Có những dấu chân đã đi qua hơn một thế kỷ nhưng vẫn còn vang vọng trong ký ức dân tộc. Đó là dấu chân của người thanh niên Nguyễn Tất Thành rời Bến Nhà Rồng ra đi tìm đường cứu nước - dấu chân mở ra một hành trình mới cho dân tộc Việt Nam. Trên hành trình ấy, biết bao dấu chân đã nối tiếp: dấu chân người lính băng Trường Sơn giữa mưa bom bão đạn, dấu chân người thương binh trở về sau chiến tranh và dấu chân của những con người đang miệt mài kiến thiết quê hương hôm nay.
Trong ký ức nhiều thế hệ người Việt, hình ảnh nữ anh hùng Võ Thị Sáu bước ra pháp trường với một nhành hoa lê-ki-ma cài trên mái tóc đã trở thành biểu tượng đẹp của tuổi trẻ cách mạng. Hình ảnh ấy đi vào thơ ca, âm nhạc, điện ảnh và cả trong những câu chuyện kể truyền miệng suốt nhiều chục năm qua. Nhưng nếu nhìn từ góc độ sử liệu, câu hỏi đặt ra là: chi tiết ấy có thật hay không?
Năm giọng hát tiêu biểu của dòng nhạc cách mạng là các Nghệ sĩ Nhân dân: Mạnh Hà, Quang Huy, Quang Thọ, Dương Minh Đức, Tố Uyên sẽ cùng biểu diễn trên sân khấu chương trình nghệ thuật 'Trường Sơn - Những năm tháng không quên' sáng 19/5, tại rạp Ngọc Khánh của Viện Phim Việt Nam (523 phố Kim Mã, Hà Nội).
Có những dấu mốc lịch sử không nằm trong trang sách, chúng được lưu giữ bằng âm thanh. Chỉ cần một giai điệu cất lên, lập tức cả một giai đoạn lịch sử ùa về. Giống như âm nhạc cách mạng thời kháng chiến chống Mỹ, những giai điệu cất lên với những bước hành quân, với màu xanh áo lính, với những con đường rừng và những khuôn mặt trẻ trung đi qua chiến tranh bằng niềm tin mãnh liệt. Nó không chỉ kể lại lịch sử, mà chính nó là lịch sử. Và lịch sử được truyền đi, được lưu dấu trong trái tim của nhiều thế hệ.
Trong nhiều trang thơ kháng chiến chống Mỹ, từ điểm tựa nghệ thuật dải Trường Sơn đã tuôn chảy ra bao dòng suối ý nghĩa mang tính thời đại.
Khoảng năm 1960, Gia Dũng từ Thái Bình theo gia đình đi kinh tế mới ở Tuyên Quang. Rồi anh làm việc ở ngành thương nghiệp, nhưng thi thoảng có thơ đăng trên báo, nên được điều sang phòng văn hóa. Năm 1965, Gia Dũng đi bộ đội.
Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước kết thúc đã 50 năm nhưng âm hưởng hào hùng của những ngày tháng khói lửa vẫn vẹn nguyên bởi những ca khúc đi cùng năm tháng. Lời ca tiếng hát đã tạo nên sức mạnh tinh thần to lớn, hun đúc tâm thế của cả dân tộc cùng ra trận và làm nên chiến thắng 30/4/1975.
Gặp nhà thơ Hữu Thỉnh (Nguyên Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam) trong những ngày tháng Tư lịch sử, tôi như được chạm vào ký ức hào hùng của một thế hệ đã đi trọn vẹn cuộc chiến tranh chống Mỹ. Ông, một cựu binh xe tăng, một nhà thơ, bồi hồi chia sẻ về những năm tháng không thể nào quên. Niềm tự hào về lựa chọn khoác áo lính Cụ Hồ, nỗi nhớ đồng đội da diết, và những suy tư về trách nhiệm của người cầm bút cứ thế trải dài trong câu chuyện của ông.
Chiều 29/4, tại trụ sở Báo Nhân Dân đã diễn ra cuộc giao lưu với các nhân chứng lịch sử với chủ đề Văn nghệ sĩ trong Cuộc tổng tấn công nổi dậy mùa xuân năm 1975, giải phóng miền nam, thống nhất đất nước.
Ca khúc cách mạng được sáng tác trong thời kỳ chống Mỹ không đơn thuần là nghệ thuật, mà còn là vũ khí tinh thần mạnh mẽ, khơi dậy lòng yêu nước, ý chí quật cường và niềm tin vào ngày toàn thắng.
'Đồng lòng kết nghĩa tình sâu nặng/Bình Thuận, Tuyên Quang nghĩa đậm đà', ngày 3/4/1960 - 3/4/2025 đánh dấu 65 năm 2 tỉnh Tuyên Quang và Bình Thuận kết nghĩa. Cán bộ, nhân dân 2 tỉnh hân hoan, tự hào, xúc động ôn lại kỷ niệm về ngày chính thức trở thành 'anh em một nhà'.
Ngày 7/11, TAND tỉnh Đắk Nông tiếp tục xét xử sơ thẩm vụ án hình sự liên quan tới sai phạm xảy ra tại Dự án cơ sở hạ tầng kỹ thuật bên trong và bên ngoài hàng rào KCN Nhân Cơ.
Nhạc sĩ Trần Chung (1927-2002) quê quán huyện Lý Nhân (Hà Nam), sinh ra và lớn lên ở Hải Phòng. Ngay từ nhỏ ông đã yêu ca hát, ông đến với âm nhạc qua con đường tự học. Những bước đi ban đầu đến với âm nhạc, ông được nhạc sĩ Hoàng Quý - người khởi xướng nhóm 'Đồng vọng' dìu dắt.
Ngày 22-2, tại trường Đại học Tân Trào, Hội Văn học- Nghệ thuật tỉnh tổ chức 'Ngày thơ Việt Nam' lần thứ XXII với chủ đề 'Bản hòa âm đất nước'.
Mỗi dịp xuân về, ca khúc 'Mùa xuân đến rồi đó' của nhạc sĩ Trần Chung lại vang lên gây xúc động trái tim người yêu nhạc cả nước: 'Em ơi mùa xuân đến rồi đó/ Thắm đỏ ngàn hoa sắc mặt trời'… Như một khúc tự tình của chàng trai với người yêu, ca khúc ẩn chứa tâm sự của tác giả cũng như của lòng người nói chung với cuộc đời trong tiết xuân mới.
Vậy là đã 45 năm, trong ký ức của Đại tá Nguyễn Kim Chung, nguyên Chỉ huy phó Chính trị Bộ CHQS tỉnh Hà Giang về một thời chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc Tổ quốc những năm 80 của thế kỷ trước, chúng tôi phát hiện ra mấy từ Tờ 'Hà Tuyên Mặt trận'. Theo mạch ký ức, chúng tôi bắt đầu hướng đến câu chuyện ít được biết tới về một ấn phẩm đặc biệt có tên 'Hà Tuyên Mặt trận'.
Nhà thơ Gia Dũng tên đầy đủ là Đỗ Gia Dũng (1940 - 2019) quê huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình. Ông thuộc thế hệ nhà thơ trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Gia Dũng là tác giả 'Bài ca Trường Sơn', được nhạc sĩ Trần Chung phổ nhạc. Nhạc phẩm 'Bài ca Trường Sơn' đã trở thành 'Bài ca đi cùng năm tháng', sẽ còn vang mãi trong tâm hồn các thế hệ thanh niên Việt Nam.
Năm 1964, hòa vào dòng chảy thơ ca cách mạng, tập thơ văn 'Vì miền Nam ruột thịt' do các cây viết xứ Tuyên sáng tác đã góp phần 'thắp lửa' cho tiền tuyến miền Nam.
Mới đây, trong đoàn cựu chiến binh trở lại chiến trường xưa trên nước bạn Lào nối Đường 7 với Cánh đồng Chum, khi đi qua Nọng Hét, một nhà thơ đàn anh cho hay: 'Ngày còn chiến tranh, mình với Phạm Tiến Duật khi ấy là lính Cục vận tải quân sự, thường qua đây. Chính ở hang đá này, Phạm Tiến Duật đã viết bài thơ Tiếng cười của đồng chí coi kho và mình thì viết Vầng trăng trên đỉnh Pa Pông'.