Mùa Thu là một trong những thời điểm đẹp nhất trong năm để khám phá miền non nước Cao Bằng. Tiết trời mát mẻ, dễ chịu, những ngày nắng trong và ít oi bức tạo điều kiện thuận lợi cho các hành trình trải nghiệm.
Chỉ có 2 ngày 1 đêm, Nguyễn Đức Thủ (TP.HCM) vẫn muốn khám phá nhiều điểm nổi tiếng ở Cao Bằng, với lịch trình dày đặc và quãng đường di chuyển liên tục như "chạy deadline".
Kể từ khi Công viên địa chất Non nước Cao Bằng được UNESCO chính thức ghi danh vào Mạng lưới Công viên địa chất Toàn cầu năm 2018, tỉnh Cao Bằng đã bền bỉ chuyển hóa các khuyến nghị quốc tế thành những chương trình hành động cụ thể.
Giữa những bản làng nép mình bên sườn núi, dưới tán rừng hay ven dòng suối trong veo của Công viên địa chất Toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng, du lịch cộng đồng đang từng bước trở thành cầu nối đưa du khách đến gần hơn với văn hóa bản địa. Không chỉ tạo sinh kế cho người dân, mô hình du lịch này góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống, để mỗi bản làng trở thành một “địa chỉ văn hóa sống” giữa miền di sản.
Bài cuối: Bản sắc văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh
Dựa vào sắc màu văn hóa bản địa và cảnh sắc biên cương, phụ nữ dân tộc thiểu số tại vùng cao Cao Bằng đang từng bước tìm đường làm giàu trên chính mảnh đất quê hương. Dù chủ động tiếp cận công nghệ số và nắm bắt nhu cầu thị trường, hành trình khởi nghiệp của họ vẫn vướng “rào cản kép”: Nguồn lực, kỹ năng còn hạn chế, trong khi việc tiếp cận tín dụng, hạ tầng và đầu ra thị trường chưa thuận lợi.
Tại Công văn số 3124 /UBND-VX ngày 24/8/2026 của UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương thực hiện đồng bộ yêu cầu bảo đảm an toàn và tạo thuận lợi cho phát triển du lịch; cung cấp đầy đủ, kịp thời, chính xác thông tin về điều kiện di chuyển, điểm đến, các khu vực có nguy cơ mất an toàn và đầu mối hỗ trợ để khách du lịch chủ động lựa chọn hành trình phù hợp.
Giữa không gian núi non trùng điệp của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng, những ngôi nhà sàn truyền thống của đồng bào Tày từ lâu là một phần không thể thiếu trong bức tranh văn hóa của vùng đất địa đầu Tổ quốc. Trải qua thăng trầm của thời gian, nhà sàn không chỉ là nơi cư trú mà còn lưu giữ phong tục, tập quán, tín ngưỡng và những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh từng bước cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ bằng những giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương. Từ bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống, phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng đến khai thác tiềm năng du lịch văn hóa, tỉnh đang từng bước đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Sở hữu 8 điểm di sản thuộc Công viên địa chất (CVĐC) Toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng, xã Đàm Thủy là một trong những địa phương tập trung nhiều điểm di sản nhất trong vùng CVĐC. Nổi bật với nhiều danh thắng mang giá trị đặc sắc về địa chất, cảnh quan và văn hóa, nơi đây là điểm quan trọng trên hành trình khám phá du lịch miền biên viễn của du khách trong và ngoài nước.
Vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (từ ngày 1/7/2025) đặt ra yêu cầu cao hơn đối với đội ngũ cán bộ cơ sở về khối lượng công việc, tính chuyên môn hóa và chuyển đổi số (CĐS). Trong bối cảnh đó, tại nhiều xã, phường, cơ quan, đơn vị, lực lượng cán bộ trẻ (gen Z - thanh niên của thời đại công nghệ 4.0) xung kích trong CĐS, xuống tận thôn, bản hướng dẫn người dân sử dụng nền tảng số, tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, tham gia chính quyền số, kinh tế số, xã hội số. Từ các tổ công nghệ số cộng đồng đến Trung tâm Phục vụ hành chính công…, cán bộ trẻ đã và đang học Bác từ chính những việc làm bình dị: gần dân hơn, trách nhiệm hơn và phục vụ nhân dân tốt hơn mỗi ngày.
Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh ước đón khoảng 780.000 lượt khách, tổng thu du lịch ước đạt khoảng 862 tỷ đồng, tăng mạnh so với cùng kỳ. Đáng chú ý, phân khúc khách quốc tế duy trì đà tăng cao, quý I/2026 đạt hơn 28.000 lượt (tăng 43,8%).
Sáng 4/4, mưa lớn kèm giông lốc đã gây thiệt hại về nhà ở tại xã Đàm Thủy, tỉnh Cao Bằng. Ngay sau khi xảy ra thiên tai, Đồn Biên phòng Đàm Thủy, Bộ đội Biên phòng tỉnh Cao Bằng đã kịp thời huy động lực lượng hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả, sớm ổn định cuộc sống.
Ngày 4/4, mưa lớn kèm giông lốc đã gây thiệt hại về nhà ở tại xã Đàm Thủy. Ngay sau nắm được thông tin, Đồn Biên phòng Đàm Thủy kịp thời huy động lực lượng hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả, sớm ổn định cuộc sống.
Trong bối cảnh du lịch đang chuyển mạnh sang hướng bền vững, lấy trải nghiệm và chiều sâu văn hóa làm giá trị cốt lõi, du lịch sáng tạo được xem là hướng đi phù hợp, góp phần nâng tầm giá trị điểm đến. Với tiềm năng phong phú về thiên nhiên, văn hóa và con người, Cao Bằng đang từng bước khai thác lợi thế, tạo nên những sản phẩm du lịch mang đậm bản sắc địa phương.
Trong sắc hoa đào, hoa mận nở rộ bên dòng Quây Sơn xanh biếc, từng đoàn du khách nô nức tìm về Chí Viễn, Phong Châu, Đàm Thủy du xuân, thưởng ngoạn cảnh đẹp bản làng yên bình bên đồng ruộng xanh mướt, thác Bản Giốc hùng vĩ, làng đá Tày cổ rêu phong… Xuân mới xã biên giới Đàm Thủy khoác lên mình tầm vóc mới, mở ra dư địa phát triển rộng lớn, giúp địa phương phát huy hơn tiềm năng, thế mạnh và tổ chức lại dư địa mới về kinh tế - xã hội bài bản, từng bước mở ra hướng phát triển mới cho miền phên giậu của Tổ quốc.
Du xuân Bính Ngọ 2026, làng đá Khuổi Ky (Cao Bằng) hút khách nhờ kiến trúc nhà đá trăm năm, văn hóa Tày đặc sắc và trải nghiệm bản địa giữa non nước biên cương.
Công viên địa chất (CVĐC) Toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng đã trở thành biểu tượng của phát triển du lịch bền vững gắn với bảo tồn di sản. 10 năm trước, khi khái niệm 'CVĐC' còn khá xa lạ với nhiều địa phương, Cao Bằng đã chọn xây dựng và phát triển CVĐC là hướng đi mới - coi bảo tồn là phương thức phát triển, di sản là nguồn lực lâu dài cho tương lai. Quyết định táo bạo ấy đã mở ra một hành trình kỳ diệu của sự kết nối, hội nhập và lan tỏa giá trị.
Cao Bằng những ngày cuối năm, sương lạnh và hoa tam giác mạch cuối mùa nhuộm màu huyền bí cho miền biên viễn. Nhưng điều níu chân người lữ khách không phải chỉ là phong cảnh, mà là một triết lý sống bền bỉ qua nghìn năm. Từ nếp nhà sàn đá ở Khuổi Ky đến ngọn lửa lò rèn không bao giờ tắt của người Nùng An Phúc Sen, tất cả hợp thành 'nghệ thuật sống' Tày cổ.
Trong nhịp sống hiện đại và hội nhập, văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc Cao Bằng vẫn được gìn giữ nhờ nỗ lực bền bỉ của người dân. Song, phát triển du lịch và công nghệ đặt ra thách thức lớn, khiến việc bảo tồn bản sắc trở thành nhiệm vụ cấp bách, cần sự chung tay của cả chính quyền và cộng đồng.
Kỳ cuối: Du lịch - động lực phát triển kinh tế - xã hội, hiện thực hóa Nghị quyết Đại hội XIX
Trong giai đoạn 2021 – 2025, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cao Bằng đã tạo nên nhiều dấu ấn quan trọng. Từ việc bảo tồn di sản, phát huy bản sắc văn hóa, đến phát triển du lịch cộng đồng, nâng tầm thể thao thành tích cao và thể thao quần chúng, các phong trào thi đua yêu nước đã trở thành động lực mạnh mẽ.
Nép mình dưới chân núi Trùng Khánh, làng đá Khuổi Ky hơn 400 năm tuổi mang vẻ đẹp cổ kính, bình yên và đậm đà bản sắc người Tày, níu chân du khách.
Thực hiện đợt cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất hàng giả và xâm phạm sở hữu trí tuệ do Bộ Công an và Công an tỉnh phát động, Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an tỉnh liên tiếp phát hiện, xử lý các vụ vi phạm liên quan đến thực phẩm đông lạnh không rõ nguồn gốc.
Ngày nay, việc ứng dụng các tiện ích của các nền tảng mạng xã hội vào việc phát triển du lịch cộng đồng đã trở thành công việc quen thuộc đối với người dân ở thôn Khuổi Ky, xã Đàm Thủy (huyện Trùng Khánh, Cao Bằng). Từ đó đem lại những hiệu quả thiết thực, góp phần phát triển kinh tế xóa đói giảm nghèo ở địa phương.
Trong bối cảnh du lịch xanh, du lịch bền vững và du lịch dựa vào thiên nhiên ngày càng trở thành xu thế toàn cầu, Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch địa chất. Đây là hướng đi giàu tiềm năng nhưng chưa được khai thác tương xứng.
Trải qua lịch sử hơn 400 năm, làng đá Khuổi Ky (xã Đàm Thủy, huyện Trùng Khánh, Cao Bằng) vẫn còn giữ được nét độc đáo về kiến trúc và văn hóa, trở thành một điểm đến hấp dẫn của du khách.
Khi nắng xuân dịu dàng trải dài trên những dãy núi trùng điệp, hoa đào, hoa mận đua nhau khoe sắc, miền biên viễn Cao Bằng hiện lên với vẻ đẹp thanh bình và cuốn hút đến nao lòng. Giữa bức tranh thiên nhiên hữu tình ấy, những ngôi làng cổ hấp dẫn du khách ghé thăm bởi vẻ đẹp nguyên sơ, cổ kính in đậm dấu ấn văn hóa lịch sử. Cùng với phong tục, tập quán, tín ngưỡng lâu đời của người dân nơi đây, góp phần tạo nên chỉnh thể vẻ đẹp văn hóa mang đậm bản sắc văn hóa vùng cao.
Tại Lễ trao giải thưởng Loa Thành lần thứ 36 năm nay, sinh viên Phan Thị Thu Trúc, trường Đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh là một trong hai sinh viên có đồ án tốt nghiệp xuất sắc giành được giải Nhất. Dưới sự hướng dẫn của TS.KTS Phạm Thị Ái Thủy, Trúc đã mang đến một thiết kế kiến trúc rất đặc biệt tại khu vực Làng đá cổ Bản Gun – Khuổi Ky tại tỉnh Cao Bằng.
Thổn thức trước nguy cơ mai một của kiến trúc đá cổ tại Bản Gun, Khuổi Ky do bê tông hóa, nữ sinh Phan Thị Thu Trúc đã quyết tâm thực hiện đồ án tốt nghiệp để kiến thiết một không gian sống hài hòa, không chỉ hướng đến việc bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống mà còn đáp ứng nhu cầu phát triển du lịch của tỉnh Cao Bằng.
Từ 193 đồ án tốt nghiệp gửi dự thi, Ban Tổ chức Giải thưởng Loa Thành lần thứ 36 đã đánh giá, bình chọn 66 đồ án để trao 2 giải nhất, 18 giải nhì, 24 giải ba và 22 giải khuyến khích.
Ngày 23/11, tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội đã diễn ra Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 36. Giải thưởng do Bộ Xây dựng, Tổng hội Xây dựng Việt Nam, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Kiến trúc sư Việt Nam phối hợp tổ chức.
Sáng 23/11, Trung ương Đoàn, Hội Kiến trúc sư Việt Nam phối hợp với các đơn vị tổ chức Lễ trao Giải thưởng Loa thành lần thứ 36 năm 2024 nhằm tôn vinh những đồ án tốt nghiệp xuất sắc của sinh viên trong các ngành đào tạo về kiến trúc và xây dựng trên cả nước.
Giải thưởng Loa Thành được tổ chức lần đầu vào năm 1988, nhằm tuyên dương những đồ án tốt nghiệp xuất sắc của sinh viên các trường đại học xây dựng và kiến trúc.
Những ý tưởng sáng tạo đột phá, những đồ án mang đậm tính nhân văn và giá trị thực tiễn đã được vinh danh tại Lễ trao giải Loa Thành 2024 – sự kiện danh giá tôn vinh tài năng trẻ ngành Xây dựng và Kiến trúc. Hai giải Nhất thuộc về những đề tài độc đáo từ trường ĐH Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh, tiếp tục khẳng định vị thế của thế hệ kiến trúc sư, kỹ sư tương lai Việt Nam.
Từ 193 đồ án tốt nghiệp gửi dự thi, Ban Tổ chức Giải thưởng Loa Thành lần thứ 36 đã đánh giá, bình chọn 66 đồ án để trao 2 giải nhất, 18 giải nhì, 24 giải ba và 22 giải khuyến khích. Năm nay, Trường đại học Kiến trúc Hà Nội và Trường đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục 'thắng lớn' với cùng 13 giải thưởng các loại.
Làng đá cổ Khuổi Ky (xã Đàm Thủy, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng) nổi tiếng với những ngôi nhà sàn làm bằng đá, mang vẻ đẹp cổ kính rất riêng của núi rừng Đông Bắc. Những ngôi nhà sàn đá có từ khoảng năm 1594 - 1677, khi nhà Mạc lên vùng đất Cao Bằng xây dựng thành quách để phòng thủ, những ngôi nhà sàn bằng đá được xây lên như những pháo đài.
Chị Triệu Thị Huệ, Chủ tịch Hội LHPN xã Đàm Thủy (Trùng Khánh, Cao Bằng), được người dân địa phương tín nhiệm bởi những hoạt động năng nổ, tận tâm, trong việc gìn giữ và phát huy, ứng dụng dân ca dân vũ vào phát triển du lịch cộng đồng.
Giáo dục văn hóa dân tộc trong trường học không chỉ là việc truyền đạt kiến thức mà còn là quá trình nuôi dưỡng tình yêu, niềm tự hào, và ý thức bảo tồn văn hóa trong mỗi học sinh. Trước sự thay đổi nhanh chóng của thời đại công nghệ, việc đưa văn hóa dân tộc vào giảng dạy cần phải sáng tạo và hấp dẫn hơn, để giúp thế hệ trẻ hiểu sâu sắc về cội nguồn, phát triển nhân cách, nhưng vẫn giữ vững bản sắc dân tộc. Tại Trường THPT Chuyên Cao Bằng, hoạt động giáo dục văn hóa dân tộc được triển khai hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường.
Du lịch cộng đồng hiện nay đang là ngành công nghiệp không khói giúp nhiều tỉnh, thành phố phát triển kinh tế - xã hội. Có không ít bản làng dân tộc thiểu số đã xóa đói giảm nghèo nhờ du lịch. Tuy nhiên, còn những nơi đang gặp khó khăn trong việc 'đánh thức' tiềm năng này.
Làng đá Khuổi Ky (xã Đàm Thủy, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng) là ngôi làng có lịch sử hơn 400 năm của đồng bào người Tày. Người dân nơi đây bao đời gắn bó với cây lúa, cây ngô, lam lũ nhọc nhằn vẫn không đủ ăn. Cho đến khi những phụ nữ người Tày mạnh dạn đứng lên vay vốn làm homestay để phát triển du lịch.
Không ngừng học hỏi, dám nghĩ dám làm, tận dụng lợi thế du lịch và MXH, những người phụ nữ Tày ở làng đá Khuổi Ky đang cho thấy sự vươn lên mạnh mẽ.
Du lịch cộng đồng không còn là khái niệm xa lạ đối với người dân hiện nay. Phát triển du lịch cộng đồng góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương, nâng cao đời sống đồng bào các dân tộc trong tỉnh Cao Bằng.
Huyện Trùng Khánh (Cao Bằng) xác định, trong thời gian tới sẽ tập trung khai thác du lịch sinh thái và cộng đồng để thu hút, phát triển du lịch hiệu quả hơn, góp phần cải thiện, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân.