Hơn 50 năm sau ngày đất nước thống nhất, Chư Tan Kra ngày ấy - giờ đây đã khác. Thay vào sự hoang tàn là bạt ngàn cà phê, cao su, hồ tiêu và cuộc sống của đồng bào các dân tộc nơi đây đang từng ngày đổi mới. Trong công cuộc tái thiết ấy, có phần công sức to lớn của những cán bộ Agribank, nỗ lực cùng hệ thống chính trị địa phương giúp dân sản xuất kinh doanh, làm giàu trên cao nguyên đầy nắng gió…
Sự hy sinh của các liệt sỹ trong trận đánh tại Điểm cao 995-Chư Tan Kra đã tô thắm cờ đỏ truyền thống của dân tộc, viết nên trang sử hào hùng của lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc.
Chiều 26/3, tại Đài tưởng niệm Chư Tan Kra, Huyện ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 55 năm ngày hy sinh của các Chiến sĩ Trung đoàn 209, Sư đoàn 312 tại Điểm cao 995, xã Ya Xiêr, huyện Sa Thầy (26/3/1968-26/3/2023).
Vào ngày 26/3 hằng năm, tại Di tích lịch sử Điểm cao Chư Tan Kra, Huyện ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQVN huyện Sa Thầy (tỉnh Kon Tum) lại tổ chức Lễ tưởng niệm các chiến sĩ Trung đoàn 209 đã hi sinh trong cuộc giao tranh ác liệt với quân Mỹ.
Hơn 200 sinh viên từ Hà Nội vào đại ngàn Tây Nguyên. Chư Tan Kra – cao điểm với cái tên nhẹ như một điệu hát của núi rừng, nhưng từng là một trong những chiến trường ác liệt bậc nhất trong thời kỳ chống Mỹ. Và, những người lính ấy đã ngã xuống để giữ bình yên cho mỗi tên đất, tên làng. Các anh đã vĩnh viễn gửi xương máu của mình vào đất, nằm lại nơi đại ngàn đầy nắng gió. Các anh đã ngã xuống cho sự sống được sinh sôi, các anh đã viết nên những trang lịch sử hào hùng, là khúc tráng ca giữa mênh mông trời đất.
Vào một ngày tháng Ba của 55 năm sau, theo chân đoàn công tác Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank), chúng tôi đến với Chư Tan Kra.
Gần 120 phi công đến từ Việt Nam và 9 quốc gia khác đã tranh tài tại giải Dù lượn tỉnh Kon Tum mở rộng 'Khám phá đại ngàn - Sa Thầy 2023'. Sự kiện cũng thu hút nhiều du khách tới địa phương.
Chư Tan Kra từng là một cao điểm chiến đấu trong năm 1968, nơi ấy có những người lính quê ở Hà Nội đã chiến đấu cùng đồng bào và ngã xuống. Qua hơn nửa thế kỷ, chiến địa năm xưa đã thay đổi nhiều, từ vùng núi hoang sơ, bốn mùa mây mờ che phủ, bây giờ, Chư Tan Kra và cả xã Ya Xiêr đã trở thành vùng đất đầy sức sống.
Chư Tan Kra từng là một cao điểm dữ dội trong những năm 1968, nơi ấy có những người lính quê Hà Nội đã chiến đấu cùng đồng bào và ngã xuống nơi đây, để bây giờ vùng chiến địa ấy ngày càng trù phú hơn.
Những chiến sĩ ngã xuống tại Chư Tan Kra là những chàng trai mười tám, đôi mươi, đều đến từ Thủ đô. Họ đã cống hiến, hy sinh tuổi thanh xuân cho Tổ quốc.
Trong những ngày tháng 4 lịch sử này, chúng tôi có dịp đến Kon Tum và thăm di tích lịch sử Điểm cao 995 - Chư Tan Kra (xã Ya Xier, huyện Sa Thầy), nơi ghi dấu những trận đánh ác liệt của 'trung đoàn mũ sắt' (Trung đoàn 209, Sư đoàn 312), đơn vị có sự tham gia của nhiều người con Hà Nội.
Ra mắt trường ca Chư Tan Kra Mây trắng (NXB Hội Nhà văn), tác giả Lữ Mai coi tác phẩm của mình là 'cuốn sách nhỏ mang thông điệp tri ân' những người lính Trung đoàn 209 cả trong thời chiến lẫn thời bình với hành trình nghĩa tình đi tìm đồng đội.
Trường ca khiến tôi vừa cảm động vừa ngạc nhiên. Cảm động vì câu chuyện được kể bằng một giọng điệu trường ca vừa chân thực vừa lôi cuốn, vừa rất riêng.