Sáng nay, 13-9, tại Đại giảng đường Minh Châu - Cơ sở II (xã Bình Lợi), Hội đồng Điều hành Học viện Phật giáo VN tại TP.HCM tổ chức tổng khai giảng năm học mới 2026-2027 cho sinh viên các khóa, các hệ đào tạo và khóa tu Ngày an lạc kỳ 4.
Trong ý nghĩa đó, giá trị của giáo lý Ngũ uẩn không chỉ nằm ở việc giúp con người hiểu thế giới, mà còn ở việc giúp con người hiểu chính mình khi đang sống trong thế giới ấy.
Hồi giữa năm, tôi bị bệnh nhiễm trùng đường huyết thập tử nhất sanh phải nhập viện. Sau khi rời phòng cấp cứu hồi sức, tôi được đưa vào phòng “bệnh nặng” để theo dõi điều trị. Phòng có năm người, chỉ trong khoảng tuần lễ có bốn người lần lượt ra đi về cõi vĩnh hằng.
Đức Phật không phủ nhận thế giới vật chất, cũng không tuyệt đối hóa tâm thức. Ngài chỉ ra rằng mọi hiện tượng - dù thuộc về vật chất hay tinh thần - đều do nhân duyên sinh khởi, luôn vận động, biến đổi và không có một tự thể độc lập.
Đức Phật không phủ nhận thế giới vật chất, cũng không tuyệt đối hóa tâm thức. Ngài chỉ ra rằng mọi hiện tượng - dù thuộc về vật chất hay tinh thần - đều do nhân duyên sinh khởi, luôn vận động, biến đổi và không có một tự thể độc lập.
Do duyên có ý và các pháp Thọ, Tưởng, Hành, sinh khởi ý thức (rõ biết Thọ, Tưởng, Hành). Sự hội tụ của ba pháp này là Ý xúc. Do duyên có Ý xúc, sinh khởi Thọ do ý xúc sinh, pháp tưởng, pháp tư.
Thông qua việc phân rã ảo tưởng về một cái tôi cố định, Kinh Niệm Xứ đã thiết lập một nền tảng nhận thức luận mang tính cách mạng rằng con người chỉ có thể thực sự tự do khi thấu hiểu được cơ chế vận hành của chính mình.
Nếu Vô ngã, dựa trên nền tảng Duyên khởi, phân tách cấu trúc khái niệm về một 'cái ngã' thường hằng bằng cách chỉ ra các yếu tố kết thành và vô thường của Ngũ uẩn. Đối lại nguyên lý Vô vi, trong hệ tương quan với Đạo và tính tự nhiên (ziran), đưa hành động trở về trạng thái thuận ứng với quy luật vận hành của tự nhiên, với nội tại của vũ trụ.
Hi vọng loạt bài viết về tdđ này sẽ là một động lực cho người đọc tìm hiểu sâu xa hơn, rộng mở trí tuệ và tư duy tích cực để khám phá nhiều kết quả thú vị hơn nữa trong quá trình học tập cá nhân nói riêng, và tìm hiểu Phật pháp.
Một tiếp cận liên ngành giữa Phật học và trí tuệ nhân tạo: Tác giả lập luận rằng, nếu không thu hẹp khoảng cách số - bao gồm khoảng cách về hạ tầng, năng lực và tư duy - thì khái niệm 'trí tuệ vô hạn' chỉ mang tính cục bộ, không thể trở thành một giá trị phổ quát.
Nếu nghịch cảnh là cơn gió mạnh làm lộ bộ rễ của cây, thì thuận cảnh giống như nắng ấm dễ khiến người ta quên giữ mình. Nếu bình an chỉ xây trên nền của hoàn cảnh, thì đời sống tinh thần sẽ luôn mong manh.
Đức Phật trong Kinh Milindapanha được đề cập đến một cách khá đầy đủ, trên mọi phương diện, góc cạnh, rất đời thường, dễ hiểu về một con người phi thường, vĩ đại.
Trong số con giáp được người Việt ưa chuộng thì Ngọ - Ngựa là một trong những hình tượng đẹp, giàu ý nghĩa cùng vô số trữ lượng văn hóa. Đã có rất nhiều biểu tượng được sinh sôi nảy nở từ một con vật có sức khỏe dẻo dai và tốc độ phi nước đại.
Sáng mùng một Tết Nguyên đán, cộng đồng người Việt Nam tại Delhi hân hoan đón chào năm mới và tham dự lễ cầu an tại chùa Mahabodhi.
Ngày 17.2 (ngày Mùng 1 Tết Nguyên Đán), hàng vạn người dân và du khách đổ về Tháp Bà Ponagar - Di tích Quốc gia đặc biệt để tham quan, vãn cảnh và dâng lễ đầu năm.
Đề án quảng bá và phát huy giá trị di sản tư liệu ma nhai tại danh thắng Ngũ Hành Sơn (ban hành hồi tháng 11/2025) tiếp tục cho thấy tính cấp bách trong công tác bảo tồn di sản tư liệu quý giá này.
Qua những phân tích trên, có thể đi đến kết luận rằng, giữa triết lý 'Vô ngã' của Phật giáo và tinh thần 'chống chủ nghĩa cá nhân' trong tư tưởng Hồ Chí Minh có một sự gặp gỡ triết lý sâu sắc và giàu ý nghĩa.
Trần Quê Hương là bút danh của Hòa thượng Thích Giác Toàn, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phật học VN.
Từ góc nhìn Phật học, việc Việt Nam tiếp cận Công ước ICPPED có thể được xem như một dấu hiệu của sự trưởng thành trong nhận thức xã hội: nhận thức rằng khổ đau không chỉ là vấn đề cá nhân, mà là hệ quả của cấu trúc, chính sách và thái độ cộng đồng.
Chiều 4.1, bà Nguyễn Thúy Hằng, Trưởng Ban Quản lý Di tích Tháp Bà Pô Nagar (Khánh Hòa) cho biết: Trong 4 ngày nghỉ lễ Tết Dương lịch 2026, Tháp Bà Pô Nagar đón hơn 21.000 lượt khách du lịch đến tham quan.
Ngũ sắc tượng trưng cho sự hòa hợp của mọi yếu tố. Kết các màu lại, tạo thành tên, biểu tượng cho: Sự hòa hợp giữa người và người, Sự hòa hợp giữa tự thân và cộng đồng, Sự hòa hợp giữa thân – tâm – trí.
Những yếu tố này không chỉ là học thuyết triết học, mà là pháp hành đưa đến sự đoạn trừ chấp ngã và đạt đến sự giải thoát. Nhận thức Vô ngã chính là cánh cửa mở ra Tuệ giác và Niết bàn.
Ở đây, nhìn bề ngoài ta thấy Thiền Tông đi ngược lại Phật giáo nguyên thủy, song đi sâu vào bản chất thì thấy không có gì mâu thuẫn, mà thống nhất với nhau. Đó là điểm riêng trong triết học Phật giáo Việt Nam thời Trần.
Giáo lý Ngũ Uẩn mô tả con người là sự kết hợp của năm nhóm yếu tố vật chất và tâm lý luôn thay đổi: Sắc (cơ thể vật lý), Thọ (cảm giác), Tưởng (tri giác), Hành (ý chí, tâm sở), và Thức (nhận biết).
Như bọt nước tan biến trên dòng sông, mọi thứ trong cuộc đời đều vô thường. Hãy trân trọng từng giây phút hiện tại, sống an nhiên với tâm từ bi và trí tuệ.
NSGN - Vào một dịp nọ, vì lợi ích cho chư Tăng, Đức Phật nêu tên 21 vị cư sĩ (upāsaka) ưu tú đã đạt được các đạo quả giải thoát.
Qua Trung Quán Luận của Long Thọ giới thiệu rõ, sự ra đời, văn bản và bản dịch, kết cấu nội dung, từ góc độ triết học tư tưởng Trung đạo, kết cấu của Trung Quán Luận có nhiều cách chia bố cục, song cách phân chia kết cấu có khác nhau...
Vẫn biết họa sĩ Lê Thiết Cương là người quảng giao, đông bạn, nhiều quan hệ…, nhưng phải tận đến lúc anh ra đi, những lời tiếc thương, đau buồn, nức nở… ngập tràn các mặt báo, các trang mạng xã hội… mới hay sức lan tỏa của người đàn ông tuổi Nhâm Dần ấy lớn đến mức nào.
Trong thiền tập, người hành giả quay vào trong quán chiếu thân tâm để thấy rõ bản chất vô thường – khổ – vô ngã.
Sau sáp nhập, tỉnh Khánh Hòa trở thành địa phương có cộng đồng người Chăm, người Raglai lớn nhất cả nước. Địa phương đã và đang nỗ lực bảo tồn, gìn giữ và lan tỏa những di sản văn hóa truyền thống, từng bước đưa di sản đến gần hơn với cộng đồng, góp phần tạo nên bức tranh văn hóa đa dạng của địa phương.
Đạo Phật nhìn con người như một tổng hòa thân-tâm vận động trong từng sát-na, không dừng nghỉ, không thực chất, nhưng đầy tiềm năng chuyển hóa. Ngũ uẩn là bản đồ thân-tâm, giúp người tu nhìn thấy rõ nơi sinh khởi của chấp thủ, nơi bám víu khổ đau phát xuất.
Câu hỏi 'tôi là ai' (나는 누구인가) đã được đặt ra từ xa xưa giờ đây đang quay trở lại với con người thông qua một ngôn ngữ của đối tượng quán chiếu là AI.
Người học Phật ai cũng biết đa văn là hạnh nghe nhiều, hiểu biết Phật pháp sâu rộng, thông tỏ nghĩa lý.
Sau đây là ba điểm cơ bản thiết yếu giúp Phật tử hiểu và thực tập những lời Phật dạy một cách rõ ràng và có hệ thống.
Sau đây là ba điểm cơ bản thiết yếu giúp Phật tử hiểu và thực tập những lời Phật dạy một cách rõ ràng và có hệ thống.
Phải chăng, nghiệp (karma, luật vô hình) có vai trò nhất định trong việc hình thành tế bào gốc ở con người, trong việc vừa làm thay đổi, biến đổi, vừa tổ hợp, kết hợp, sắp xếp các các AND, ARN trong con người?
Khi một mảnh xá-lợi được an trí nơi phòng trưng bày, đó không đơn thuần là việc đặt một di vật vào lồng kính, mà đã mở ra một không gian cho tâm hồn người đối diện được lắng xuống và chạm vào điều thiêng liêng vượt ngoài ngôn từ.
Thực tế thì không có ý niệm rằng 'bạn' luân hồi, 'tôi' luân hồi, hay một 'cái tôi' nào đó lang thang từ kiếp này sang kiếp khác, hoặc 'bản ngã luân hồi', mà phải là 'nhân quả luân hồi'.
NSGN - Sự cao quý của người xuất gia nằm ở sự tu hành tinh tấn, giới hạnh thanh tịnh. Cho nên, dù xuất gia với bất cứ lý do gì, khi đã là một người xuất gia thì phải có giới hạnh trang nghiêm.
Chính danh sắc này làm các việc thiện ác; và chính do năng lực của nghiệp thiện ác ấy mà một danh sắc khác kế tục được sinh ra để nhận lãnh quả phước hoặc tội đã tạo tác.
Ngũ uẩn là một trong những khái niệm nổi bật trong giáo lý Phật giáo, để biết thuật ngữ này nói về điều gì, kính mời bạn đọc tìm hiểu cùng Tạp chí NCPH qua những câu hỏi bên dưới:
Ngũ uẩn (Pañcakkhandha trong tiếng Pali, 五蘊 trong Hán-Việt) là một trong những giáo lý quan trọng nhất của Phật giáo, giúp con người nhận ra bản chất thật sự của chính mình và thế giới xung quanh.
Học pháp, hành pháp và thuyết pháp là nhiệm vụ quan trọng của hàng đệ tử Phật. Không chỉ hàng xuất gia mà các đệ tử tại gia cũng luôn thuyết giảng, chia sẻ và luận đàm giáo pháp.