Từ một điểm đến thiên về tham quan cảnh quan và trải nghiệm cộng đồng, hồ Ba Bể đang đứng trước cơ hội chuyển mình theo hướng đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng không gian phát triển.
Xã Yên Thịnh (Thái Nguyên) nằm trong vùng lõi và vùng đệm của Khu Bảo tồn loài - sinh cảnh Nam Xuân Lạc. Những cánh rừng tự nhiên rộng lớn được người dân gìn giữ qua nhiều năm, song cuộc sống của không ít hộ vẫn còn khó khăn do đất sản xuất hạn chế. Vì vậy, tìm sinh kế phù hợp, tạo thu nhập mà không tác động đến rừng đang là yêu cầu đặt ra đối với địa phương.
Nằm ở vùng lõi Khu bảo tồn loài và sinh cảnh Nam Xuân Lạc, Phja Khao có khí hậu trong lành, rừng nguyên sinh hoang sơ cùng nhiều dấu tích khai thác khoáng sản từ thời Pháp thuộc. Sự kết hợp giữa giá trị tự nhiên và lịch sử tạo điều kiện phát triển du lịch sinh thái, trải nghiệm. Tuy nhiên, tiềm năng này vẫn chưa được khai thác hiệu quả do hạ tầng phục vụ du lịch còn nhiều khó khăn.
Thái Nguyên là địa phương có diện tích rừng lớn, nhiều khu bảo tồn thiên nhiên, Vườn Quốc gia Ba Bể, Khu dự trữ thiên nhiên Kim Hỷ, Khu bảo tồn loài - sinh cảnh Nam Xuân Lạc cùng hệ thống rừng đặc dụng, rừng phòng hộ rộng lớn. Đây là điều kiện để địa phương sở hữu nguồn tài nguyên đa dạng sinh học phong phú, nhiều nguồn gen quý hiếm, song cũng đặt ra không ít thách thức trong công tác quản lý, bảo vệ.
Trong chương trình công tác tại các xã thuộc huyện Chợ Đồn cũ, chiều 18-6, đồng chí Trịnh Xuân Trường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên, cùng Đoàn công tác của tỉnh đi kiểm tra, khảo sát nhằm nắm bắt tình hình thực tế, đánh giá tiềm năng, định hướng phát triển gắn với bảo vệ tài nguyên, phát huy giá trị lịch sử, văn hóa và nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân.
Chỉ trong chưa đầy nửa năm, tại các khu bảo tồn, khu dự trữ thiên nhiên và vườn quốc gia trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên liên tiếp ghi nhận sự xuất hiện của nhiều loài động vật quý hiếm, như: Voọc đen má trắng, khỉ đuôi lợn, cầy gấm, hươu xạ, cu li nhỏ, gà lôi... Điều này phản ánh chuyển biến tích cực trong công tác bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học và phục hồi môi trường sống tự nhiên. Đây cũng là minh chứng cho hiệu quả của việc giữ gìn hành lang sinh học, tăng cường phối hợp giữa lực lượng chức năng với người dân.
Sau sáp nhập đơn vị hành chính, Thái Nguyên sở hữu không gian phát triển rộng lớn cùng hệ sinh thái tự nhiên đa dạng và chiều sâu văn hóa đặc sắc, tạo nền tảng thuận lợi để du lịch bứt phá. Việc mở rộng địa giới không chỉ gia tăng tài nguyên du lịch mà còn hình thành chuỗi điểm đến liên hoàn từ hồ, rừng, hang động đến các vùng chè nổi tiếng. Với định vị 'Hồ trên núi - Trà trong mây', tỉnh hướng tới xây dựng sản phẩm đặc trưng, kết hợp du lịch sinh thái với trải nghiệm văn hóa trà của vùng đất trung du.
Với hơn 557.000ha rừng, trong đó có nhiều rừng tự nhiên, rừng đặc dụng nằm ở 4 Vườn quốc gia và Khu bảo tồn, việc huy động sự vào cuộc bảo vệ của cộng đồng ở Thái Nguyên có vai trò quyết định trong bảo vệ rừng. Thái Nguyên đã và đang triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ thiết thực, hiệu quả cho người dân tham gia giữ rừng.
Sau Tết Nguyên đán, người dân bước vào cao điểm xử lý thực bì chuẩn bị trồng rừng vụ xuân. Trong điều kiện thời tiết hanh khô, thực bì dày, nếu phát dọn, đốt xử lý thiếu kiểm soát sẽ tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng và vi phạm Luật Lâm nghiệp. Tại khu vực phía Bắc Thái Nguyên, nơi có khoảng 485.900ha rừng, trong đó có diện tích lớn rừng tự nhiên và rừng đặc dụng, các cấp, ngành đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tăng cường quản lý, bảo vệ rừng trong mùa khô.
Trên bản đồ du lịch Thái Nguyên, một điểm đến mới đang định hình với sức hút khác biệt: Xã Nam Cường. Được thành lập trên cơ sở hợp nhất 3 xã: Nam Cường (cũ), Đồng Lạc và Xuân Lạc, vùng đất này không dựa vào khai thác tài nguyên mà chọn con đường phát triển bền vững, lấy văn hóa bản địa làm gốc, lấy thiên nhiên làm nền và lấy cộng đồng làm chủ thể.
Thái Nguyên là địa phương có tỷ lệ che phủ rừng cao nhất cả nước. Những năm gần đây, tỉnh đạt nhiều kết quả tích cực trong công tác bảo vệ và phát triển rừng, đặc biệt tại các khu bảo tồn và rừng đặc dụng. Bên cạnh việc siết chặt công tác kiểm tra, kiểm soát thì các cơ chế, chính sách khuyến khích người dân tham gia quản lý, bảo vệ rừng bước đầu đã phát huy hiệu quả, góp phần giữ vững diện tích rừng hiện có.
Giữa những cánh rừng già ở Khu bảo tồn Loài và sinh cảnh Nam Xuân Lạc, tỉnh Thái Nguyên, hằng ngày, hằng tuần vẫn in dấu chân không mỏi của những cán bộ chuyên trách bảo vệ rừng. Những cán bộ trẻ, trong đó có cả chị em phụ nữ gắn bó với nơi đây đã góp phần gìn giữ những giá trị quý báu của rừng Nam Xuân Lạc.
Xã Yên Thịnh bảo vệ rừng Nam Xuân Lạc, phát triển sinh kế bền vững, giữ môi trường và nâng cao đời sống đồng bào các dân tộc.
Quản lý rừng bền vững được xác định là mục tiêu cơ bản trong Chiến lược phát triển lâm nghiệp Việt Nam giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050, cũng là trọng tâm phát triển lâm nghiệp của tỉnh Thái Nguyên.
Khu Bảo tồn loài và sinh cảnh Nam Xuân Lạc thuộc 2 xã Nam Cường và Yên Thịnh, tỉnh Thái Nguyên. Hiện nay, Ban quản lý Khu bảo tồn có 5 trạm kiểm lâm trực thuộc, mỗi trạm có từ 2-3 cán bộ Kiểm lâm thực hiện nhiệm vụ bảo vệ rừng.
Ở Thái Nguyên hiện nay, chỉ còn một số khu vực bảo tồn như: Khu dự trữ thiên nhiên Kim Hỷ; Khu bảo tồn loài - sinh cảnh Nam Xuân Lạc; Vườn quốc gia Ba Bể và Khu bảo vệ cảnh quan Thác Giềng còn giữ được tương đối nguyên vẹn hệ sinh thái rừng gỗ quý. Những nỗ lực gìn giữ và bảo vệ rừng tại đây đã và đang có những chuyển biến rõ nét.
Theo dự báo cấp cháy rừng của Chi cục Kiểm lâm vùng 1, trong tuần từ 25 - 31/3, nguy cơ cháy rừng tại tỉnh Bắc Kạn được đánh giá ở cấp III - mức cao. Như vậy, hàng nghìn ha rừng ở Bắc Kạn đối diện nguy cơ bị cháy.
Ấn tượng với những ai đã đến Khu bảo tồn loài và sinh cảnh Nam Xuân Lạc (Bắc Kạn) đó là cảm giác háo hức, choáng ngợp trước sự hùng vĩ của thiên nhiên, xen lẫn là sự ngạc nhiên, bất ngờ trước những dấu tích từ thời kỳ Pháp thuộc nằm sâu trong những cánh rừng già. Nam Xuân Lạc mang trong mình sự kỳ bí, hấp dẫn chưa được đánh thức và khai phá.
Hai cá thể Culi nhỏ được phát hiện tại khu vực Khu Bảo tồn loài-sinh cảnh Nam Xuân Lạc, huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn là loài cực kỳ quý hiếm.
Trong hơn 1 tuần, tại khu vực Khu Bảo tồn loài-sinh cảnh Nam Xuân Lạc, huyện Chợ Đồn, phát hiện 2 cá thể Culi nhỏ cực kỳ quý hiếm, được xếp vào loài động vật nguy cấp, được ưu tiên bảo vệ.
Ngày 3/4, cán bộ Khu bảo tồn loài - sinh cảnh Nam Xuân Lạc (tỉnh Bắc Kạn) phát hiện một cá thể Cu li nhỏ đang đu bám trên cửa sổ của Trạm Kiểm lâm Cốc Tộc, xã Đồng Lạc (huyện Chợ Đồn). Hiện, Ban Quản lý Khu bảo tồn loài - sinh cảnh Nam Xuân Lạc đang làm thủ tục để thả cá thể Cu li này về môi trường tự nhiên.
UBND tỉnh Bắc Kạn phê duyệt Đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí trong Khu bảo tồn loài - sinh cảnh Nam Xuân Lạc giai đoạn 2021 – 2030. Theo đó sẽ phát triển 5 điểm, 9 tuyến du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí.
Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Kạn vừa phê duyệt Đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí trong Khu bảo tồn loài và sinh cảnh Nam Xuân Lạc. Đây là khu bảo tồn đầu tiên của Bắc Kạn được kêu gọi đầu tư phát triển du lịch, tiến tới thực hiện ở toàn bộ các khu còn lại.
Tỉnh Bắc Kạn sẽ lấy cụm du lịch Trung tâm Di tích Nà Pậu ở huyện Chợ Đồn là hạt nhân để hình thành các tuyến du lịch nội tỉnh và ngoại tỉnh.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà vừa ký Quyết định số 1496/QĐ-TTg ngày 30/11/2023 phê duyệt Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt An toàn khu (ATK) Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn.
Tỉnh Bắc Kạn đang nỗ lực triển khai nhiều giải pháp về phát triển kinh tế, kinh tế tuần hoàn để đảm bảo tăng trưởng kinh tế bền vững. Đồng thời góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong năm 2023.