Hà Nội những ngày đầu tháng 10 trở thành điểm hẹn của nhiều sắc màu văn hóa thế giới với Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai, quy tụ nhiều quốc gia cùng chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực và trải nghiệm phong phú.
Trong khuôn khổ Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ hai, diễn ra từ 1-4.10, Nhà hát Sân khấu truyền thống Quốc gia Việt Nam mang đến nhiều tiết mục đặc sắc của cải lương, tuồng, chèo. Qua đó, giới thiệu với công chúng trong nước và quốc tế vẻ đẹp giàu bản sắc của nghệ thuật sân khấu truyền thống Việt Nam.
Ngày 2/10, nhân dịp kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO (1976-2026) và đánh dấu bước phát triển mới trong quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam-Pháp, Bộ Ngoại giao phối hợp cùng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chính thức công bố dự án nghệ thuật đặc biệt “Tuần Sân khấu Việt Nam tại Pháp”.
Ra đời ở Nam Bộ, nghệ thuật cải lương đã vượt qua không gian địa lý để trở thành một bộ phận quan trọng của sân khấu Việt Nam.
Ngày 11/9, tại Hà Nội, Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức Hội thảo khoa học cấp bộ: “Sự khác biệt của cải lương nam-bắc: thành tựu, hạn chế, những vấn đề đặt ra và giải pháp phát triển”, thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu, nghệ sĩ sân khấu.
Nhằm làm rõ những đặc trưng và khác biệt của nghệ thuật cải lương Nam - Bắc trong xã hội đương đại, ngày 11.9, Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học cấp Bộ “Sự khác biệt của cải lương Nam - Bắc: Thành tựu, hạn chế, những vấn đề đặt ra và giải pháp phát triển”.
Từ mối tình nhiều trắc trở giữa công chúa Quỳnh Trân và Nhân Huệ Vương Trần Khánh Dư, vở chèo "Chuyện tình mùa hoa gạo" của Nhà hát Chèo Xứ Đông mở ra câu chuyện về những lựa chọn của con người khi tình yêu, hạnh phúc riêng đứng trước vận mệnh đất nước. Vở được giới thiệu trong chương trình Sân khấu Truyền hình Hải Phòng tháng 8.2026.
Cơ chế chưa theo kịp đặc thù sáng tạo, đội ngũ kế cận thiếu hụt, nguồn lực phân tán, liên kết giữa các nhà hát còn lỏng lẻo. Trao đổi với Báo Văn Hóa, các thành viên Ban Chấp hành Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam khóa X đã chỉ ra những điểm nghẽn và đề xuất giải pháp nâng chất lượng tác phẩm, mở rộng công chúng, tạo chuyển biến thực chất trong nhiệm kỳ mới.
Được phát triển từ vở chèo cổ 'Kim Nham', tác phẩm 'Súy Vân' vượt ra khỏi khuôn khổ của một tích chèo kinh điển để kể câu chuyện về người phụ nữ mượn cái 'điên' làm tiếng nói phản kháng, cất lên khát vọng được yêu thương, được sống và tự quyết định số phận của mình.
Cùng với nghệ sĩ biểu diễn, những người làm công việc phía sau sân khấu là lực lượng không thể thiếu để tạo nên một tác phẩm hoàn chỉnh. Tuy nhiên, tình trạng thiếu nhân lực kế cận ở các vị trí này đang đặt ra nhiều thách thức cho các đơn vị nghệ thuật.
Thời gian qua, hàng loạt chủ trương, chính sách mới về phát triển văn hóa Việt Nam được ban hành đã mở ra nhiều kỳ vọng đối với đội ngũ văn nghệ sĩ trên cả nước. Không chỉ xác lập những định hướng chiến lược cho sự phát triển văn hóa trong giai đoạn mới, các chính sách còn đặc biệt chú trọng hoàn thiện cơ chế, chính sách đãi ngộ, tạo môi trường thuận lợi để văn nghệ sĩ yên tâm sáng tạo, cống hiến và phát huy tài năng.
Việc Chính phủ ban hành Nghị định số 261/2026/NĐ-CP về phụ cấp ưu đãi nghề, chế độ bồi dưỡng luyện tập và biểu diễn được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nhiều khó khăn cho đội ngũ nghệ sĩ biểu diễn.
Trước sự thay đổi mạnh mẽ của đời sống giải trí, sân khấu truyền thống đang đứng trước câu hỏi không dễ trả lời: Làm thế nào để tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay mà không đánh mất căn cốt nghệ thuật đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ? Từ việc làm mới cách tổ chức biểu diễn, tạo thêm không gian tiếp cận đến đặt Tuồng, Chèo, Cải lương trong những mạch kể gần gũi hơn, nhiều đơn vị nghệ thuật đang tìm kiếm lối đi để di sản có cơ hội hòa nhịp cùng công chúng đương đại.
Sân khấu Việt Nam đang có những chuyển động mạnh mẽ trên không gian số thông qua việc đầu tư bài bản fanpage, hệ thống bán vé trực tuyến, kho dữ liệu số hóa hay các nền tảng truyền thông đa kênh. Chuyển đổi số không chỉ giúp nghệ thuật biểu diễn tiếp cận khán giả trẻ hiệu quả hơn mà còn mở ra cơ hội phát triển công nghiệp văn hóa, hiện thực hóa các mục tiêu mà Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã đặt ra.
Không ít nghệ sĩ vẫn đang phải chật vật làm thêm công việc bên ngoài để giữ nghề mình đã dành nhiều năm theo đuổi. Khi thu nhập chưa tương xứng với công sức lao động và thời gian đào tạo, áp lực mưu sinh ngày càng đè nặng lên người làm nghề, đồng thời khiến các đơn vị nghệ thuật công lập gặp nhiều khó khăn trong việc duy trì và phát triển lực lượng kế cận. Những chính sách mới về đãi ngộ vì thế được kỳ vọng sẽ tạo thêm điểm tựa để nghệ sĩ có thể sống được bằng nghề.
Nhà hát Sân khấu Truyền thống Quốc gia Việt Nam vừa phối hợp với Công ty Công nghệ Artech ra mắt cổng thông tin điện tử sân khấu truyền thống và hệ thống mua vé trực tuyến, đánh dấu bước tiến mới trong quá trình chuyển đổi số, góp phần đưa nghệ thuật truyền thống đến gần hơn với công chúng.
Lần đầu tiên, tuồng, chèo và cải lương cùng hội tụ trên một sân khấu trong 'Chương trình tạp kỹ: Bí mật triều đại phép thuật', tạo nên cuộc đối thoại đặc biệt giữa ba loại hình nghệ thuật truyền thống của dân tộc.
Nhằm mang đến một trải nghiệm nghệ thuật truyền thống mới cho khán giả và các em nhỏ trong dịp Quốc tế Thiếu nhi 2026, chương trình tạp kỹ 'Bí mật triều đại phép thuật' do Nhà hát Sân khấu truyền thống Quốc gia Việt Nam thực hiện, sẽ ra mắt vào các ngày thứ bảy từ ngày 30/5 đến 6/6 và từ ngày 13/6 đến 20/6.
Được coi là lực lượng 'giữ lửa' văn hóa nghệ thuật, nhưng không ít nghệ sĩ, nhất là những người hoạt động trong lĩnh vực sân khấu truyền thống, múa, xiếc… vẫn phải lo mưu sinh sau ánh đèn sân khấu.
'Cơm áo không đùa với khách thơ', khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.
'Cơm áo không đùa với khách thơ', khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.
Theo Tiến sĩ, NSND Lê Tuấn Cường, Phó Giám đốc phụ trách Nhà hát Sân khấu truyền thống Quốc gia Việt Nam, Nghị quyết 80-NQ/TW thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước đối với văn hóa và mở ra động lực mới cho sân khấu truyền thống.
Vừa qua, Nhà hát Sân khấu Truyền thống Quốc gia Việt Nam đã đón đông đảo khán giả tới rạp Kim Mã (Hà Nội) thưởng thức vở chèo cổ 'Lưu Bình – Dương Lễ'.
Nghệ sĩ Ưu tú Hải Điệp, gương mặt quen thuộc của sân khấu chèo và màn ảnh nhỏ Việt Nam, đặc biệt nổi tiếng với vai ông bố trong phim 'Chuyện nhà Mộc', đã qua đời ở tuổi 84, để lại niềm tiếc thương sâu sắc trong lòng đồng nghiệp và khán giả.
Trong không khí sôi nổi hướng tới Đại hội lần thứ XIV của Đảng, nhiều đơn vị sân khấu đầu tư dàn dựng, cho ra mắt các vở diễn, chương trình nghệ thuật hấp dẫn, thể hiện hướng tiếp cận mới trong sáng tạo.
Trong không khí sôi nổi hướng tới Đại hội lần thứ XIV của Đảng, nhiều đơn vị sân khấu đầu tư dàn dựng, cho ra mắt các vở diễn, chương trình nghệ thuật hấp dẫn, thể hiện hướng tiếp cận mới trong sáng tạo.
Trong dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng cũng như trong Nghị quyết số 80-NQ/TW, văn hóa tiếp tục được khẳng định không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội, mà còn được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị và xã hội trong tổng thể chiến lược phát triển quốc gia.
Tối 17.1, tại rạp Kim Mã (Hà Nội), Nhà hát Sân khấu truyền thống Quốc gia Việt Nam đã biểu diễn vở chèo 'Bắc Lệ đền thiêng'. Chương trình nằm trong chuỗi hoạt động nghệ thuật của Nhà hát hướng tới chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đồng thời khẳng định nỗ lực đưa sân khấu truyền thống tiếp cận gần hơn với đời sống đương đại.
Việc Bộ Chính trị lựa chọn ngày 24.11 hằng năm làm 'Ngày Văn hóa Việt Nam' được nhiều nhà quản lý nghệ thuật đánh giá là chủ trương đúng đắn, thể hiện bước tiến quan trọng trong tư duy nhìn nhận vai trò của văn hóa.
Nhằm chào mừng Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nhà hát Sân khấu truyền thống Quốc gia Việt Nam tổ chức chuỗi hoạt động nghệ thuật, gồm 2 tác phẩm: vở chèo 'Bắc Lệ đền thiêng' và vở cải lương 'Mặt trời đêm thế kỷ'.
Trong thời đại 'gió hội nhập thổi bốn phương', sân khấu truyền thống đứng trước yêu cầu vừa thích ứng với đời sống đương đại, vừa giữ gìn giá trị cốt lõi. Tuồng, chèo, cải lương - những loại hình từng gắn bó sâu sắc với đời sống tinh thần người Việt - không thể đứng ngoài nhịp chuyển của thời đại, nhưng cũng không đánh đổi bản sắc để tồn tại.
Vở cải lương - xiếc 'Trần Nhân Tông' vừa chính thức ra mắt khán giả Thủ đô tại sân khấu vuông Rạp Xiếc trung ương - Trung tâm Nghệ thuật giải trí IONAH (Hà Nội). Đây được coi là hướng đổi mới cho sân khấu Việt.
Trong bối cảnh sân khấu Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới để thích ứng với đời sống đương đại và thị hiếu công chúng, nhiều đơn vị nghệ thuật đã chủ động tìm hướng đi sáng tạo, kết hợp nghệ thuật truyền thống và hiện đại cùng công nghệ tiên tiến. Từ đó, tạo nên những sản phẩm sân khấu mang tính giải trí cao, giàu giá trị văn hóa, hướng trọng tâm tới khán giả trẻ và du khách.
Sau vở 'Cây gậy thần', 'Thượng Thiên Thánh Mẫu', một lần nữa nghệ thuật cải lương lại 'bắt tay' với xiếc để kể chuyện về Phật hoàng Trần Nhân Tông. Vở diễn 'Trần Nhân Tông' là sự kết hợp dàn dựng giữa Liên đoàn Xiếc Việt Nam và Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia Việt Nam, công diễn vào ngày 20, 21 và 28-12.
Liên đoàn Xiếc Việt Nam phối hợp với Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia Việt Nam vừa ra mắt vở diễn xiếc - cải lương Trần Nhân Tông, nhân kỷ niệm 717 năm Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập Niết bàn (1308-2025).
Diễn ra từ tối 17/11, những vở diễn đầu tiên tại Liên hoan Tuồng và Dân ca kịch toàn quốc 2025 đã cho thấy thế mạnh đặc thù và nỗ lực tìm tòi của 2 thể loại sân khấu truyền thống này trước mảng đề tài sở trường - lịch sử.
Chèo Thái Nguyên là một phần đặc sắc trong nghệ thuật truyền thống, mang đậm dấu ấn văn hóa vùng trung du Bắc Bộ và chiếu chèo xứ Kinh Bắc. Với những thành công bước đầu của vở diễn 'Nam Việt đế - Vạn mùa Xuân', các nghệ sĩ tỉnh Thái Nguyên tiếp tục viết thêm những trang mới của nghệ thuật Chèo trong dòng chảy nghệ thuật hiện đại.
Dù Liên hoan Chèo toàn quốc 2025 đã khép lại, nhưng âm hưởng của những làn điệu mượt mà, câu hát thấm đượm tình đời, tình người vẫn còn vang vọng. Những cảm xúc, suy ngẫm về nghệ thuật truyền thống được khơi dậy từ sân khấu Liên hoan vẫn đọng lại trong lòng khán giả.
Liên hoan Chèo toàn quốc 2025 đang dần khép lại trong dư âm ngọt ngào của giai điệu, ca từ và những cảm xúc thăng hoa mà nghệ thuật dân tộc mang lại.
Không chỉ là điểm hẹn của những người làm nghệ thuật, Liên hoan Chèo toàn quốc năm nay là cuộc hội ngộ của những tâm hồn đồng điệu chung một tình yêu mãnh liệt với nghệ thuật chèo. Say chèo, mê chèo, đắm đuối cùng chèo… là cảm xúc lan tỏa chúng tôi ghi nhận được trong suốt những ngày qua từ phía sau cánh gà, trên sân khấu cho đến những hàng ghế khán giả...
Tối 22-10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thái Nguyên tổ chức buổi báo cáo vở chèo 'Nam Việt Đế - Vạn mùa Xuân' - tác phẩm đặc biệt được dàn dựng công phu để tham dự Liên hoan Chèo toàn quốc năm 2025. Đến dự có đồng chí Vũ Duy Hoàng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh; cùng đông đảo đại biểu, nghệ sĩ, khán giả yêu nghệ thuật truyền thống.
Chương trình mỗi xã một sản phẩm đang phát huy hiệu quả và được lan tỏa mạnh mẽ trên địa bàn tỉnh Hưng Yên, tạo động lực cho chủ thể đẩy mạnh phát triển sản xuất, kinh doanh; mở rộng quy mô, tạo việc làm, tăng thu nhập, nâng cao đời sống cho lao động.
Với đề tài cách mạng, vở tuồng 'Dấu thiêng Hà Nội' (Cho những gì còn mãi) là lời tri ân sâu sắc tới các thế hệ cha anh, đồng thời gửi gắm thông điệp phát huy tinh thần yêu nước để xây dựng tương lai.
Tối 25/9, Nhà hát Sân khấu truyền thống Quốc gia Việt Nam đã tổ chức báo cáo tổng duyệt vở tuồng 'Dấu thiêng Hà Nội' của tác giả Lê Công Phượng, đạo diễn - NSND Lê Tiến Thọ.
Ngày 25/9, tại Nhà hát Lớn Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tổ chức Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ IV. Đây là dịp tổng kết phong trào thi đua giai đoạn 2021-2025 và tôn vinh những cá nhân, tập thể tiêu biểu của ngành, đồng thời khơi lên khí thế mới cho chặng đường 2025-2030.
Sáng 23/9, tại Hà Nội, Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia Việt Nam đã khởi công phục dựng vở tuồng 'Sơn Hậu' - Hồi thứ nhất 'Phá tiểu giang sơn', phản ánh tinh thần của nghĩa sĩ thế kỷ XIX, khi triều đình nhà Nguyễn bắt đầu suy vong, thực dân Pháp xâm chiếm nước ta.
Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ IV của Bộ VHTTDL sẽ quy tụ hơn 300 cá nhân xuất sắc đến từ các lĩnh vực của ngành. Họ là những tấm gương điển hình trong công tác, học tập, lao động, không ngừng sáng tạo và đóng góp cho sự phát triển chung. Mỗi người là một 'bông hoa' tỏa sáng trong 'vườn hoa việc tốt', mang đến nguồn cảm hứng mạnh mẽ, khơi dậy tinh thần thi đua yêu nước và khát vọng cống hiến cho đất nước.
Tổ chức định kỳ ba năm một lần, Liên hoan nghệ thuật Chèo toàn quốc là dịp để tôn vinh, bảo tồn nghệ thuật chèo và là cơ hội để phát hiện, khẳng định những tài năng, sáng tạo mới. Trong các dịp tham gia Liên hoan, Chèo Thái Nguyên đã để lại nhiều dấu ấn đáng nhớ. Tiếp tục lựa chọn đề tài lịch sử, năm 2025, Đoàn nghệ thuật các dân tộc tỉnh Thái Nguyên sẽ tham gia Liên hoan với vở chèo 'Nam Việt Đế - Vạn mùa xuân'.