An cư và những pháp tắc duy trì bản thể của Tăng

NSGN - An cư là một truyền thống lâu đời và đã được duy trì liên tục trong Phật giáo kể từ ngày Đức Phật còn tại thế.

Phật giáo và tơ lụa

NSGN - Câu chuyện về tơ lụa, ở nhiều khía cạnh, vừa là câu chuyện về tiền sử loài người, vừa là câu chuyện về lịch sử; đó là câu chuyện về sự quan sát và tìm tòi của con người.

Đầu bếp giỏi

NSGN - Tôi nghe như vầy: Một thời, Đức Phật ngụ tại vườn Cấp Cô Ðộc, trong rừng Kỳ-đà, thuộc nước Xá-vệ.

Thấy núi không là núi

NSGN - Khi chúng ta thấy núi là núi, thấy sông là sông, lúc đó chúng ta lặp lại những kiến thức học từ xã hội, gia đình. Những quy ước thế gian rằng ngọn núi trước mắt ta gọi là núi, con sông nơi bến đò thì gọi là con sông. Chúng ta học từ quy ước, từ kiến thức quá khứ của tập thể cộng đồng, và gọi như thế.

Khảo sát về sự tương quan của Thập Ba-la-mật & Thập địa Bồ-tát trong trường phái Trung quán

NSGN - Mối quan hệ giữa Thập Ba-la-mật và Thập địa Bồ-tát trong Trung quán tông không đơn thuần là một sự sắp xếp có hệ thống mà cấu thành một tiến trình chuyển hóa tâm thức toàn diện.

Cuộc đời Đức Phật qua kinh Trung bộ

NSGN - Trong kho tàng kinh điển Phật giáo Nguyên thủy, kinh Trung bộ (Majjhima Nikāya) giữ một vị trí đặc biệt quan trọng.

Tượng Vi Đà trong chốn già-lam: Thờ phụng Vi Đà như vị thần bảo hộ của Phật giáo Trung Hoa

NSGN - Vi Đà (韦驮) là một trong những vị hộ pháp được thờ phổ biến nhất trong các tự viện Trung Hoa. Hầu hết mọi ngôi chùa ở Trung Quốc ngày nay đều có thờ Vi Đà, và ở một vị trí đặc thù - trong tiền đường của điện Tứ Đại Thiên Vương và hướng mặt vào trong.

Tín ngưỡng Bồ-tát Văn Thù ở Khotan

NSGN - Hình tượng Bồ-tát Văn Thù (Mañjuśrī) được tìm thấy ở Đôn Hoàng - dạng hình tượng khá phổ biến ở khu vực Ngũ Đài sơn cũng như ở Đông Á - là một người có vẻ ngoài ngoại quốc, được xem giống với vị vua Khotan.

Đã bắt đầu có thành quả nghiên cứu về lịch sử Văn học Phật giáo Việt Nam

NSGN - Nghiên cứu tổng thể văn hóa Việt Nam mà không làm rõ nội dung và vị trí của văn hóa Phật giáo Việt Nam trong văn hóa Việt Nam là một điều cần bổ cứu mà tôi đã nêu lên trong một bài viết cách đây vài chục năm.

Trí tuệ nhân tạo và Phật giáo

NSGN - Thời đại hiện nay chứng kiến một sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ AI, và tác động của nó đến chúng ta và xã hội là rất đáng kể.

Thiền và chánh niệm có những mặt tối mà chúng ta ít khi nhắc đến

NSGN - Vì chánh niệm là một phương pháp bạn có thể thực hành miễn phí tại nhà, nên nó thường được xem là liều thuốc hoàn hảo cho căng thẳng và các vấn đề sức khỏe tâm thần.

Lược khảo tư liệu Chánh pháp nhãn tạng Thiền phái Lâm Tế tại Khánh Hòa

NSGN - Sau khi chúa Nguyễn Phúc Tần lập dinh Thái Khang (1653), hàng nghìn lưu dân được chúa khuyến khích vào khai khẩn canh tác và định cư ở vùng đất mới. Trong đoàn người ấy, có không ít các vị tu sĩ Phật giáo người Việt lẫn người Hoa thuộc năm kệ phái khác nhau của dòng thiền Lâm Tế.

Nhà giáo dục Phật giáo

NSGN - Đức Phật ra đời khai mở con đường giác ngộ, giúp chúng sinh tu hành hết khổ, an vui. Nói đến đạo Phật, mọi người nghĩ ngay đến Đức Phật, đến giáo pháp, Tăng đoàn và việc tổ chức tu học. Tuy Đức Thế Tôn đã vào Niết-bàn, nhưng giáo pháp của Ngài vẫn còn lưu truyền rộng rãi.

Kỹ năng hạnh phúc

NSGN - Khi hành thiền là chúng ta đang cố gắng rèn luyện một kỹ năng. Kỹ năng đầu tiên là sự tập trung để tâm trí ở lại với một đối tượng - như hơi thở.

AI đóng vai trò gì trong hiện đại hóa Phật giáo?

NSGN - Hiện đại hóa Phật giáo là quá trình làm cho giáo lý và sinh hoạt Phật giáo phù hợp với đời sống hiện đại, mà vẫn giữ được mục đích giác ngộ và giải thoát do Đức Phật truyền dạy.

Thỉnh Phật trụ thế

NSGN - Trong Thập đại nguyện vương của Bồ-tát Phổ Hiền, hạnh nguyện thứ bảy, thỉnh Phật trụ thế, thường được tụng đọc với giọng thành kính, trang nghiêm.

Thân tướng đẹp đẽ

NSGN - Tôi nghe như vầy: Một thời, Đức Phật ngụ tại vườn Cấp Cô Ðộc, trong rừng Kỳ-đà, thuộc nước Xá-vệ.

Bước đầu tìm hiểu về Minh Vương

NSGN - Minh vương (Phạn: Vidyaraja, Trung: 明王, bính âm: Mingwang, Nhật: Myoo, Hàn: Myongwang), còn gọi: Quang vương, Trì Minh vương, Mật Trí Minh vương, Phẫn Nộ Tôn, Oai Nộ vương. Ở Nhật, họ cũng được gọi là Daison Myoo (Đại Tôn Minh vương) (1).

Bàn về trà đạo

NSGN - Thiền vốn là tâm thể lặng sáng sẵn vậy nơi mỗi người, không khác. Nhưng khi truyền vào địa phương nào, các thiền sư tùy vào phong tục tập quán mà uyển chuyển để hướng dẫn, khai thị, vậy nên đặc điểm Thiền tông mỗi nước có khác.

Từ các vị quỷ thần trong kinh Trường A-hàm đến chư thiên và dạ-xoa trong kinh Tương Ưng bộ

NSGN - Một trong những phương cách xác định đâu là lời dạy của chính Đức Phật, đó là cần phải đem đoạn kinh đó so sánh với Kinh, tham chiếu với Luật. Nếu như chúng phù hợp với Kinh và đúng theo Luật thì nên theo đó mà phụng hành.

Sơ khảo lịch sử truyền thừa chốn Tổ Phúc Lâm chùa Đồi Ý Yên Nam Định

NSGN - Chùa Phúc Lâm 福林, hay còn gọi là chùa Đồi, tọa lạc tại thôn An Trung, xã Yên Đồng, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định (2) . Đây là một chốn Tổ lớn có lịch sử lâu đời, đồng thời cũng là trung tâm đào tạo Tăng tài suốt nhiều năm tại khu vực huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định trước đây.

Đời sống Tăng đoàn ở Nalanda (Ấn Độ) vào thế kỷ VII theo Nghĩa Tịnh: Hai loại bình đựng nước

NSGN - Phần này bàn về chương hay mục 6 trong cuốn Nam hải ký quy nội pháp truyện của Pháp sư Nghĩa Tịnh, tựa đề chương 6 là Thủy hữu nhị bình 水有二瓶 (Nước có hai bình): người viết phỏng dịch là hai loại bình đựng nước.

Kinh Pháp hoa trong lịch sử và văn hóa Phật giáo Tây Tạng

NSGN - Kinh Pháp hoa, một bản kinh quan trọng của Phật giáo Đại thừa, đã ảnh hưởng đến nhiều truyền thống Phật giáo Đông Á như phái Thiên Thai ở Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản, cùng các truyền thống đặt cơ sở trên Nhật Liên tông (Nichiren) Nhật Bản.

Thực hành Thiền tâm từ trong năm mới

NSGN - Một trong những quyết tâm phổ biến trong năm mới là bắt đầu thiền định - cụ thể là thiền chánh niệm. Đây là một lựa chọn lành mạnh.

Sự chấp trước

NSGN - Trưởng lão Xá-lợi-phất đã dạy trong kinh Chánh kiến(1) rằng sự chấp trước là khổ.

Phận người như cỗ xe

NSGN - Tôi nghe như vầy: Một thời, Đức Phật ngụ tại vườn Cấp Cô Ðộc, trong rừng Kỳ-đà, thuộc nước Xá-vệ. Bấy giờ, vào lúc cuối đêm, có Thiên tử dung sắc tuyệt đẹp đi đến chỗ Phật rồi lạy sát chân Ngài. Ánh sáng trên thân Thiên tử tỏa chiếu khắp rừng Kỳ-đà, vườn Cấp Cô Độc.

Phật giáo và hoạt động thương mại hàng hải của người Ấn thời cổ đại

NSGN - Những hoạt động thương mại hàng hải của người Ấn thời cổ đại là một trong những lĩnh vực nghiên cứu lịch sử thú vị. Vị trí địa lý độc đáo của Ấn Độ rất thuận lợi cho việc thiết lập các mối quan hệ thương mại và văn hóa khác nhau với nhiều quốc gia xa xôi khác.

Nguồn càng sâu dòng càng dài

NSGN - Thiền phái Liễu Quán do một vị Tổ sư người Việt Nam tu hành ngộ đạo khai sáng trong khoảng đầu thế kỷ XVIII.

Thuyền buôn và các nhà truyền giáo: Vài trường hợp tiêu biểu

NSGN - Có một thực tế đáng kinh ngạc, đó là vào thời xưa, dường như các vị Tăng sĩ không nắm giữ tiền bạc nhưng việc đi lại giữa các nước của các ngài theo sử truyện mô tả thì khá thong dong.

Hiểu khổ

NSGN - Hãy quán sát thân. Quán sát tâm. Bạn đã hành thiền liên tục, nên dù tâm trí bạn chưa yên tĩnh, chưa đạt đến mức độ tập trung vững chắc như bạn mong muốn, thiền vẫn là một hoạt động thiện xảo trong việc phát triển niềm tin, phát triển sự kiên trì.

Tinh thần từ bi trong Phật giáo khi thiên tai

NSGN - Đạo Phật ra đời tại Ấn Độ trong bối cảnh các tôn giáo đều sinh hoạt theo phương thức du hành khất thực. Do đó, Tăng đoàn do Đức Phật thành lập cũng theo phương thức đó. Tuy nhiên, theo thời gian và không gian thay đổi, lối sống khất thực vẫn còn duy trì nhưng nội hàm đã thay đổi nhiều để tồn tại.

Thân miệng không tương ưng

NSGN - Tôi nghe như vầy: Một thời, Đức Phật ngụ tại vườn Cấp Cô Ðộc, trong rừng Kỳ-đà, thuộc nước Xá-vệ.

Nghệ thuật an trú trong hiện tại theo kinh Nhất dạ hiền giả

NSGN - Trong bối cảnh xã hội hiện đại, con người ngày càng đối diện với nhiều áp lực tâm lý như sự dằn vặt về quá khứ, lo âu về tương lai, và sự phân tán bởi vô vàn thông tin khiến tâm trí thường xuyên rời khỏi giây phút đang sống.

Hình tượng con ngựa trong Phật giáo

NSGN - Hình tượng con ngựa xuất hiện trong nhiều kinh sách Phật giáo như một biểu trưng mang tính giáo dục và triết học, phản ánh tiến trình điều phục tâm và thực hành con đường giải thoát.

Trốn vào ngó sen

NSGN - Tôi nghe như vầy: Một thời, Đức Phật ngụ tại Trúc Lâm, vườn Ca-lan-đà, thuộc thành Vương Xá. Bấy giờ, có số đông Tỳ-kheo tụ tập ở nhà ăn rồi tư duy về những việc mà thế gian tư duy.

Hòa thượng Tinh Vân: Phụ nữ lấy nhu làm điểm mạnh

NSGN - Đoan chính không chỉ là vẻ đẹp lộng lẫy trên sắc tướng; đoan chính còn là uy nghi trang nghiêm biểu lộ tự nhiên.

Bình đẳng giới trong Phật giáo Đại Việt thế kỷ XI-XII: Nhìn từ trường hợp Ni sư Diệu Nhân

NSGN - Trường hợp Ni sư Diệu Nhân buộc chúng ta nhìn lại Phật giáo Đại Việt thời Lý với một chiều kích thường bị bỏ sót: bình đẳng giới không chỉ là lý tưởng đạo đức mà đã từng là một cơ chế vận hành nội bộ của Thiền tông.

Cung điện Đế Thích trên đỉnh Tu-di: Khảo cứu triết lý thiết kế Minh Đường của Võ Tắc Thiên

NSGN - Minh Đường (明堂) của Võ Tắc Thiên (武則天) là một công trình kỳ vĩ chưa có tiền lệ, đóng chức năng như một trung tâm chính trị và tôn giáo quốc gia, là hình ảnh biểu tượng của triều đại Võ Tắc Thiên.

Định thức tu tập vắn tắt trong kinh Đại bát Niết-bàn

NSGN - Kinh Đại bát Niết-bàn (Mahāparinibbānasutta) là một nguồn thư tịch vô cùng quý giá. Bởi lẽ, kinh văn đã chuyển tải nhiều nội dung quan trọng.

Như nhiên vốn không tịch

NSGN - Có rất nhiều chữ rất khó để hiểu cho tận tường trên đời này. Và khi gặp chữ khó hiểu, tất nhiên là chuyện dịch từ Anh sang Việt, hay từ Việt sang Anh sẽ rất khó chính xác. Bởi vì, khi những chữ có nhiều nghĩa được chọn dịch theo một nghĩa, hẳn là các nghĩa khác sẽ bị thiếu sót.

Đời sống Tăng đoàn ở Nalanda (Ấn Độ) vào thế kỷ VII: Đi bộ (kinh hành) theo ghi chép của Pháp sư Nghĩa Tịnh

NSGN - Khoa học hiện đại cho thấy là sức khỏe con người tùy thuộc vào các vận động thường ngày, cụ thể như tập thể dục, đi bộ nhiều hay ít chẳng hạn. Tuy là một hoạt động nhỏ nhặt ít ai để ý đến, nhưng đi bộ lại đem đến cho ta những lợi ích to lớn không lường cho sức khỏe con người.

Thơ Xuân của Hoàng đế Trần Nhân Tông

NSGN - Trong lịch sử của dân tộc ta có nhiều nhân vật được người đời tôn vinh với nhiều danh vị khác nhau mà những vinh danh đó đều rất xứng đáng cả dù chúng chưa thể hiện hết và đủ tầm vóc những gì mà người đó đã cống hiến cho đời.

Linh tượng ngựa trấn giữ chiều sâu tâm thức Việt

NSGN - Trong dòng chảy thâm trầm của di sản Việt Nam, giữa những mái đình rêu phong, những cột chùa nâu trầm, có những linh tượng lặng lẽ nhưng uy nghi đứng bên những ban thờ - đó là Ông Ngựa.

Thanissaro Bhikkhu: Chúng ta có điểm gì chung?

NSGN - Chúng ta đến từ rất nhiều nền tảng khác nhau. Điều gắn bó chúng ta lại với nhau là mong muốn thực hành giáo pháp.

Những di tích Phật giáo ở Bangladesh

NSGN - Có một số di tích khảo cổ Phật giáo quan trọng nằm ở khu vực ngày nay thuộc Bangladesh. Về mặt lịch sử, Bangladesh từng là một phần của Ấn Độ và được gọi là Đông Bengal.

Cành mai thường trụ

NSGN - Gần nửa thế kỷ trở lại đây, ta thường nghe nói đến cụm từ 'toàn cầu hóa 'và 'biến đổi khí hậu'. Một trong những biến động trên thế giới mang tính bất thường và nguy hiểm khôn lường là biến đổi khí hậu mà biểu hiện chủ yếu là sự nóng lên trên toàn cầu, tạo nên những hiện tượng khí hậu cực đoan.

Tinh gọn và đại chúng hóa lễ nghi

NSGN - Lễ nghi hay nghi lễ là phần quan trọng trong đời sống con người và nhất là đời sống tôn giáo. Lễ nghi tạo nên văn hóa con người, làm cho cuộc sống thú vị hơn. Nhờ lễ nghi mà các buổi lễ được tăng thêm phần trang nghiêm và linh thiêng.

Phương pháp hòa giải xung đột dựa trên giáo pháp Phật giáo

NSGN - Hiện nay, hơn bao giờ hết, kỹ năng giải quyết xung đột đúng đắn là năng lực thiết yếu đối với bất kỳ ai muốn giải quyết xung đột nội tâm và xung đột giữa các cá nhân, không chỉ ở cấp độ cá nhân mà còn trong các lĩnh vực chuyên môn, tổ chức và doanh nghiệp.

Dòng tộc và trói buộc

NSGN - Tôi nghe như vầy: Một thời, Đức Phật ngụ tại vườn Cấp Cô Ðộc, trong rừng Kỳ-đà, thuộc nước Xá-vệ.

Gelong Thubten: Sống chánh niệm, vô úy

NSGN - Cực kỳ gian nan khi hoằng pháp tại các quốc độ có rất ít Phật tử. Tuy nhiên, nhà sư Gelong Thubten lại có rất nhiều may mắn, như dường được tiền định để tin Phật và rồi hoằng pháp tại Anh.

Văn học Phật giáo với vai trò chủ công mở đầu văn học bác học Việt Nam

NSGN - Cho đến nay, hầu hết các công trình văn học sử Việt Nam và các giáo trình lịch sử văn học Việt Nam kể cả sách giáo khoa môn văn bậc trung học phổ thông đều viết lịch sử văn học Việt Nam bắt đầu từ thế kỷ X.

Đọc lại những bài thi điếu của Ni trưởng Huỳnh Liên

NSGN - Ni trưởng Thích nữ Huỳnh Liên thế danh là Nguyễn Thị Trừ, quê quán ở làng Phú Mỹ, Mỹ Tho, tỉnh Định Tường (nay là thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang), sinh ngày 19 tháng 3 năm Quý Hợi (1923); viên tịch ngày 19 tháng 3 năm Đinh Mão (1987).

Giận dữ, xung đột và lòng từ bi

NSGN - Trước sự thương cảm và căm phẫn của nhiều người về các sự kiện bi thảm ở Palestine và các cuộc xung đột bạo lực đang diễn ra trên khắp thế giới, việc suy ngẫm về những cảm xúc mãnh liệt này và xem xét cách chúng ta có thể đối phó với nó có thể là rất hữu ích. Dưới đây là một vài suy nghĩ.

Vô nhân tâm trong Thắng pháp tập yếu luận: Tiếp cận từ góc độ đạo đức

NSGN - Trong hệ thống Thắng pháp (Abhidhamma) của Phật giáo Nam truyền, Thắng pháp tập yếu luận (Abhidhammattha-saṅgaha) của ngài Anuruddha được xem là một kiệt tác kết tinh toàn bộ tinh hoa phân tích tâm pháp của Phật học.