Không chỉ là trung tâm Phật giáo, Phật Tích còn là kho tàng truyền thuyết, cho thấy nơi đây là một trung tâm tín ngưỡng và văn hóa.
Sự hình thành trung tâm Phật giáo Phật Tích và vị trí, mối quan hệ của Phật Tích với trung tâm Phật giáo Luy Lâu.
Từ những đám mây, cơn mưa đến tiếng sấm và tia chớp, thiên nhiên từng là sức mạnh vừa nuôi sống vừa đe dọa con người Việt cổ.
Trong huyền tích Tứ Pháp, cây cổ thụ không chỉ là nơi cất giữ đứa trẻ bí ẩn, mà còn trở thành chiếc cầu nối giữa con người, thần linh và thiên nhiên.
Trước khi hiểu được bầu trời bằng khí tượng học, con người từng nhìn mây, mưa, sấm, chớp như những quyền năng có thể quyết định số phận cả cộng đồng.
Trong dòng chảy lịch sử, tượng gỗ Phật Mẫu tại chùa Phúc Nghiêm không chỉ là một di vật nghệ thuật quý giá mà còn là chứng nhân của sự giao thoa văn hóa và sức sống lâu bền của tín ngưỡng Việt.
Tượng Phật Mẫu Man Nương có niên đại khoảng thế kỷ XVIII gắn liền với huyền tích Phật Mẫu Man Nương - nhân vật trung tâm của tín ngưỡng Tứ Pháp, một biểu tượng văn hóa đặc sắc thể hiện sự giao thoa giữa Phật giáo du nhập từ Ấn Độ với tín ngưỡng bản địa của cư dân nông nghiệp vùng châu thổ sông Hồng.
Trong niềm hân hoan của người dân và đông đảo phật tử, chiều 22/5, phường Song Liễu, tỉnh Bắc Ninh long trọng tổ chức Lễ công bố Quyết định và đón nhận Bằng công nhận Bảo vật quốc gia đối với Tượng Phật gỗ Mẫu Man Nương tại chùa Tổ (Phúc Nghiêm tự).
Nằm giữa vùng đất cổ Phù Đổng, nơi giao thoa của hai dòng chảy văn hóa rực rỡ Thăng Long và Kinh Bắc, chùa Nành (Pháp Vân tự) không chỉ là ngôi cổ tự ngàn năm mà còn là 'trái tim' của Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia...
Sông Đuống chảy qua tỉnh Bắc Ninh có một đoạn rất đặc biệt. Ở đó, một bên bờ sông là vùng đất gắn liền với nơi khởi nguồn của Phật giáo nước ta, bờ đối diện có trung tâm thờ tự Phật giáo lớn từ thời Lý. Giữa không gian ấy, lịch sử và hiện tại như giao hòa, khiến bất cứ ai đặt chân đến cũng cảm nhận được sự trầm lắng của một miền văn hóa lâu đời.
Trong tiết trời vào xuân, rất đông người dân và du khách đến chùa Đậu để dâng hương cầu may mắn và bình an cho gia đình.
Khoảng nửa thế kỷ trước, xe đạp là phương tiện đi lại phổ biến và cũng là ước mơ của nhiều gia đình. Những chiếc xe Thống Nhất, Phượng Hoàng, MiFa hay Peugeot lăn bánh chậm rãi trên các con đường rợp bóng cây, tạo nên một nhịp sống thanh bình khó quên. Với tôi, những vòng xe ấy gợi lại ký ức tuổi thơ, những mùa xuân xưa và nhen lên một suy nghĩ: Phải chăng Bắc Ninh hôm nay có thể mở những hành trình du xuân bằng xe đạp, để du khách thong thả khám phá chiều sâu văn hóa Kinh Bắc?
Bắc Ninh - Kinh Bắc là mảnh đất giàu truyền thống văn hiến, nơi kết tinh và lưu giữ kho tàng di sản văn hóa đồ sộ, đặc sắc bậc nhất của cả nước. Vừa qua, Thủ tướng Chính phủ vừa công nhận Bảo vật quốc gia Tượng Phật bằng gỗ Mẫu Man Nương, hiện được lưu giữ tại chùa Phúc Nghiêm (hay còn gọi là chùa Tổ), phường Song Liễu. Đây là sự khẳng định, ghi nhận giá trị to lớn của bảo vật này.
Tết này, người dân vùng Dâu xưa và bà con Phật tử hoan hỉ đón thêm niềm vui mới khi Thủ tướng Chính phủ vừa công nhận tượng Phật bằng gỗ Mẫu Man Nương, hiện được lưu giữ tại chùa Phúc Nghiêm (còn gọi là chùa Tổ), ở phường Song Liễu, tỉnh Bắc Ninh là Bảo vật quốc gia.
Nằm giữa vùng đất linh thiêng của Phật giáo Việt Nam, chùa Dâu (còn gọi là Diên Ứng Tự, Pháp Vân Tự) được xem là ngôi chùa cổ nhất Việt Nam, có lịch sử kéo dài gần 2.000 năm. Chùa tọa lạc tại phường Trí Quả (Bắc Ninh), được coi là trung tâm Phật giáo đầu tiên trên đất Việt.
Truyền thuyết Phật Mẫu Man Nương 'khai sinh' ra Tứ pháp là điển hình cho sự dung hội giữa tôn giáo du nhập từ ngoại quốc và tín ngưỡng dân gian bản địa.
Phiên họp toàn thể lần thứ XII của Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia tại Hà Nội, diễn ra ngày 8-1-2026, nhằm thảo luận, đánh giá và bỏ phiếu thông qua những hồ sơ quan trọng liên quan đến lĩnh vực di sản văn hóa.
Nằm giữa vùng đất Kinh Bắc giàu truyền thống văn hóa, chùa Dâu (Bắc Ninh) được xem là cột mốc đặc biệt đánh dấu buổi đầu hình thành Phật giáo tại Việt Nam.
Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc, Phật giáo không chỉ hiện hữu như một sinh hoạt tín ngưỡng, mà còn đóng vai trò là nguồn lực tinh thần góp phần định hình bản sắc dân tộc, xây dựng đạo đức xã hội.
NSGN - Đạo Phật từ Nam Ấn bằng đường biển truyền vào nước ta rất sớm, có thể từ thế kỷ thứ III TCN thông qua các phái đoàn truyền giáo do A Dục đại đế (Asoka, trị vì 273-232 TCN) cử đi.
Hệ thống tín ngưỡng Tứ Pháp là sự kết hợp hài hòa giữa tín ngưỡng bản địa của Việt Nam và giáo lý đạo Phật được du nhập từ Ấn Độ.
Được giới nghiên cứu đánh giá như một hình mẫu sớm nhất, tiêu biểu và hoàn chỉnh nhất của cấu trúc lễ hội của người Việt Nam, lễ hội vùng Dâu (thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh) đang được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh lập hồ sơ đề nghị đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
'Dù ai buôn bán đâu đâu/ Hễ trông thấy tháp chùa Dâu thì về/ Dù ai buôn bán trăm nghề/ Tháng Tư ngày Tám nhớ về hội Dâu'. Theo câu ca xưa, người dân địa phương và du khách thập phương lại náo nức hướng về chùa Dâu (phường Thanh Khương, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh) để hòa mình vào không gian lễ hội với những phong tục độc đáo, gắn liền với tín ngưỡng của người Bắc Ninh - Kinh Bắc xưa.
Trong dịp nghỉ lễ 30/4-1/5 năm nay, các điểm đến ở Bắc Ninh: Nhà hát Dân ca Quan họ, Đền Cùng- Giếng Ngọc (cùng ở thành phố Bắc Ninh); Làng nghề tranh dân gian Đông Hồ, chùa Dâu, chùa Bút Tháp, Lăng và Đền thờ Kinh Dương Vương (cùng ở thị xã Thuận Thành)... tiếp tục là sự lựa chọn thăm quan, trải nghiệm của khá đông người dân và du khách...
Tỉnh Bắc Ninh triển khai hàng loạt giải pháp đánh thức 'miền di sản' bên bờ sông Đuống, sông Cầu để phát triển du lịch nói riêng, công nghiệp văn hóa nói chung. Quý I/2025, tỉnh đón gần 1,2 triệu lượt khách, tăng 60% so với cùng kỳ năm 2024, đó chính là thành công bước đầu.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bắc Ninh có kế hoạch tổ chức các tour du lịch miễn phí nhằm thu hút, hỗ trợ người dân địa phương và du khách tham quan các điểm di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.
Chùa Dâu còn được biết đến với nhiều tên gọi khác như Pháp Vân Tứ, Duyên Ứng Tự, Cổ Châu Tự, Thiền Định Tự. Được biết, nơi đây là trung tâm của thành cổ Luy Lâu từ thế kỷ thứ hai sau công nguyên.
Các thương nhân Ấn Độ trên con đường thương mại đã mang tín ngưỡng của mình vào Luy Lâu, rồi hòa nhập với tín ngưỡng bản địa hình thành nên Phật giáo Tứ Pháp, với hình tượng người mẹ là Phật Mẫu Man Nương.
Mạc Đĩnh Chi (1272-1346), tự là Tiết Phu, danh thần nhà Trần, quê ở Lũng Động, huyện Nam Sách (Hải Dương), từ nhỏ đã nổi tiếng học giỏi. Năm 1304, ông đỗ Trạng nguyên khoa thi Thái học sinh đời vua Trần Anh Tông. Mạc Đĩnh Chi đã cho tu sửa lại chùa Dâu, xây chùa 100 gian, tháp chín tầng và cầu chín nhịp.
Chùa cổ Pháp Vân Tự tức chùa Dâu (xã Thanh Khương, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh) là một trong những ngôi chùa có công trình kiến trúc độc đáo, mang nhiều giá trị tâm linh - nơi khởi nguồn của đạo Phật.
Trong cuộc trao đổi, tọa đàm ngày hôm nay, chúng tôi trao đổi 3 vấn đề chính: 1. Thực trạng thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tỉnh Bắc Ninh; 2. Một số tồn tại hạn chế trong thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu ở Bắc Ninh; 3. Định hướng quản lý thực hành tín ngưỡng trong thời gian tới.
Thuận Thành (Bắc Ninh) là vùng đất hiếm của nước ta có ba Thủy tổ: Vua Thủy tổ Kinh Dương Vương, Thủy tổ sự học Sĩ Nhiếp và Tổ chùa Phật giáo Việt Nam.
Trong dòng lịch sử Phật giáo Việt Nam, tín ngưỡng thờ Tứ Pháp được hình thành vào những thế kỷ đầu công nguyên, chỉ có ở Việt Nam.
Chùa Dâu tọa lạc tại xã Thanh Khương (huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh). Theo những sử liệu, chùa được xây dựng từ năm 187 và hoàn thành vào năm 226. Đây được coi là ngôi chùa cổ xưa nhất gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của Phật giáo tại Việt Nam.
Hình tượng người phụ nữ có tầm quan trọng đặc biệt trong nhiều tín ngưỡng dân gian ở Việt Nam. Cùng điểm qua nét chính về các tục thờ phụ nữ độc đáo này.
Lật lại một số ghi chép sử liệu hoặc văn chương Việt Nam trung đại, có thể thấy câu chuyện sinh con đẻ cái dường như xuất hiện theo nhiều kịch bản khá bất ngờ. Tuy thế, một điểm xuyên suốt và trùng lặp đây đó là hình ảnh người phụ nữ, chủ thể chính của câu chuyện đó, lại khá mờ nhạt.
Trong dòng lịch sử Phật giáo Việt Nam, tín ngưỡng thờ Tứ Pháp được hình thành vào những thế kỷ đầu công nguyên. Đây được coi là một tín ngưỡng độc đáo chỉ có ở Việt Nam, gắn liền với nền nông nghiệp lúa nước, là kết quả của sự dung hòa giữa Phật giáo Ấn Độ và văn hóa bản địa.
Nổi tiếng khắp Hà Nam và miền Bắc nước ta bởi vẻ cổ kính và thiêng liêng trên diện tích lên tới 10ha, chùa Bà Đanh (còn gọi là Bảo Sơn Tự) ở thôn Đanh, xã Ngọc Sơn, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam gắn với thành ngữ 'Vắng như chùa Bà Đanh' hiện nay đã không còn vắng vẻ, đìu hiu. Nhưng dù có đông phật tử và du khách chiêm bái thì nơi đây vẫn toát nên vẻ tôn nghiêm, tĩnh mịch vốn có của một cổ tự linh thiêng...
Luy Lâu được coi là trung tâm Phật giáo xuất hiện sớm nhất trong ba trung tâm Phật giáo thời kỳ khởi thủy ở khu vực Đông Á và Đông Nam Á. Luy Lâu là minh chứng cho sự hòa hợp của Phật giáo Ấn Độ với tín ngưỡng bản địa, chứ không phải là sản phẩm của 1.000 năm Bắc thuộc.
Nàng Man Nương thiếp đi ngay lối ra vào. Đức Khâu Đà La đi giảng đạo về thấy vậy không nỡ đánh thức mà bước qua. Man Nương sau đó thụ thai và sinh hạ một bé gái…