Cách đây 3 năm, cuộc tấn công của Hamas vào miền Nam Israel ngày 7-10-2023 đã mở đầu cho cuộc chiến khốc liệt tại Dải Gaza. Cuộc chiến dai dẳng suốt 3 năm qua giữa Israel và Hamas đã cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người và đến nay vẫn chưa có hồi kết.
Sau 3 năm xung đột, Dải Gaza tiếp tục đối mặt với khủng hoảng nhân đạo trong khi các bên chưa đạt đồng thuận về những điều kiện then chốt để chấm dứt chiến sự và định hình tương lai khu vực.
Tròn 3 năm kể từ khi xung đột giữa lực lượng Hamas và Israel bùng phát (7/10/2023), Tổng thư ký Liên hợp quốc (TTK LHQ) Antonio Guterres kêu gọi các bên liên quan đạt được lệnh ngừng bắn lâu dài tại Dải Gaza.
Ba năm sau cuộc tấn công ngày 7/10/2023 của Hamas và một năm kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn cùng kế hoạch hòa bình Gaza do Mỹ thúc đẩy đi vào thực thi, vùng đất này đang đứng trước một nghịch lý lớn: tiếng súng đã giảm đáng kể so với những năm chiến sự khốc liệt, nhưng một nền hòa bình bền vững vẫn còn ở rất xa.
Ngày 5/10, Israel tổ chức các hoạt động tưởng niệm trên toàn quốc nhân đánh dấu 3 năm ngày xảy ra vụ tấn công 7/10/2023 của lực lượng Hamas - sự kiện đã châm ngòi cho cuộc xung đột khốc liệt kéo dài đến nay.
Từ chiều tối và đêm ngày 4/10, đợt không khí lạnh đầu mùa bắt đầu tràn xuống khu vực Đông Bắc Bộ khiến nhiệt độ tại Thủ đô Hà Nội trong ngày 5/10 dự báo giảm khoảng 6 độ C xuống mức 26 độ C.
Israel đã tiến hành một cuộc không kích nhắm vào Ali Ahmed al-Amoudi, một trong các thủ lĩnh cấp cao của Hamas tại Gaza, nhưng chưa xác định được rõ tình trạng của nhân vật này
Israel đã tiến hành một cuộc không kích nhằm vào một thủ lĩnh cấp cao của phong trào Hồi giáo Hamas tại Dải Gaza.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) sáng 3/10 đã tiến hành chiến dịch tại Dải Gaza với sự tham gia của trực thăng vũ trang và xe tăng, nhằm hạ sát Ali al-Amoudi, người kế nhiệm Yahya Sinwar đứng đầu Hamas tại Gaza.
Ông Trump cho rằng những thông tin nói Thủ tướng Israel phớt lờ cảnh báo từ Ai Cập và UAE trước vụ tấn công 7/10/2023 của Hamas không đồng nghĩa với sự thất thế về chính trị.
Truyền thông Trung Đông đưa tin Mỹ đã tuyên bố phản đối bất kỳ hành động sáp nhập nào của Israel vào khu Bờ Tây bị chiếm đóng, cảnh báo rằng các động thái gây bất ổn tại khu vực này có thể làm suy yếu những nỗ lực thúc đẩy kế hoạch hòa bình Gaza của Tổng thống Donald Trump.
Ngày 28/9, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) và Israel chính thức xác nhận, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã tới Abu Dhabi và gặp Tổng thống UAE Sheikh Mohammed bin Zayed Al Nahyan một ngày trước đó.
Một cuộc thăm dò dư luận được thực hiện gần đây tại Israel cho thấy phe cầm quyền và phe đối lập hiện theo sát nhau và dự đoán cả hai bên đều sẽ không giành được đa số trong cuộc tổng tuyển cử tổ chức vào ngày 27-10 tới.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã bí mật tới Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) vào cuối tuần qua.
Một số quan chức an ninh cho rằng khả năng Israel sẽ tiến hành một chiến dịch quân sự mở rộng tại Dải Gaza ngày càng lớn, dù chưa có thông tin cho thấy quyết định chính thức đã được đưa ra.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã bí mật tới UAE vào cuối tuần qua, để đề nghị lãnh đạo nước này bác bỏ thông tin rằng ông từng cảnh báo Israel trước khi Hamas thực hiện vụ tấn công ngày 7/10/2023 vào miền nam Israel, kênh truyền hình Channel 12 đưa tin.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 27/9 đã bí mật tới UAE và gặp Tổng thống Mohammed bin Zayed Al Nahyan, trong bối cảnh quan hệ hai nước được chú ý sau các tranh cãi liên quan Hamas.
Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.
Hàng chục đại biểu rời hội trường khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu bước lên bục phát biểu tại Đại hội đồng LHQ.
Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, Ủy ban Bầu cử Trung ương Palestine (CEC) ngày 26/9 thông báo đã bắt đầu tiếp nhận danh sách ứng cử viên tham gia cuộc bầu cử Hội đồng Lập pháp Palestine dự kiến diễn ra ngày 28/11.
Các quan chức cấp cao của Hội đồng Hòa bình ngày 23/9 cập nhật tiến độ tái thiết và chuyển tiếp an ninh tại Dải Gaza, đồng thời nêu những nhiệm vụ còn rất lớn phía trước sau một năm với nhiều diễn biến chính trị quan trọng.
Ngày 23-9 tại New York (Mỹ), bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc, Hội đồng Hòa bình đã công bố kế hoạch phục hồi Gaza trị giá 2,45 tỷ USD trong sáu tháng, với 66 dự án nhằm giải quyết những nhu cầu cấp thiết về nhà ở, cơ sở hạ tầng, y tế, kinh tế và an ninh.
Ngày đầu tiên của phiên tranh luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 ở New York (Mỹ), nhiều nhà lãnh đạo đã chỉ trích gay gắt hoạt động quân sự của Israel tại Dải Gaza và chính sách định cư tại các vùng lãnh thổ của Palestine tại Bờ Tây.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu lần này có chuyến thăm ngắn bất thường tới Mỹ để phát biểu tại Liên Hợp Quốc, hoàn toàn trái ngược với chuyến thăm kéo dài 1 tuần vào năm ngoái. Điều này cho thấy quan hệ Mỹ - Israel đang trong giai đoạn khó khăn.
Phát biểu tại Đại hội đồng Liên hợp quốc ngày 22/9, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Anh Andy Burnham đã phát cảnh báo mạnh mẽ tới cộng đồng quốc tế về tình hình Dải Gaza.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thể hiện gay gắt trong bài phát biểu cuối cùng của ông trên cương vị lãnh đạo cao nhất của Pháp tại Liên Hợp Quốc (LHQ). Ông gạt bỏ lời khẳng định rằng Dải Gaza đã có hoà bình, khi không một hành lang nhân đạo nào được mở lại tại vùng đất này.
Ngày 22/9, Hội đồng Hòa bình đã nhắc lại các mục tiêu chủ chốt đối với Gaza trong bối cảnh lãnh đạo các nước chuẩn bị tập trung tại New York dự Tuần lễ cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ), đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế ủng hộ việc thúc đẩy lộ trình chấm dứt xung đột.
Hàng trăm nghìn trẻ em tại Gaza ngày 19/9 đã trở lại trường học trực tiếp lần đầu tiên sau gần 3 năm, trong bối cảnh nhiều em phải học tại những ngôi trường bị hư hại, các cơ sở tạm bợ hoặc lều bạt.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz ngày 16/9 tuyên bố quân đội nước này sẵn sàng nối lại chiến dịch quy mô lớn tại Dải Gaza, đồng thời thúc đẩy kế hoạch đưa người Palestine rời khỏi khu vực.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã phê duyệt gói vũ khí trị giá 2,8 tỷ USD, trong đó có 40.000 quả bom hạng nặng, để cung cấp cho Israel.
Ngoại trưởng Israel Gideon Sa'ar ngày 9-9 cho biết chính phủ nước này không có kế hoạch trục xuất người Palestine khỏi Dải Gaza, sau khi một số bộ trưởng Israel hồi đầu tháng đưa ra đề xuất di dời hàng loạt người Palestine khỏi vùng lãnh thổ ven biển này.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã chỉ đạo luật sư khởi kiện tờ báo Haaretz vì một bài viết cáo buộc ông từng được Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cảnh báo về cuộc tấn công của Hamas ngày 7/10/2023. Văn phòng Thủ tướng Israel (PMO) bác bỏ hoàn toàn thông tin này.
Các lực lượng đồng minh của Iran đang có dấu hiệu phân hóa khi lực lượng Hezbollah suy yếu, lực lượng Houthi duy trì tính tự chủ trong khi Hamas có những tính toán riêng trong quan hệ với Tehran.
Các thỏa thuận từ Gaza, Iran đến Liban do Mỹ hậu thuẫn giúp hạ nhiệt giao tranh so với trước nhưng thiếu cơ chế thực thi, đặt Washington trước thách thức lớn về uy tín và chiến lược.
Ngày 4/9, Liên minh châu Âu (EU) và phong trào Hồi giáo Hamas đã lên tiếng phản đối đề xuất của một số bộ trưởng trong Chính phủ Israel về việc đưa người Palestine rời khỏi Dải Gaza để chuyển ra nước ngoài.
Ngày 2-9, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố nước này không có kế hoạch rút quân khỏi các khu vực đang kiểm soát tại Dải Gaza, trong bối cảnh nỗ lực chấm dứt xung đột vẫn gặp nhiều trở ngại.
WFP cần mở rộng hoạt động để hỗ trợ nhiều người, nhưng tình trạng thiếu kinh phí buộc tổ chức phải ưu tiên các nhóm dễ bị tổn thương nhất, cắt giảm hỗ trợ với những người khác dù nhu cầu vẫn rất lớn.
Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) của Liên hợp quốc đang phải cắt giảm 50% số người Palestine tại Bờ Tây được hỗ trợ lương thực do thiếu hụt nguồn tài chính, trong bối cảnh nhu cầu cứu trợ tại vùng lãnh thổ này tiếp tục gia tăng.
Thủ tướng Netanyahu chỉ trích giới chức an ninh Israel vì đã không đánh thức ông vào sáng 7/10/2023, thời điểm lực lượng Hamas bất ngờ tấn công miền nam Israel.
Thỏa thuận mua trực thăng tấn công Apache trị giá hàng tỷ USD giữa Israel và Mỹ chưa bị hủy bỏ, song việc Bộ Tài chính Israel chậm giải ngân đang khiến thương vụ đối mặt nguy cơ kéo dài tiến độ và phát sinh thêm chi phí
Trong 24 giờ qua, thế giới ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý như sau: Houthi phóng tên lửa vào các đảo ở Biển Đỏ; Israel không kích Gaza, tiêu diệt 2 chỉ huy Hamas; Mỹ đàm phán thỏa thuận thuê mỏ dầu 100 năm tại Venezuela; Mỹ tìm cách tiếp cận Hezbollah qua kênh ngoại giao.
Điểm lại những sự kiện nổi bật thế giới tuần qua: Lũ quét ở biên giới Nepal-Trung Quốc; Căng thẳng thương mại Mỹ-Canada; Mỹ mở rộng trừng phạt thứ cấp với Iran; Syria hướng tới tái thiết đất nước...
Ngày 26/8, Đặc phái viên Hội đồng Hòa bình phụ trách Gaza Nickolay Mladenov chỉ trích chính sách của Israel hạn chế cung cấp vật tư làm nơi trú ẩn cho người Palestine tại Dải Gaza.
Ngày 23/8, Israel cảnh báo sẽ tăng cường các hoạt động quân sự nhằm vào các quan chức của lực lượng Hamas tại Dải Gaza và sẽ yêu cầu thêm người Palestine rời khỏi một số khu vực.
Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 20/8 cho biết đã chính thức thông báo với quốc hội về việc hỗ trợ tài chính cho Lực lượng Ổn định quốc tế (ISF) tại Gaza, qua đó thể hiện bước đi ban đầu nhằm thúc đẩy Kế hoạch hòa bình 21 điểm của Tổng thống Donald Trump.
Có tới 94% trong tổng số 2,1 triệu cư dân tại Dải Gaza đang cần nơi trú ẩn khẩn cấp, trong bối cảnh hỏa lực và các đợt không kích của Israel vẫn tiếp diễn dữ dội bên trong dải đất này. Đây là cảnh báo được các cơ quan của Liên hợp quốc (LHQ) cùng lực lượng gìn giữ hòa bình đồng loạt đưa ra ngày 20/8.
Ngày 19/8, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo với quốc hội về kế hoạch dành hơn 206 triệu USD cho Lực lượng Ổn định quốc tế tại Gaza (ISF), qua đó thể hiện nỗ lực cụ thể hóa kế hoạch hòa bình và tái thiết vùng lãnh thổ này.
Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump, ông Jared Kushner, cho biết tiến trình giải giáp Hamas và thúc đẩy kế hoạch hòa bình tại Dải Gaza có thể bắt đầu trong vòng 30 ngày tới.
Tuyên bố từ Văn phòng Thủ tướng Israel ngày 18-8 cho biết Thủ tướng Benjamin Netanyahu và Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump, ông Jared Kushner đã nhất trí thành lập hai nhóm công tác nhằm thúc đẩy phi quân sự hóa Gaza và giải quyết các nhu cầu cấp thiết về cơ sở hạ tầng, nước sạch, vệ sinh và y tế công cộng tại vùng lãnh thổ bị chiến tranh tàn phá.
Ngày 18/8, Phong trào Hồi giáo Hamas đã tái khẳng định cam kết của phong trào này đối với lộ trình và quy trình chuyển sang giai đoạn thứ hai của thỏa thuận ngừng bắn ở Dải Gaza.
Phong trào Hamas vẫn cam kết thực hiện các thỏa thuận đã thống nhất trước đó, đồng thời lưu ý rằng trở ngại chính là việc Israel không cấp cho các nhà hòa giải sự chuẩn thuận rõ ràng về lộ trình.
Hội đồng Hòa bình cân nhắc điều chỉnh kế hoạch giải giáp Hamas tại Dải Gaza, chuyển từ cách tiếp cận từng giai đoạn sang phương án Hamas bàn giao toàn bộ vũ khí trước khi Israel rút quân.
Theo truyền thông quốc tế, Mỹ và Israel đã đạt được một số nhất trí nhằm thúc đẩy tiến trình giải giáp và phi quân sự hóa Hamas tại Dải Gaza, song chưa đạt cam kết cụ thể về việc Israel rút quân khỏi vùng lãnh thổ này – một trong những điểm nghẽn lớn nhất trong nỗ lực triển khai giai đoạn tiếp theo của thỏa thuận ngừng bắn.
Cuộc gặp kéo dài giữa đặc phái viên Mỹ Jared Kushner và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu chưa tạo được cam kết rõ ràng của Israel đối với lộ trình mới do Mỹ đề xuất cho Gaza, khiến triển vọng thúc đẩy thỏa thuận ngừng bắn tiếp tục bỏ ngỏ.