Nằm bên dòng sông Mã thơ mộng, đền Hàn Sơn đã trải qua hơn 500 năm tồn tại. Ngôi đền không chỉ gắn với những truyền thuyết linh thiêng trong tín ngưỡng thờ Mẫu mà còn lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc.
Nằm bên dòng sông Lèn thơ mộng, đền Hàn Sơn ở xã Tống Sơn (Thanh Hóa) từ lâu đã trở thành miền linh tích nổi tiếng của xứ Thanh.
Nằm tại thôn Cẩm Cường, xã Tống Sơn – vùng đất địa linh nhân kiệt, giàu truyền thống lịch sử, văn hóa, cụm di tích thắng cảnh Hàn Sơn sở hữu vẻ đẹp vừa bề thế, uy nghiêm, vừa linh thiêng cổ kính. Vùng đất 'hội sơn tụ thủy', cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp đã khiến nơi đây trở thành điểm đến tâm linh thu hút đông đảo du khách thập phương về tham quan, chiêm bái và cầu bình an, nhất là dịp tết đến, xuân về.
Đền Mẫu Hàn Sơn nằm ở làng Phong Mục, một vùng đất 'hội sơn tụ thủy', với cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp, thanh bình. Một bên là núi rừng thâm u, tĩnh lặng, một bên là dòng sông Lèn vẫn chảy trôi, chứng kiến biết bao sự đổi thay của thời cuộc.
Về thăm Tống Sơn - vùng đất không chỉ giàu truyền thống lịch sử, văn hóa mà còn có nhiều di tích lịch sử - văn hóa được xếp hạng. Công tác bảo tồn và phát huy giá trị của các di tích đã được cấp ủy, chính quyền và Nhân dân địa phương đặc biệt quan tâm, nhằm đưa văn hóa trở thành nền tảng tinh thần, sức mạnh nội sinh và động lực phát triển nhanh, bền vững cho xã Tống Sơn.
Trong các đền, phủ của Đạo Mẫu, thường có rất nhiều ban thờ các vị thần thánh, đặc biệt là Ngọc Hoàng (cùng hai vị quan Nam Tào và Bắc Đẩu). Tuy nhiên, trong nghi lễ hầu đồng, người ta không thỉnh Ngọc Hoàng mà chỉ thỉnh các vị Thánh sau:
Với những giá trị về lịch sử, văn hóa và lối kiến trúc cổ kính, đền Rồng, đền Nước ở thôn Nghĩa Đụng, xã Hà Long đã trở thành điểm đến hấp dẫn nơi cửa ngõ xứ Thanh, thu hút đông đảo Nhân dân địa phương và du khách gần xa.
Những ngày này, về với đền Hàn (còn gọi là đền Phong Mục, đền Hàn Sơn), làng Phong Mục, xã Triệu Lộc, lòng người chộn rộn niềm vui hội. Câu ca xưa: 'Dù ai buôn bán trăm bề/ Mười hai tháng sáu nhớ về Hàn Sơn' như một lời mời gọi thân tình của đất và người nơi đây gửi tới du khách muôn phương...
Lễ hội đã trở thành nét đẹp trong đời sống văn hóa, tinh thần của người dân Việt. Vì vậy, để các lễ hội trên địa bàn huyện được tổ chức trang trọng, an toàn, văn minh, huyện Hà Trung đã triển khai nhiều giải pháp, trong đó chú trọng công tác quản lý, tổ chức lễ hội. Qua đó, góp phần gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa của đất và người nơi đây.
Trong khi đông đảo người dân cả nước đã biết đến và tìm về phủ Dầy ở Nam Định lễ Mẫu Thượng Thiên, về đền Bắc Lệ ở Lạng Sơn lễ Mẫu Thượng Ngàn, thì trung tâm thờ Mẫu Thoải ở Tuyên Quang, còn ít người biết. Chính lãnh đạo tỉnh Tuyên Quang cũng trăn trở vì sao khách du lịch tâm linh đến địa phương chưa đông dù sở hữu nguồn lực di sản quý giá?
Đó là một trong các ý kiến được nêu ra tại buổi tọa đàm 'Phát huy giá trị truyền thống của Đạo Mẫu và Thiền Trúc Lâm trong đời sống người dân Tuyên Quang' được tổ chức tại TP. Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang vào chiều 19/2.
Chiều 19-2, tại thành phố Tuyên Quang, UBND thành phố Tuyên Quang (tỉnh Tuyên Quang) tổ chức tọa đàm với chủ đề 'Phát huy giá trị truyền thống của Đạo Mẫu và Thiền Trúc Lâm trong đời sống người dân Tuyên Quang'.
Sáng 2/4 (tức 24/2 năm Giáp Thìn), xã Hà Long (Hà Trung) đã tổ chức lễ hội đền Rồng - đền Nước năm 2024.
Đền Rồng, đền Nước là một trong những điểm đến hấp dẫn của du khách. Vị trí 2 ngôi đền chỉ cách nhau khoảng 500 mét, bao quanh là phong cảnh thiên nhiên trùng điệp, hữu tình… cùng nhiều câu chuyện huyền bí.
Vào dịp tháng 6 âm lịch hằng năm, Nhân dân và du khách thập phương lại vui trẩy hội đền Hàn (xã Triệu Lộc) – một trong những lễ hội tiêu biểu của huyện Hậu Lộc.
Lễ hội đền Rồng - đền Nước là văn hóa tâm linh nổi tiếng linh thiêng với tín ngưỡng thờ Mẫu, được chính quyền địa phương tổ chức vào 24/2 âm lịch hàng năm.
Nằm soi bóng bên bờ sông Lèn - nơi núi, sông giao hòa là cụm di tích danh thắng Hàn Sơn thuộc địa bàn xã Hà Sơn (Hà Trung). Cảnh sắc cụm di tích này được du khách thập phương biết đến như một bức tranh thủy mặc nhuốm màu tâm linh hiếm nơi nào có được.
Cách khu Di tích quốc gia đặc biệt đền Bà Triệu không xa, cụm di tích thắng cảnh Hàn Sơn tọa lạc trên địa bàn thôn Phong Mục, xã Triệu Lộc, bên bờ sông Lèn (xưa kia còn có tên là sông Lâu) nằm lọt vào nơi 'sông núi giao nhau' và được người xưa ngợi ca là 'Cõi linh thiêng của trời đất'. Có lẽ bởi vậy, từ xa xưa ở vùng đất này đã xuất hiện hệ thống điện thờ với 'đậm đặc' các di tích thuộc tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt.
Đền Rồng - đền Nước là cụm di tích nằm trên địa bàn thôn Nghĩa Đụng, xã Hà Long (Hà Trung). Đền Rồng là nơi thờ Mẫu Thượng Ngàn, còn được gọi là Lâm Cung Thánh Mẫu, hay Mẫu Đệ Nhị, cai quản miền rừng núi, gắn bó với con người cùng cỏ, cây, chim, thú. Đền Rồng được gọi theo vị trí đền tọa lạc ngay sát chân núi Rồng. Đền Nước là nơi thờ Mẫu Thoải, còn gọi là Thủy Cung Thánh Mẫu, hay Mẫu Đệ Tam, cai quản vùng sông nước. Tên gọi đền Nước là do đền nằm ngay phía trước hang đá - đầu nguồn của dòng suối nước trong mát quanh năm. Hiện nay, Nhân dân địa phương chỉ gọi với một cái tên chung đền Rồng - đền Nước.
Bộ tem 'Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại' vừa được Bộ TT&TT phát hành nhằm góp phần lưu giữ lịch sử, di sản và bản sắc văn hóa của người Việt.
Đền Hàn Sơn tựa như một bức tranh sơn dầu - thủy mặc, nhưng lại mang trong mình yếu tố tâm linh mà nơi khác không có được.