Tại xã biên giới Pù Nhi, cách trung tâm tỉnh lỵ Thanh Hóa hơn 200km có dòng họ Lâu, dân tộc Mông nổi bật với truyền thống hiếu học. Tinh thần chăm lo cho con em đến trường và ý thức động viên thế hệ trẻ vươn lên bằng tri thức đã thấm sâu vào mỗi người họ Lâu.
Bằng những việc làm thiết thực, sáng tạo, lực lượng vũ trang (LLVT) tỉnh đang thực hiện Đề án 57 “Quân đội tham gia tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) tích cực đấu tranh làm thất bại âm mưu, thủ đoạn chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc của các thế lực thù địch trong tình hình mới”. Nhờ vậy, mỗi bản làng vùng cao xứ Thanh hôm nay trở thành một pháo đài vững chãi, được kiến tạo từ chính sức mạnh của “thế trận lòng dân”.
Trong suốt những năm qua, người có uy tín trong cộng đồng đồng bào các dân tộc thiểu số tại vùng cao của Thanh Hóa đã có những đóng góp to lớn, thiết thực cho sự phát triển kinh tế - xã hội. Bằng uy tín, sự am hiểu phong tục và tiếng nói có sức thuyết phục trong cộng đồng, những người có uy tín đang trở thành 'tấm khiên', góp phần ngăn chặn hiểm họa mua bán người ngay từ mỗi gia đình, mỗi bản làng.
Trong hành trình phát triển của đất nước, đặc biệt là những vùng biên cương xa xôi, việc thắp sáng ngọn lửa nhiệt huyết của đội ngũ người có uy tín, già làng, trưởng thôn, trưởng là những 'cánh tay nối dài' của Đảng, Nhà nước, góp phần gây dựng mối đại đoàn kết toàn dân, củng cố niềm tin với đồng bào các dân tộc thiểu số vào sự nghiệp cách mạng.
Tranh chấp đất đai, va chạm khi neo đậu tàu thuyền hay lời qua tiếng lại giữa hai hộ dân... đều có thể trở thành mâu thuẫn nếu không được tháo gỡ từ sớm. Ở mỗi địa bàn dân cư vẫn có những người lặng thầm, kiên trì lắng nghe các bên, phân tích và hòa giải từ những việc rất nhỏ nhưng góp phần giữ sự yên ổn trong cộng đồng.
Cùng với cả nước, những ngày này, các xã vùng cao, biên giới của tỉnh Thanh Hóa đang rộn ràng trong không khí hướng về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Trên những con đường dẫn vào bản làng heo hút giữa núi rừng, sắc đỏ của băng rôn, khẩu hiệu tuyên truyền hòa cùng tiếng cười nói rộn ràng của người dân, tạo nên một bức tranh sinh động về niềm tin, kỳ vọng và sự đồng lòng của đồng bào các dân tộc thiểu số nơi phên dậu Tổ quốc.
Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, thi đua yêu nước luôn hiện diện như một giá trị tinh thần bền bỉ, hun đúc ý chí, khơi dậy khát vọng cống hiến và phát huy sức sáng tạo của toàn dân tộc. Giai đoạn 2021-2025, phong trào thi đua yêu nước và công tác khen thưởng tiếp tục được đẩy mạnh với nội dung, hình thức ngày càng phong phú, thiết thực, khẳng định vai trò là động lực tinh thần quan trọng, tạo xung lực mới, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững.
Trong 5 năm qua, từ các phong trào thi đua yêu nước sôi nổi, rộng khắp trên cả nước đã xuất hiện ngày càng nhiều tập thể, cá nhân tiêu biểu, xuất sắc trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Những điển hình tiên tiến ấy đã lan tỏa mạnh mẽ tinh thần yêu nước, khát vọng cống hiến, tạo nền tảng vững chắc để đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới.
Từ cậu học trò nghèo ở vùng quê đến người dẫn dắt học sinh chinh phục các đấu trường trí tuệ quốc tế, trong gần 20 năm gắn bó với nghề, thầy Nguyễn Bá Tư ở Thanh Hóa đã gieo ngọn lửa đam mê Vật lý và đánh thức những ước mơ lớn. Hành trình của thầy là minh chứng rằng, khi người thầy đủ tận tâm, học trò sẽ đủ niềm tin để bay xa.
Với uy tín và sự bền bỉ hiếm có, ông Lầu Minh Pó - nguyên Phó Bí thư Huyện ủy Mường Lát đã góp phần xóa bỏ nhiều hủ tục, giữ vững bình yên ở vùng biên Thanh Hóa, đồng thời lan tỏa tinh thần đoàn kết trong cộng đồng người Mông. Hành trình của ông không chỉ đem lại diện mạo mới cho bản làng vùng cao xứ Thanh, mà còn được ghi nhận khi trở thành đại diện cho tỉnh tham gia bình chọn giải thưởng 'Vinh danh Người truyền lửa'.
Đại hội Thi đua yêu nước tỉnh Thanh Hóa lần thứ XI, giai đoạn 2025-2030, là bức tranh rực rỡ sắc màu của những việc làm, nghĩa cử cao đẹp - nơi hội tụ tâm huyết, trí tuệ và khát vọng cống hiến của các tập thể, cá nhân trên hành trình xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp. Đây cũng là dịp khẳng định sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường, truyền thống yêu nước, tạo động lực và khí thế mới để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX.
Ngày 13/10, Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh Thanh Hóa đã tổ chức Gặp các Già làng, Trưởng bản và Người có uy tín tiêu biểu, nhằm tôn vinh những đóng góp trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn các xã thuộc Ban Chỉ huy Phòng thủ khu vực 4 - Hồi Xuân.
Sáng 21/8, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh phối hợp với Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh), Công an tỉnh, xã Sơn Thủy tổ chức hội nghị tuyên truyền thực hiện nếp sống văn hóa trong tang lễ vùng đồng bào Mông, năm 2025.
Khiêm nhường và cầu thị, kiên định và bền bỉ, nhiều cán bộ, đảng viên đã phát huy tính tiền phong gương mẫu, đi đầu làm trước, có sức thu hút, tập hợp, đoàn kết quần chúng vì mục tiêu chung xây dựng quê hương giàu đẹp, văn minh.
Tham dự Giải báo chí Quốc gia lần thứ XIX - năm 2024, Báo và Đài Phát thanh - Truyền hình Thanh Hóa có 1 tác phẩm đoạt giải B và 1 tác phẩm được lựa chọn vào chung khảo.
Ở vùng biên cương, nơi phên giậu của Tổ quốc, những già làng, trưởng bản, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số luôn là lực lượng không thể thiếu trong các phong trào phát triển kinh tế, xóa bỏ hủ tục, bảo vệ bình yên bản làng và đường biên, mốc giới. Họ chẳng quản ngại gian khó, gương mẫu, trách nhiệm với vai trò dẫn dắt cùng Bộ đội Biên phòng chung tay dựng xây cuộc sống mới cho cộng đồng các dân tộc miền biên viễn.
Âm thanh phát ra từ cây khèn là sợi dây tâm linh nối giữa người sống và người đã khuất; là lời tâm sự, nhắn nhủ lòng yêu thương của chàng trai với cô gái mình thầm thương, trộm nhớ... Có lẽ vì thế mà mỗi dịp tết đến, xuân về, trên khắp các bản người Mông lại vang lên âm thanh của tiếng khèn trong sự hân hoan đón chào một mùa xuân mới.
Từng bị chê bai, thậm chí người đời xa lánh, nhưng bằng trách nhiệm, lòng nhiệt huyết, nghị lực phi thường và niềm tin mãnh liệt vào thành công, những đảng viên Lầu Minh Pó, Chá Văn Dia, Thao Văn Thê... đã kiên định với ý tưởng, con đường đi của mình, dẫu có đi ngược lại với phần đa dân bản. Chính họ là những hạt nhân tiêu biểu ở ngay trong vùng đồng bào Mông, đã cùng với cấp ủy, chính quyền gỡ ra mớ bòng bong nút thắt trong nếp nghĩ, cách làm, động viên bà con xóa bỏ phong tục, tập quán lạc hậu, tư tưởng trông chờ, ỷ lại để vươn lên đổi khác.
Thẳm sâu trong ánh mắt của những người Mông tôi gặp năm cũ là khoảng trời lang bạt, bìu díu nhau lên phía trời cao chon von để đắp đổi mưu sinh. Từng cánh rừng đầu nguồn bị hạ xuống, nhưng cuộc sống thiếu thốn vẫn tuần tự trôi đi như một điệp khúc buồn nương theo bao hủ tục rườm rà, nghiệt ngã. Giờ khác lắm, trên miền đất biên cương xanh thẳm này, đã có những đảng viên bộc trực, gan dạ, dám hứng chịu 'búa rìu' dư luận, quyết nghĩ khác, làm khác, những mong bà con thay đổi nếp nghĩ, cách làm, xây dựng bản làng mỗi ngày thêm ấm no. Tôi gọi họ là những người Mông 'đi ngược' tìm ấm no nơi biên viễn.
Trên hành trình về với miền Tây Thanh Hóa, chúng tôi có dịp gặp gỡ những người con của bản Mông đã và đang làm việc, công tác tại cơ quan, đơn vị ở cấp huyện, cấp xã hay những người có uy tín, bí thư chi bộ tại các bản Mông thuộc các huyện miền núi cao, biên giới như Mường Lát, Quan Hóa, Quan Sơn... Họ đã và đang đóng góp vai trò quan trọng trong công tác tuyên truyền, vận động đồng bào gìn giữ những nét đẹp truyền thống, xóa bỏ những hủ tục, trong đó có hủ tục tang ma của đồng bào Mông.
Nhờ có Đảng, có Bác Hồ, đồng bào dân tộc Mông từ thân phận nô lệ đã vươn lên làm chủ đất nước, làm chủ vận mệnh. Chính cuộc đổi đời vĩ đại ấy đã lý giải vì sao đồng bào coi trọng việc đón Tết Độc lập 2/9, bên cạnh Tết cổ truyền mừng năm mới hằng năm của dân tộc.
Những năm qua, các bản, làng ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới xứ Thanh ngày càng thay da, đổi thịt, đời sống vật chất, tinh thần của người dân ngày một nâng lên. Có được kết quả ấy, là nhờ có sự đóng góp không nhỏ của đội ngũ người có uy tín (NCUT) trong đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS). Họ chính là 'điểm tựa' ngày đêm chung sức, đồng lòng cùng chính quyền địa phương xây dựng bản, làng no ấm, bình yên và phát triển.
Hôn lễ rềnh rang, sau đám cưới, những cặp vợ chồng người Mông bắt đầu cuộc sống mới với những khoản nợ còng lưng. Nếp sống mới gõ cửa, xua đi những rườm rà lạc hậu ngày cũ, cuộc sống sau hôn nhân ở vùng đồng bào Mông đang dần đổi khác.
Chiều 3/6, UBND huyện Mường Lát tổ chức Đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số (DTTS) huyện Mường Lát lần thứ IV, năm 2024. Dự đại hội có đồng chí Nguyễn Ngọc Tiến, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Nội chính Tỉnh ủy.
Ông Lầu Minh Pó, nguyên Phó Bí thư Thường trực Huyện ủy Mường Lát là người tiên phong, có công đầu vận động người Mông ở Thanh Hóa đưa người chết vào quan tài.
Ông Pó từng cãi lời bố, chống lại ý kiến của dòng họ để đưa thi thể chú ruột vào quan tài... Ông được xem là người đặt nền móng, xóa bỏ hủ tục treo người chết trong nhà.
Là người con của đồng bào Mông, hơn ai hết, ông Lầu Minh Pó (sinh năm 1961) ở xã Pù Nhi, huyện Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa hiểu rõ về văn hóa, lễ tục, phong tục của đồng bào mình. Ông Pó nói rằng, bên cạnh những nét văn hóa đặc sắc cần lưu giữ thì những hủ tục trong lễ tang ma, cưới hỏi cần loại bỏ để xây dựng đời sống văn hóa mới, văn minh, hiện đại.
Giao lưu tại Hội nghị biểu dương, tôn vinh các điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2021-2023 do UBND tỉnh tổ chức sáng 27/12, nhiều đại biểu đã chia sẻ tâm tư, cách làm, qua đó cho thấy vai trò nêu gương làm mẫu trong hành trình vận động Nhân dân tham gia các phong trào thi đua yêu nước. Báo Thanh Hóa xin lược ghi.
Ngày 27/11, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng (KTQP) 5, Quân khu 4 tổ chức Hội nghị gặp mặt, biểu dương, tôn vinh và phổ biến pháp luật cho già làng, trưởng bản, người uy tín tiêu biểu ở khu dân cư trên địa bàn khu KTQP Mường Lát.
Nhờ sự vào cuộc của các cơ quan, ban, ngành, các địa phương, đến nay nhiều hủ tục lạc hậu trong cộng đồng đồng bào người Mông Thanh Hóa đã bị xóa bỏ, những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp được phát huy.
Cuộc 'cách mạng' xóa bỏ hủ tục tồn tại lâu nay trong cộng đồng người dân tộc Mông ở Mường Lát (Thanh Hóa) làm thay đổi cuộc sống của người dân. Giờ đây, người đã khuất được yên nghỉ trong quan tài.
Những năm qua, nhờ sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến huyện, các địa phương, cũng như sự tích cực của mỗi người con của bản Mông đã góp phần xóa bỏ hủ tục trong tang lễ, thực hiện nếp sống văn hóa mới.