Chia sẻ với phóng viên Tạp chí Năng lượng Mới, ông Nguyễn Văn Phụng - chuyên gia cao cấp về thuế, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý thuế doanh nghiệp lớn cho rằng, việc áp dụng thuế suất 5% đối với phân bón là một bước đi cần thiết để tạo sự công bằng giữa sản phẩm trong nước và nhập khẩu.
Trong điều kiện hiện nay, việc sửa đổi Luật Thuế số 71/2014/QH13 (Luật Thuế 71) theo hướng áp thuế giá trị gia tăng (GTGT) 5% đối với mặt hàng phân bón là rất phù hợp. Khi đó, cả '3 nhà' là nhà nông, Nhà nước và doanh nghiệp (DN) đều được hưởng lợi.
ĐBQH Trịnh Xuân An - Ủy viên Thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội cho rằng, trong điều kiện hiện nay, việc sửa đổi Luật Thuế 71 theo hướng áp thuế giá trị gia tăng (GTGT) 5% đối với mặt hàng phân bón là rất phù hợp. Khi đó, cả '3 nhà' là nhà nông, Nhà nước và doanh nghiệp (DN) đều được hưởng lợi.
Nông nghiệp là ngành kinh tế quan trọng bậc nhất, được Đảng, Nhà nước xác định là 'lợi thế quốc gia', là 'trụ đỡ' của nền kinh tế. Trong nông nghiệp, phân bón là yếu tố đầu vào chiếm tỷ trọng cao nhất, có ảnh hưởng lớn đến chất lượng, quy mô, hiệu quả của hoạt động sản xuất. Việc xây dựng, hoàn thiện, tiến tới tự chủ, làm chủ quá trình sản xuất phân bón, bảo đảm nguồn cung, đáp ứng các tiêu chuẩn xanh, thân thiện với môi trường vì thế là điều kiện tiên quyết để nông nghiệp phát triển bền vững, góp phần bảo đảm an ninh lương thực và đóng góp nhiều hơn cho nền kinh tế.
'Nếu không áp thuế giá trị gia tăng (GTGT) chỉ để nông dân lợi về số tiền mua phân bón trước mắt, nhưng lại gây bất lợi cho ngành phân bón, thì về lâu dài sẽ ảnh hưởng tới nền sản xuất, sản lượng nông sản giảm, chất lượng kém cạnh tranh và nông dân lại chính là người chịu thiệt thòi', Luật sư Trương Thanh Đức nhìn nhận.
Chiều 17/10, tại Hà Nội, Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam phối hợp với Trường Đại học Ngoại thương tổ chức Tọa đàm tham vấn ảnh hưởng của việc áp dụng thuế suất thuế giá trị gia tăng 5% đến ngành phân bón.
Hiệp hội Phân bón Việt Nam cho rằng áp thuế giá trị gia tăng (GTGT) 5% đối với phân bón sẽ đảm bảo hài hòa lợi ích các bên liên quan, trong đó, người nông dân hoàn toàn có đủ cơ sở để được hưởng lợi và không bị chịu thiệt như các ý kiến lo ngại.
Khi áp thuế giá trị gia tăng (VAT) 5% đối với phân bón, theo các chuyên gia phân tích thì nông nghiệp và nông dân được hưởng lợi so với quy định hiện hành là không chịu thuế.
Theo Luật số 71/2014/QH13 (Luật thuế 71) sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật về thuế thì mặt hàng phân bón thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT). Hiện, Quốc hội đang xem xét đề xuất chuyển phân bón về diện chịu thuế GTGT với thuế suất 5% và đang có nhiều ý kiến trái chiều về đề xuất này. Vậy bản chất vấn đề là thế nào?
Theo doanh nghiệp ngành phân bón, nếu được áp thuế VAT phân bón 5%, doanh nghiệp sẽ có cơ hội đầu tư công nghệ, thiết bị, cải tiến dây chuyền, giảm giá thành sản xuất, giảm giá bán sản phẩm cho nông dân.
Quy định phân bón là đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng từ năm 2014 khiến không chỉ doanh nghiệp phân bón chịu thiệt mà người nông dân cũng bị ảnh hưởng do phải mua phân bón với giá cao.
Ông Vũ Văn Bằng - Tổng Giám đốc Công ty CP DAP – Vinachem cho biết như vậy tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ công tác 6 tháng cuối năm 2024 của Tập đoàn Hóa chất Việt Nam diễn ra mới đây.
Ngay khi Luật Thuế 71/2014/QH13 (Luật Thuế 71) có hiệu lực, thực tế triển khai đã phát sinh vướng mắc. Cụ thể, sản phẩm phân bón từ đối tượng đang chịu thuế giá trị gia tăng 5% về đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng. Điều này đồng nghĩa với việc toàn bộ chi phí đầu vào đều tính vào giá thành sản xuất, khiến giá phân bón trong nước tăng cao, nông dân và doanh nghiệp sản xuất gặp khó.
Một số trường hợp trong danh mục 12 dự án yếu kém ngành công thương hiện vẫn 'nợ' nghĩa vụ tài chính lớn theo kiến nghị, kết luận của Kiểm toán Nhà nước.
Những bất cập của Luật Thuế 71/2014/QH13 (Luật Thuế 71) là rõ ràng, kéo dài nhiều năm gây rất nhiều hệ lụy, ảnh hưởng lớn đến nền nông nghiệp nước nhà. Người nông dân, các doanh nghiệp... đều mong mỏi sắc thuế này sẽ được sửa đổi trong kỳ họp Quốc hội tới đây.
Nếu chính sách thuế VAT được điều chỉnh hợp lý sẽ giúp thị trường phân bón 'sòng phẳng' hơn, thậm chí hài hòa lợi ích với cả nhà nước, nhà sản xuất và nhà nông.
Ngay từ khi được triển khai thực hiện, Luật thuế 71/2014/QH13 (Luật thuế 71), đã bộc lộ khá nhiều bất cập khi đưa phân bón từ đối tượng đang chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT) 5% về đối tượng không chịu thuế GTGT.
Giá phân bón trong nước tăng lên, dẫn đến doanh nghiệp sản xuất phân bón lâm vào khó khăn, còn nông dân phải gồng gánh chi phí sản xuất cao… Đó là những bất cập được chỉ ra về viêc phân bón không thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT) 5%.
Theo quy định tại Luật số 71/2014/QH13 Sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật về Thuế (Luật Thuế 71), phân bón từ đối tượng đang chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT) 5% thành đối tượng không chịu thuế GTGT. Không ít ý kiến cho rằng, việc điều chỉnh này khiến giá phân bón trong nước tăng lên, từ đó doanh nghiệp sản xuất phân bón lâm vào khó khăn, còn nông dân phải gồng gánh chi phí sản xuất cao…
Ngay từ khi được triển khai thực hiện, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật về thuế năm 2014 (Luật số 71/2014/QH13, gọi tắt là Luật Thuế 71) đã bộc lộ khá nhiều bất cập khi đưa phân bón từ đối tượng đang chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT) 5% về đối tượng không chịu thuế GTGT, khiến giá phân bón trong nước tăng lên, từ đó doanh nghiệp sản xuất phân bón lâm vào khó khăn, còn nông dân phải gồng gánh chi phí sản xuất cao…
Ngay từ khi được triển khai thực hiện, Luật thuế 71/2014/QH13, đã bộc lộ nhiều bất cập khi đưa phân bón từ đối tượng đang chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT) 5% về đối tượng không chịu thuế GTGT, khiến giá phân bón trong nước tăng lên.
Những bất cập của Luật Thuế 71/2014/QH13 (Luật Thuế 71) là rõ ràng, kéo dài nhiều năm gây rất nhiều hệ lụy, ảnh hưởng lớn đến nền nông nghiệp nước nhà. Đã đến lúc, sắc thuế này cần phải được thay đổi.
Không chỉ thiệt hại cho nhà nước, doanh nghiệp sản xuất phân bón, người nông dân cũng chịu 'thiệt đơn thiệt kép' khi 10 năm phân bón không áp dụng thuế GTGT.
Theo ông Phùng Hà, Phó Chủ tịch Hiệp hội Phân bón Việt Nam, với quy mô ngành công nghiệp phân bón trên 100.000 tỷ đồng mỗi năm, với số thuế VAT không được khấu trừ ở mức 5%, các doanh nghiệp trong ngành công nghiệp phân bón phải gánh chịu 3.000 - 4.000 tỷ đồng/năm.
Theo ông Phùng Hà - Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Phân bón Việt Nam, sau gần 10 năm có hiệu lực, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật về thuế số 71 ngày 26/11/2014 (gọi tắt là Luật Thuế 71) đã xuất hiện những bất cập. Đơn cử, đối với sản xuất, việc chuyển mặt hàng phân bón sang mặt hàng không chịu thuế GTGT dẫn đến toàn bộ thuế GTGT đầu vào phục vụ cho sản xuất và kinh doanh phân bón sẽ không được khấu trừ và phải hạch toán vào chi phí làm cho lợi nhuận của các doanh nghiệp (DN) sản xuất phân bón sụt giảm đáng kể. Bên cạnh đó, khi áp dụng Luật Thuế 71, phân bón nhập khẩu không có thuế GTGT. Điều này có lợi cho các nhà sản xuất nước ngoài khi xuất khẩu phân bón sang Việt Nam không phải chịu chi phí thuế GTGT và làm ảnh hưởng đến các DN sản xuất trong nước.
Chia sẻ với phóng viên Tạp chí Năng lượng Mới/PetroTimes, ông Nguyễn Văn Phụng - chuyên gia cao cấp về thuế, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý thuế doanh nghiệp lớn cho rằng, việc không đánh thuế GTGT với phân bón (và một số sản phẩm nông nghiệp khác) chẳng khác gì 'cháy nhà hai đầu'. Chuyên gia này đề xuất Nhà nước nên áp thuế 5% cho mặt hàng phân bón.
Đó là khẳng định của ông Nguyễn Phú Cường - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐTV Tập đoàn Hóa chất Việt Nam tại Hội nghị người lao động năm 2024 của Công ty CP DAP – Vinachem, tổ chức ngày 13/5, tại Hải Phòng.
Trao đổi với PetroTimes, PGS.TS Ngô Trí Long cho rằng, cần thiết phải đưa phân bón vào đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT) để tạo ra một môi trường cạnh tranh bình đẳng, sòng phẳng giữa các nhà sản xuất trong nước với phân bón nhập khẩu. Từ đó, mang lại lợi ích thiết thực cho ngành nông nghiệp, cho người nông dân và doanh nghiệp.
Có thể thấy, sau khi Luật thuế 71 có hiệu lực đã khiến cho các Doanh nghiệp sản xuất phân bón buộc phải tăng giá thành để bù chi phí đầu vào. Cũng vì thế mà phân bón nội khó cạnh tranh với phân bón ngoại, doanh nghiệp nội lâm vào nguy cơ 'thua ngay trên sân nhà'.
Từ câu chuyện 10 năm mặt hàng phân bón không được áp thuế Giá trị gia tăng đang chờ tháo gỡ thông qua luật mới, cho đến khúc mắc của ngành thủy sản về thời gian cấp Giấy xác nhận nguyên liệu khai thác (S/C), hay tính nhiêu khê trong quy định mới về cấp phép lao động cho người nước ngoài, tất cả đều gây khó cho doanh nghiệp khi lãng phí thời gian, chi phí. Và điều mà họ cần là những bất cập này phải được giải quyết một cách dứt điểm.
Do tác động của Luật thuế 71, giá phân bón của các doanh nghiệp nội tăng cao đã và đang khiến cho các đối tượng sản xuất, tiêu thụ phân bón giả, phân bón kém chất lượng lợi dụng thời cơ 'đục nước béo cò', làm giàu trên nỗi khổ của người nông dân.
Sau khi Luật thuế 71 được ban hành và đi vào cuộc sống, giá phân bón 'bỗng dưng' tăng lên vèo vèo. Trong khi đó, giá thành nông sản bấp bênh, chi phí đầu vào có xu hướng tăng khiến cho người nông dân vốn gắn bó với ruộng nương đã lâm vào cảnh 'bỏ thì thương, vương thì tội'...
Tại dự thảo Luật Thuế giá trị gia tăng (VAT) đang lấy ý kiến, Bộ Tài chính đề xuất áp thuế suất 5% với mặt hàng phân bón thay vì không chịu thuế như hiện tại.
Việc sửa Luật Thuế Giá trị gia tăng được kỳ vọng sẽ tháo gỡ 'nút thắt' không chỉ với ngành phân bón Việt Nam nhiều năm qua mà còn mang lại nguồn thu ngân sách cũng như lợi ích cho người nông dân.
Theo số liệu của Hiệp hội Phân bón Việt Nam, trong 7 tháng đầu năm 2023 cả nước xuất khẩu 942.576 tấn phân bón các loại, tương đương 391,05 triệu USD; giảm 15% về khối lượng, giảm 45,8% về kim ngạch và giảm 36,2% về giá trị so với cùng kỳ năm 2022.
Nhiều chuyên gia kiến nghị sửa đổi chính sách thuế VAT với mặt hàng phân bón do phân bón là đối tượng không chịu thuế VAT, điều này dẫn đến nhiều bất cập.
'Trước hết phải thúc đẩy tăng sản xuất vật tư nông nghiệp trong nước từ đó giảm giá bón vật tư nông nghiệp tới tay người nông dân. Tiếp đó, kiến nghị quốc hội cho sửa càng sớm càng tốt Luật thuế 71 đối với lĩnh vực sản xuất và kinh doanh phân bón', đó là chia sẻ của TS. Nguyễn Trí Ngọc - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam tại hội thảo 'Thực trạng và giải pháp toàn diện cho sự phát triển của ngành vật tư nông nghiệp' do Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh phối hợp cùng các đơn vị liên quan tổ chức ngày 20/12.
Ngày 20/12 tại Hà Nội, Viện nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh phối hợp cùng các đơn vị liên quan tổ chức Hội thảo 'Thực trạng và giải pháp toàn diện của ngành vật tư nông nghiệp Việt Nam'.
Theo TS. Nguyễn Trí Ngọc - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam, hiện đang tồn tại nghịch lý, đó là nông sản xuất siêu, nhưng về vật tư nông nghiệp, Việt Nam lại nhập siêu gấp đôi số lượng vật tư xuất khẩu.
Đánh giá cao về việc cần thiết phải sửa đổi Luật Thuế giá trị gia tăng, thế nhưng, xoay quanh nội dung Dự án Luật này, nhiều ý kiến cho rằng, cần cân nhắc quy định về đối tượng chịu thuế…