Từ những trang sách viết về đời sống, kiến trúc và con người Hà Nội, cuộc trò chuyện “Hà Nội - Thành phố, gương mặt, con người” trong khuôn khổ "Hội sách Hà Nội lần thứ XI - năm 2026" gợi mở nhiều cách tiếp cận về đô thị, ký ức và di sản.
Qua những trang viết của Thạch Lam, Tô Hoài, Hoàng Đạo Thúy… một Hà Nội hào hoa, thanh lịch hiện lên không chỉ qua phố phường, nếp sống mà còn qua những con người bình dị và những lớp ký ức đã bồi đắp nên diện mạo Thủ đô. Đọc lại những trang văn một thời cũng là cách tìm về những giá trị làm nên hồn cốt Hà Nội giữa nhịp vận động không ngừng của thành phố.
Ngày 25-8, Hội Liên hiệp phụ nữ (LHPN) phường Nghĩa Đô ra mắt mô hình “Phụ nữ tham gia xây dựng Khu di tích lịch sử kiểu mẫu thực hiện Quy tắc ứng xử nơi công cộng” tại đền Trung Nha.
Cụm từ 'Thăng Long Kẻ Chợ' không chỉ định danh một vùng đất, mà còn phác họa bức tranh song hành giữa uy nghiêm cung đình và nhịp sống phồn hoa của tầng lớp thị dân.
Giữa những khu đô thị và tuyến phố nhộn nhịp, nhiều cổng làng cổ ở Hà Nội vẫn hiện diện như những dấu mốc của thời gian. Bước qua mái cổng phủ màu rêu phong, không gian đô thị dường như lùi lại phía sau, nhường chỗ cho những con ngõ nhỏ, đình chùa, làng nghề và những giá trị văn hóa lâu đời vẫn được lưu giữ đến hôm nay.
Xây dựng 'Gia đình hạnh phúc - Khu dân cư hạnh phúc': Khơi dậy sức mạnh nét đẹp văn hóa truyền thống
Gia đình là tế bào của xã hội, là tổ ấm của mỗi người. Khi những 'tế bào' ấy khỏe mạnh, tràn ngập tình yêu thương và sự gắn kết, một khu dân cư hạnh phúc sẽ được hình thành.
Vua Tiếng Việt yêu cầu 'Điền vào chỗ trống 'Ruộng bề bề không bằng... trong tay'. Người chơi không điền được, nên 'bỏ qua', và đáp án của chương trình là 'Ruộng bề bề không bằng nghề trong tay'.
Mỗi độ xuân về, khu vực Hồ Tây (phường Tây Hồ, Hà Nội) lại trở thành điểm hẹn tâm linh của đông đảo người dân Thủ đô và du khách thập phương.
Người ta vẫn thường dùng những mỹ từ như 'di sản', 'tinh hoa' hay 'hồn cốt dân tộc' khi nói về giấy Dó. Nhưng với cụ Vũ Thị Thiết – một trong những người cuối cùng còn nhớ tường tận cái quy trình làm giấy Dó nhọc nhằn ấy, thì giấy Dó đối với cụ là cả một đời người 'ngâm mình trong nước, thức cùng canh đêm'.
Từng vang danh một thời với đặc tính “mềm như lụa, óng như tơ”, thế nhưng giấy dó Kẻ Bưởi đã có lúc lùi sâu vào ký ức đô thị. Nhờ nỗ lực của người phụ nữ yêu di sản, chất liệu truyền thống ấy đang dần trở lại và mang theo hơi thở mới của đời sống đương đại.
Giữa nhịp sống đô thị hóa dày đặc, phố Thụy Khuê (Hà Nội) vẫn còn những cổng làng cổ kính lặng lẽ hiện diện, như các mốc ký ức giữ lại hồn Kinh kỳ xưa của vùng đất Kẻ Bưởi.
Làng Yên Thái từ thế kỷ 15 đã vang danh khắp chốn với nghề làm giấy dó truyền thống như một niềm tự hào của người dân Kẻ Bưởi. Ngày nay, trong bản đồ du lịch Tây Hồ, 'Điểm dịch vụ, du lịch văn hóa và giới thiệu nghề truyền thống làm giấy dó của vùng Bưởi xưa' tại địa chỉ số 189 phố Trích Sài (phường Tây Hồ, Hà Nội) là nơi tôn vinh lưu giữ, bảo tồn những giá trị của nghề làm giấy dó truyền thống thu hút du khách trong nước và quốc tế khi về tham quan, du lịch mảnh đất nghìn năm văn hiến.
Làng nghề giấy dó Yên Thái đang được 'hồi sinh' tại điểm dịch vụ - du lịch văn hóa số 189 Trích Sài (phường Bưởi, quận Tây Hồ).
Yên Thái, hay còn gọi là Kẻ Bưởi, từng là làng nghề làm giấy dó nổi tiếng lừng lẫy của đất Kinh kỳ Thăng Long. Trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, có lúc tiếng chày giã dó đã chìm vào quên lãng, để lại bao tiếc nuối về một di sản văn hóa quý giá. Thế nhưng giờ đây, du khách trong và ngoài nước không khỏi bất ngờ khi ghé thăm không gian văn hóa ven Hồ Tây.
'Bảo tàng giấy dó' lưu giữ tinh hoa làng nghề làm giấy dó, nơi du khách được trải nghiệm quy trình thủ công và lắng nghe di sản 'kể chuyện bằng đôi tay'.
Trong quá trình đi tìm những giá trị thuộc về truyền thống và bản sắc dọc dài đất nước, một nhóm bạn trẻ ở TPHCM bắt đầu hành trình kể và lan tỏa giấy Dó vào nhịp sống hiện đại.
Thành công của Trần Hồng Nhung - nhà sáng lập Zó Project trong suốt 10 năm qua, đã khiến giấy dó truyền thống hiện diện trong đời sống hiện đại.
Trong các nghề cổ xưa đã mai một của vùng đất Thăng Long - Hà Nội, có lẽ nghề làm giấy dó Yên Thái (Kẻ Bưởi) là đáng tiếc nhất.
'Gió đưa cành trúc la đà. Tiếng chuông Trấn Vũ canh gà Thọ Xương. Mịt mù khói tỏa ngàn sương. Nhịp chày Yên Thái mặt gương Tây Hồ.' Những câu ca dao trên đã đi vào tiềm thức của không ít người Hà Nội khi nhắc tới nghề làm giấy dó nổi tiếng một thời của làng Yên Thái.
Hơn 1 thập niên 'đưa giấy dó từ truyền thống đến đương đại' với giấy dó, liều lĩnh khởi nghiệp từ văn hóa truyền thống dân tộc với mô hình kinh doanh doanh nghiệp xã hội, mô hình hướng đến giá trị cuối cùng là phát triển và nâng tầm nghề làm giấy dó Việt Nam, đó là hành trình của chị Trần Hồng Nhung - nhà sáng lập Zó Project.
Kẻ Bưởi (nay thuộc quận Tây Hồ, Hà Nội) là vùng đất chuyên sản xuất giấy dó của kinh đô Thăng Long xưa. Nghề tuy đã thất truyền nhưng nay công chúng có thể tìm hiểu về nghề xưa khi quận Tây Hồ ra mắt không gian giới thiệu nghề làm giấy dó Kẻ Bưởi.
Ở Việt Nam, từng có hai làng nổi tiếng với nghề làm giấy dó, ấy là Kẻ Bưởi (Hà Nội) và Đống Cao (Bắc Ninh).
Hà Nội trong ký ức mỗi người từng gắn bó, từng đi qua đều tràn đầy những kỷ niệm tha thiết. Là những gánh hàng rong với tiếng rao văng vẳng khắp các nẻo đường; là những chợ cóc, chợ tạm nơi góc phố thân thương…
Sau một thời gian chuẩn bị kỹ lưỡng, Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức ra mắt tua du lịch đêm: 'Ðêm thiêng liêng 3: Lửa thanh xuân'. Ðây là tua du lịch đêm thứ ba được triển khai tại di tích này. Rút kinh nghiệm từ những lần tổ chức trước, Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò đem đến công chúng những trải nghiệm sâu sắc, giàu cảm xúc thông qua câu chuyện về tuổi thanh xuân cống hiến của những chiến sĩ cách mạng năm xưa.
Những hình ảnh quý về Hà Nội hơn 100 năm trước giúp độc giả có góc nhìn chân thực về thủ đô của Việt Nam thời xưa. Cuộc sống của người dân hiện lên một cách mộc mạc, bình yên.
Chợ truyền thống là thứ không thể thiếu với cư dân Hà Nội, nó đã tồn tại qua nhiều thế kỷ. Thủ đô dù trải qua bao thăng trầm, biến cố lịch sử, cả chiến tranh và hòa bình, nhưng Kẻ Chợ vẫn tồn tại nét văn hóa giao thương.
Cũng như nhiều nước Đông Á chịu ảnh hưởng của văn minh Trung Hoa, nước ta cũng tiếp thu được công nghệ làm giấy mà Trung Hoa là nước được đánh giá là đi đầu thế giới. Đồng thời, dân ta cũng phát huy được các yếu tố bản địa để tạo ra giấy có những nét riêng trên từng vùng miền.
Là nhà khách thuộc Sở Ngoại vụ, cơ quan chúng tôi đứng chân bên Hồ Tây bốn mùa lộng gió. Nhìn sang bên kia hồ là Nghi Tàm, Quảng An.
Một ngày lang thang ở Hà Nội, giữa ồn ào phố xá, bạn sẽ thấy bất ngờ khi trên con phố Thụy Khuê, xen lẫn với những cao tầng hiện đại, vẫn còn đó những cổng làng cổ kính, rêu phong, mà thoạt nhìn như lạ, như quen. Từng nét văn hóa lưu cữu lại trên những nếp cổng làng, những chi tiết chạm trổ trên tường đã loang lổ mảnh vỡ của thời gian.
Ở miền Bắc có rất nhiều địa danh chỉ một chữ, như quanh Hà Nội là Chèm, Vẽ, Bưởi, Láng, Tó, Mẩy (tên cũ của Mễ Trì), Noi (tên cũ của Cổ Nhuế), Giá, Nhổn, Trôi, Diễn, Gạch, Mía,… xa hơn là Sặt, Vôi, Kép, Kế, Chũ, Mẹt… Có người giải thích từ chữ Hán, chữ Nôm, có người bảo đó là giản lược từ Kẻ Chèm, Kẻ Vẽ, Kẻ Mẩy, Kẻ Bưởi, Kẻ Noi, Kẻ Sặt,… để thành Chèm, Vẽ, Mẩy, Bưởi, Noi, Sặt…
Không chỉ đẹp về kiến trúc cổ kính, Trường THPT Chu Văn An (quận Tây Hồ, TP Hà Nội) còn đẹp bởi bề dày truyền thống hơn một thế kỷ đào tạo chất lượng cao ở bậc trung học phổ thông, là nơi trưởng thành và tự hào của bao thế hệ học trò đã và đang theo học nơi đây.
Sáng 6-10, ông Hùng cùng mấy người bạn ở tháp Tây, tòa nhà 28 tầng, Làng quốc tế Thăng Long, phường Dịch Vọng (quận Cầu Giấy) dậy sớm đi tập thể dục. Thấy khoảng sân trước sảnh sạch sẽ, phong quang, ông Hùng bảo bạn:
Những tên chợ xưa kia của đất Thăng Long như chợ Cửa Đông, chợ Cửa Nam, chợ Huyện, chợ Đình Ngang, chợ Bà Đá, chợ Văn Cử, chợ Bác Cử, chợ Ong Nước…, cái còn cũng đã chuyển đổi công năng, cái khác thì xóa sổ trên bản đồ địa lý nhưng lại lưu lại trong tâm trí người Kẻ Chợ.
Ven Hồ Tây xưa không chỉ có 'nhịp chày Yên Thái' nổi tiếng với nghề làm giấy dó, mà còn làng hoa Quảng An, Thụy phường liên tử (rượu sen tiến vua làng Thụy Khuê), Nghi Tàm chuội tơ… và đặc biệt là nghề dệt lĩnh ở Kẻ Bưởi.
Kỳ này, chúng ta sẽ cùng khám phá vùng kẻ Bưởi của Thăng Long xưa, nhất làng Hồ Khẩu. Hồ Khẩu có nghĩa là cửa hồ vì làng có cống Đõ nối Hồ Tây với sông Tô Lịch. Hội thề đền Đồng Cổ diễn ra trên đất Hồ Khẩu còn lễ hội đèn Quảng Chiếu diễn ra một phần ở đây.