Là địa bàn cư trú của đồng bào Thái, bản Năng Cát (xã Linh Sơn) hiện vẫn lưu giữ được nhiều giá trị văn hóa truyền thống độc đáo. Đây là cơ sở và điều kiện quan trọng để bản phát triển mô hình du lịch cộng đồng, gắn với bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Sau sắp xếp, yêu cầu đối với đội ngũ trưởng thôn, bản vùng cao không chỉ dừng ở việc nắm địa bàn, gần dân, hiểu dân mà còn phải làm chủ công nghệ, hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, sử dụng các nền tảng số và từng bước thay đổi phương thức quản trị, điều hành ở thôn, bản.
Từ bản Năng Cát, xã Linh Sơn sang xã Yên Thắng, tuyến đường Thanh Niên kết nối hai điểm du lịch chỉ dài gần 3km nhưng lại là hành trình không thuận lợi. Tuyến đường nhỏ hẹp, nhiều khúc cua khuất tầm nhìn, việc tránh nhau giữa các phương tiện gặp không ít khó khăn...
Hơn 30 năm trước, 14 hộ dân tại bản Năng Cát, xã Linh Sơn (tỉnh Thanh Hóa) đã rời nơi ở cũ, đến khu đất mới để lập nghiệp theo đề án kinh tế mới của Chính phủ. Thế nhưng đến nay, điều họ vẫn thiếu lại chính là quyền hợp pháp đối với mảnh đất mình đang sinh sống.
Trên địa bàn 6 xã thuộc khu vực huyện Lang Chánh cũ hiện có nhiều ngầm tràn qua sông, suối. Tuy nhiên, phần lớn các công trình được đầu tư từ nhiều năm trước, đến nay đã xuống cấp, không còn đáp ứng yêu cầu tiêu thoát lũ, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, chia cắt giao thông khi mưa lớn.
Giữa đại ngàn miền tây xứ Thanh, bản Năng Cát (xã Linh Sơn) đang trở thành điểm đến hấp dẫn. Nơi đây không chỉ thu hút du khách bởi vẻ đẹp hoang sơ, không gian văn hóa Thái đậm đà bản sắc, mà còn bởi những giá trị lịch sử gắn liền với Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Nổi bật trong đó là thắng cảnh thác Ma Hao - điểm dừng chân không thể bỏ lỡ của du khách khi đến với vùng đất này.
Phát huy tiềm năng, lợi thế cảnh quan và các giá trị văn hóa truyền thống, một số địa phương miền Tây xứ Thanh đã xây dựng các mô hình chợ đêm tại các điểm du lịch cộng đồng. Đây được xem là giải pháp mang tính chiến lược nhằm đa dạng hóa trải nghiệm cho du khách, tạo sinh kế giúp người dân vùng cao tăng thu nhập, cải thiện đời sống.
Nép mình dưới chân núi Chí Linh, bản Năng Cát (xã Linh Sơn) có khí hậu mát mẻ cùng cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, thơ mộng. Nơi đây còn lưu giữ trọn vẹn những giá trị văn hóa lâu đời của người Thái. Chính sự hòa quyện giữa thiên nhiên, bản sắc văn hóa và con người đã biến nơi đây thành điểm dừng chân hấp dẫn du khách.
Dãy núi Chí Linh (còn gọi là Pù Rinh) thuộc đất mường Giao Lão xưa. Theo tiếng Thái, Pù nghĩa là núi, Rinh phiên âm là Linh, nghĩa là vùng núi linh thiêng, nên còn gọi là Linh Sơn.
Sau nhiều năm được đầu tư, nâng cấp, hạ tầng giao thông tại xã Linh Sơn ngày càng đồng bộ, tạo chuyển biến rõ nét trong kết nối dân sinh và phát triển du lịch cộng đồng. Những tuyến đường khang trang không chỉ giúp việc đi lại thuận lợi hơn mà còn mở ra cơ hội khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch, từng bước đưa địa phương trở thành điểm đến hấp dẫn du khách.
Giữa đại ngàn xứ Thanh, bản Năng Cát - nơi người Thái sinh sống bao đời, với nếp sống hòa mình cùng thiên nhiên. Bên cạnh việc gìn giữ được nét văn hóa truyền thống, người dân nơi đây đang từng bước đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng, biến bản làng bình yên giữ rừng xanh thành điểm đến hấp dẫn.
Từ những bản làng cheo leo nơi thượng nguồn sông Mã đến miền đồi thấp ven sông Chu, đồng bào các dân tộc thiểu số miền núi xứ Thanh vẫn bền bỉ gìn giữ kho tàng văn hóa truyền thống qua lời ca, điệu múa, nghề dệt, lễ hội và phong tục bản mường.
Những năm qua, phong trào xây dựng nông thôn mới ở Thanh Hóa không chỉ dừng lại ở mục tiêu nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân, mà còn mở ra hướng đi mới gắn với phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái.
Ngày hè rực nắng! Du lịch xứ Thanh không chỉ hút hồn du khách với biển xanh, cát trắng thơ mộng, những khu du lịch sinh thái cộng đồng hòa mình cùng thiên nhiên hay hệ thống di tích đa dạng, văn hóa đặc sắc... Đến với mảnh đất này, du khách thỏa sức vui chơi, tận hưởng làn nước mát lạnh sảng khoái, không khí trong lành, cảnh sắc thiên nhiên kỳ thú với những thác nước đẹp, độc đáo.
Với nhiều hệ thống thác nước kỳ vĩ và nguyên sơ, xã Giao Thiện (Lang Chánh) là địa phương có nhiều con thác mà chỉ có dân bản địa biết tới, như: thác Khua luống; thác Hai mươi sải; thác Chim Phượng hoàng, thác Ngã ba Hón Lối, thác Cây dổi, thác Suổi tăm, thác Đeo dây, thác Húng... Riêng thác Hón Lối dù đã được công nhận Di tích danh lam, thắng cảnh năm 2018 song đến nay vẫn như nàng công chúa ngủ trong rừng chờ đợi được đánh thức.
Thanh Hóa, vùng đất giàu truyền thống văn hóa và thiên nhiên hùng vĩ, đang dần khoác lên mình chiếc áo mới của du lịch xanh vùng cao. Những bản làng như Năng Cát, Mạ, Hiêu, Bút, Son Bá Mười là những 'viên ngọc sáng' giữ gìn nét đẹp văn hóa của đồng bào dân tộc Thái, trở thành điểm đến hấp dẫn, nơi du khách có thể hòa mình vào thiên nhiên, trải nghiệm đời sống bản địa chân chất, giản dị...
Tối 6/4, tại Khu di tích thác Ma Hao, bản Năng Cát, xã Trí Nang, huyện Lang Chánh (Thanh Hóa), Lễ hội Chí Linh Sơn 2025 được khai mạc với chủ đề 'Linh Sơn Mẫu Thượng Ngàn'. Sự kiện nhằm kỷ niệm 607 năm khởi nghĩa Lam Sơn và 593 năm ngày mất của Anh hùng dân tộc Lê Lợi.
Cùng với việc phát huy sức mạnh nội lực, những năm qua huyện Lang Chánh đã thực hiện nhiều giải pháp, tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, quản lý Nhà nước, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh nhằm đẩy mạnh thu hút đầu tư và phát triển doanh nghiệp trên địa bàn.
Yên Khương là xã biên giới duy nhất của huyện Lang Chánh, với 9 thôn, bản. Toàn xã hiện có trên 1.000 hộ, với hơn 5.000 nhân khẩu, trong đó người Thái chiếm 98%. Do địa hình bị chia cắt bởi đồi núi dốc và sông suối, tập quán canh tác còn lạc hậu, sản xuất chủ yếu tự cung, tự cấp nên Yên Khương có tỷ lệ hộ nghèo cao nhất của huyện. Tuy nhiên, hơn 10 năm kiên trì, nỗ lực, đồng thời tranh thủ các nguồn vốn hỗ trợ của cấp trên dành cho xã biên giới khó khăn, đến nay xã Yên Khương đã đạt 14/19 tiêu chí NTM.
Là vùng đất có nhiều địa danh gắn liền với cuộc khởi nghĩa của người Anh hùng dân tộc Lê Lợi, như: Núi Chí Linh - nơi nghĩa quân Lam Sơn 'nếm mật nằm gai'; suối Huối - nơi tướng, quân 'hòa nước sông chén rượu ngọt ngào'; bản Năng Cát - thác Ma Hao với cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, hùng vĩ... Đây là tiềm năng, lợi thế lớn để huyện Lang Chánh phát triển ngành 'công nghiệp không khói' gắn với bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống.
Thác Ma Hao (nghĩa là thác chó ngáp) thuộc địa bàn bản Năng Cát, xã Trí Nang, huyện Lang Chánh. Sở dĩ có tên gọi là 'thác Ma Hao' vì theo truyền thuyết dân gian thì thác nước này có liên quan đến cách đặt tên của Lê Lợi trong những ngày nghĩa quân Lam Sơn rút lui về vùng núi Chí Linh (tức Bù Rinh, hay còn gọi là Pù Rinh).
Nhiều năm qua, tỉnh, ngành chức năng cũng như các địa phương đặc biệt quan tâm và thực thi nhiều giải giáp nhằm thu hút đầu tư vào khu vực miền núi với mục tiêu thúc đẩy sự phát triển đa dạng, toàn diện, giảm bớt khoảng cách giữa các vùng miền trong tỉnh.
Phát triển nông nghiệp theo hướng hữu cơ kết hợp du lịch trải nghiệm mang đến cảm giác vừa quen thuộc, vừa mới lạ, độc đáo. Đến với thôn Thung, xã Đồng Lương (Lang Chánh) du khách có thể thoải mái khám phá phong cảnh thiên nhiên, hòa mình vào những sinh hoạt truyền thống của đồng bào dân tộc cũng như học quy trình sản xuất rau an toàn...
Núi Chí Linh - dãy núi cao hùng vĩ, hiểm trở nơi miền Tây xứ Thanh gắn liền với buổi đầu gian khó của khởi nghĩa Lam Sơn. Nơi đây cũng là không gian sinh sống của phần đa đồng bào các dân tộc thiểu số... Với những dấu tích lịch sử, văn hóa, cảnh đẹp thiên nhiên, khí hậu mát mẻ... Chí Linh Sơn đang dần 'chuyển mình', từng bước trở thành điểm đến du lịch cộng đồng, khám phá, trải nghiệm hấp dẫn du khách.
Trong 5 ngày nghỉ lễ 30/4 - 1/5, các điểm du lịch trên địa bàn huyện Lang Chánh đã đón trên 13 nghìn lượt du khách đến tham quan, nghỉ dưỡng, cao nhất từ trước đến nay. Doanh thu từ các dịch vụ du lịch ước đạt 1,7 tỷ đồng.
Những năm qua, tỉnh Thanh Hóa đã triển khai nhiều chương trình, dự án khoa học bảo tồn, phát triển các loại cây dược liệu bản địa dưới tán rừng tự nhiên và rừng trồng. Nhiều mô hình thành công, mở ra hướng sinh kế bền vững cho người dân miền núi.
Năm 2023 được xem là năm bản lề thực hiện Chương trình phát triển du lịch tỉnh Thanh Hóa, giai đoạn 2021-2025. Đứng trước thời cơ mới, song còn nhiều 'nút thắt' cần tháo gỡ để du lịch Thanh Hóa đạt được mục tiêu đề ra cho cả giai đoạn.
Chỉ cần 3 giờ đồng hồ, một người có thể hái được 30kg hoa đu đủ đực, với giá bán 30.000 đồng/kg, người nông dân 'bỏ túi' gần 1 triệu đồng.
Những tồn tại, hạn chế, sai phạm trong triển khai các dự án du lịch là minh chứng cụ thể cho thấy công tác quản lý Nhà nước vẫn còn những 'lỗ hổng'. Thực trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó không thể không nhấn mạnh đến công tác chỉ đạo, điều hành của các cấp, ngành, địa phương, đơn vị có lúc, có nơi còn thiếu tập trung, chưa quyết liệt.
Năng Cát là một trong những bản của xã Trí Nang còn lưu giữ được nhiều bản sắc văn hóa đặc trưng của đồng bào dân tộc Thái. Hiện nay, bản vẫn còn khoảng 80% số hộ dân sinh sống trong nếp nhà sàn truyền thống của dân tộc Thái. Bà con trong bản còn lưu giữ nhiều làn điệu dân ca, dân vũ đậm đà bản sắc dân tộc.
Với khách du lịch, xứ Thanh luôn là điểm đến 'giải nhiệt' mùa hè tuyệt vời. Không chỉ sở hữu những bãi biển đẹp như Sầm Sơn, Hải Tiến, Hải Hòa… mà nơi đây còn có nhiều thác nước, điểm du lịch sinh thái nổi tiếng.
Để sớm thoát khỏi huyện nghèo trước năm 2025 như mục tiêu đề ra, huyện Lang Chánh đang nỗ lực đẩy mạnh thu hút đầu tư, trong đó ưu tiên phát triển công nghiệp, dịch vụ và du lịch, tạo nhiều việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân.
Với phương châm 'không chờ nhà đầu tư tìm đến mà chủ động tìm đến các nhà đầu tư', huyện Lang Chánh đã tập trung thực hiện đồng bộ, quyết liệt các giải pháp cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, thu hút đầu tư hiệu quả, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển, nâng cao thu nhập cho người dân.
Nằm dưới chân núi Chí Linh - nơi ghi đậm dấu ấn về Anh hùng giải phóng dân tộc Lê Lợi và cuộc khởi nghĩa Lam Sơn với dòng thác Ma Hao rì rào nước chảy, bản Năng Cát (xã Trí Nang, Lang Chánh) thu hút du khách bởi nét đẹp hoang sơ, mộc mạc, nhịp sống yên bình, người dân thân thiện, mến khách... Trong đó, những nếp nhà sàn truyền thống thêm điểm tô sắc màu.
Cuối năm, như thường lệ, những bạn phượt và tôi lại lên đường. Con đường ngược ngàn miền Tây xứ Thanh xe cộ nườm nượp 'cõng' sản vật núi rừng về với phố. Trên những cánh đồng bãi hai bên, nông dân đang thu hái những vuông rau, màu cuối vụ đông để có thêm nguồn tiền sắm tết. Những ngồng cải vàng tô điểm thêm sắc xuân, quyện hòa với những cành đào khoe sắc sớm ven đường.
Sáng 16-3, UBND huyện Lang Chánh đã tổ chức hội nghị công bố quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 khu du lịch sinh thái bản Năng Cát - Thác Ma Hao, xã Trí Nang.
Không khó để nhận ra bản Năng Cát (xã Trí Nang, huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh Hóa) đã thay đổi chỉ sau vài năm bắt tay vào xây dựng nông thôn mới (NTM).
Với những cách làm hay, hiệu quả cùng với sự chung sức, đồng lòng của Nhân dân, xã Trí Nang (Lang Chánh) đang tiếp tục củng cố và nâng cao chất lượng các tiêu chí, phấn đấu xây dựng mô hình bản nông thôn mới (NTM) kiểu mẫu.
Bỏ phố về rừng, người đàn ông tuổi lục tuần đưa những giống cá 'Tây' về nơi non cao để làm giàu. Sau 10 năm, ông sở hữu cơ ngơi bạc tỷ với loài cá chỉ ưa dòng nước lạnh đến thấu xương.
Bỏ phố về rừng, người đàn ông tuổi lục tuần đưa những giống cá 'Tây' về nơi non cao để làm giàu. Sau 10 năm, ông sở hữu cơ ngơi bạc tỷ với loài cá chỉ ưa dòng nước lạnh đến thấu xương.
Trời mưa mái nhà dột nát, mùa đông gió thốc tứ bề, nhiều học sinh tại huyện miền núi Lang Chánh khát khao có được một lớp học kiên cố.
Hình ảnh hàng trăm học sinh ở các xã Yên Khương, Yên Thắng, Trí Nang, Tam Văn, huyện miền núi Lang Chánh (Thanh Hóa) phải ngồi học trong các phòng tạm bợ bằng tranh tre, nứa lá, dột nát khiến nhiều người không khỏi nhói lòng khi mùa đông về.
Làm trưởng bản ở địa bàn chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số có trình độ học vấn cũng như nhận thức trong các vấn đề phát triển kinh tế - xã hội còn nhiều hạn chế, đó là điều rất khó khăn đối với đồng chí Hà Văn Cảnh, ở bản Năng Cát, xã Trí Nang (Lang Chánh). Thế nhưng, bằng tinh thần trách nhiệm, đồng chí đã luôn kiên trì gắn bó và gần gũi với bà con dân bản nên thuộc từng con đường ngõ hẻm, từng nóc nhà người dân. Điều gì bà con chưa hiểu, chưa rõ, đồng chí luôn tận tình giải thích, hướng dẫn. Vì vậy, vai trò, uy tín của đồng chí Cảnh được cấp ủy, chính quyền địa phương, bà con ghi nhận.
Lọt giữa 2 dãy núi Pù Bằng và Chí Linh, đỉnh Miêu tự (còn gọi là Chùa Mèo) tọa lạc trên một quả đồi, nhìn ra sông Âm thuộc làng Chiềng Ban, xã Quang Hiến (Lang Chánh, Thanh Hóa).