Trong Chiến tranh' (Vietnam Wartime Accounting Initiative - VWAI) phía Hoa Kỳ và Ban Chỉ đạo Quốc gia 515 của Chính phủ Việt Nam đã diễn ra trong không khí cởi mở, thẳng thắn và đầy xây dựng.
Trong bài viết gần đây, chúng tôi đã hé lộ: Có một Dự án nhân văn, do chính phủ Hoa Kỳ khởi xướng và tài trợ, mang tên 'Sáng kiến Tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong Chiến tranh' (Vietnam Wartime Accounting Initiative – VWAI).