Có những ngôi chùa được người đời nhớ đến bởi pho tượng cổ, quả chuông lớn hay đường nét kiến trúc đã đi qua hàng trăm năm mưa nắng. Nhưng cũng có những ngôi chùa được lịch sử gọi tên bởi những con người đã bước ra từ cửa thiền, đặt sự an nguy của đất nước lên trên sự an ổn của riêng mình.
Chùa Cổ Lễ (xã Cổ Lễ, tỉnh Ninh Bình) không chỉ là một ngôi cổ tự nổi tiếng với kiến trúc độc đáo, mà còn gắn với câu chuyện xúc động về 35 nhà sư đã "cởi áo cà sa, khoác chiến bào" ra trận, góp sức cho sự nghiệp giải phóng và bảo vệ Tổ quốc.
Giữa nhịp sống hiện đại với nhiều đổi thay, tại làng nghề đúc đồng Trà Đông, xã Thiệu Trung, tiếng búa, lò lửa và thanh âm đặc trưng của nghề truyền thống vẫn được các gia đình gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Đặc biệt, việc phục dựng thành công trống đồng Đông Sơn sau nhiều năm thất truyền là một dấu mốc đáng nhớ, không chỉ khẳng định sức sống của nghề đúc đồng Trà Đông, mà còn góp phần đưa tinh hoa của người thợ kẻ Chè đến nhiều vùng, miền trên cả nước.
Dưới tư duy công nghiệp văn hóa, di sản văn hóa không chỉ là bảo vật để lưu giữ trong bảo tàng, mà là “vốn tri thức nội sinh”, là nền tảng tạo nên sức cạnh tranh cốt lõi cho các làng nghề truyền thống. Tuy nhiên, khi Trí tuệ Nhân tạo (AI) và các thuật toán số đang dần chi phối dòng chảy thương mại và tri thức toàn cầu, nếu tri thức làng nghề không được số hóa, sản phẩm Việt sẽ nguy cơ bị xóa và sửa căn cước trên không gian mạng.
Nằm dưới chân núi Đính thuộc di tích núi chùa Bái Đính (phường Tây Hoa Lư), trường tồn gần trọn một thiên niên kỷ, gắn liền với đạo hạnh của Thiền sư Nguyễn Minh Không, Giếng Ngọc từ lâu đã trở thành điểm tựa tâm linh vững chắc cho đông đảo người dân, du khách thập phương. Năm 2007, Giếng Ngọc được Trung tâm sách kỷ lục Việt Nam cấp bằng xác nhận kỷ lục là "Giếng lớn nhất Việt Nam".
Từ lá bồ đề, người dân Sinh Dược tạo nên tranh, nón và quà lưu niệm độc đáo, có sản phẩm trị giá hàng chục triệu đồng.
Nằm giữa vùng quê trù phú của xã Cổ Lễ, tỉnh Ninh Bình, chùa Cổ Lễ không chỉ là một công trình kiến trúc phật giáo độc đáo mà còn là "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống cách mạng.
Nằm giữa vùng quê trù phú của xã Cổ Lễ, tỉnh Ninh Bình, chùa Cổ Lễ không chỉ là một công trình kiến trúc phật giáo độc đáo mà còn là "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống cách mạng. Trải qua thăng trầm lịch sử, việc gìn giữ, phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt này đang được chính quyền và nhân dân địa phương nỗ lực triển khai nhằm đưa những giá trị tiêu biểu của di tích đến gần hơn với công chúng, đồng thời khơi dậy và nêu cao tinh thần yêu nước cho các thế hệ hôm nay.
Tương truyền, khi đi tìm thuốc chữa bệnh cho vua nhà Lý, Thiền sư – danh y Nguyễn Minh Không đã dừng chân tại vùng núi Bái Đính ngày nay. Đón nhận nguồn thảo dược tự nhiên dồi dào khắp vùng bán sơn địa, ngài đặt tên cho nơi này là Sinh Dược (nghĩa là "nơi cây thuốc sinh sống").
Từ những chiếc lá bồ đề tưởng chừng rụng xuống chỉ vứt bỏ, qua bàn tay tài hoa và tư duy sáng tạo độc đáo của người dân tại Hợp tác xã Sinh Dược (Tây Hoa Lư, Ninh Bình), chúng đã hóa thành những tác phẩm nghệ thuật, sản phẩm mỹ thuật mang giá trị kinh tế vượt trội, trở thành mặt hàng hút khách trong và ngoài nước.
Sau hai ngày lấy đi khỏi Di tích lịch sử quốc gia đền La Vân (xã Quỳnh Lôi, Hưng Yên), đôi nghê đá cổ đã bị kẻ trộm vứt ở ven đường, sau đó được chính quyền và nhân dân đưa lại vị trí cũ tại đền.
Giữa vùng quê giàu truyền thống lịch sử, văn hóa của thôn Chính Đại, xã Nga An, chùa Hàn Sơn từ lâu không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng tâm linh của Nhân dân mà còn là “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống yêu nước, cách mạng cho các thế hệ.
Là nơi hội tụ khí thiêng sông núi, nơi từng in dấu chân hoằng pháp và hành đạo của các bậc cao tăng thạc đức, không gian văn hóa và trung tâm Phật giáo tiêu biểu tại vùng đất Cố đô Hoa Lư - Ninh Bình được kỳ vọng sẽ là mô hình kết hợp hài hòa giữa nghiên cứu khoa học, bảo tồn di sản và phát triển bền vững, góp phần lan tỏa các giá trị văn hóa tốt đẹp của Phật giáo Việt Nam tới cộng đồng. Từ đó gợi mở hướng tới việc xây dựng tuyến du lịch văn hóa - tâm linh, kết nối các di tích trên địa bàn tỉnh và các tỉnh, thành có di tích với tên gọi 'Con đường hành hương theo dấu chân các Thánh tổ triều Lý'.
Pho tượng Phật Thích Ca Mâu Ni được chế tác bằng ngọc bích nguyên khối với trọng lượng 3,8 tấn đang được lưu giữ tại chùa Quỳnh Lâm.
Vùng đất Ba Sao xưa (thuộc phường Tam Chúc ngày nay) từng có tên là Tam Tinh và Trúc Lâm trang, được định danh qua nhiều triều đại. Ba Sao là cách gọi nôm na, tên chữ là Tam Tinh. Ở vùng này có nhiều ngôi cổ tự thờ Phật và những nhân vật có liên quan đến Phật giáo nên còn gọi là Tam Chúc (Tam Chúc: tam là ba, chúc là lậy, lậy trời, lậy đất, lậy Phật). Từ 'chúc' trong tiếng Hán cổ còn có nghĩa là ngọn đuốc soi sáng, ánh lửa rực trời và cũng có nghĩa là lời dặn dò, lời nguyện ước tốt lành. Những ngôi cổ tự ngày nay vẫn còn hiện diện, là địa chỉ tâm linh, tôn giáo lớn của tỉnh Ninh Bình.
Nga An là vùng đất có bề dày lịch sử, văn hóa và giàu truyền thống cách mạng, nơi lưu giữ nhiều di tích cùng lễ hội đặc sắc. Tự hào về mảnh đất quê hương mình, người dân nơi đây đã và đang có những việc làm thiết thực để gìn giữ và phát huy giá trị của các di tích.
Lễ hội đền La Vân không chỉ là một sự kiện văn hóa mà còn là 'chất keo' gắn kết cộng đồng và là dịp để các thế hệ gặp gỡ, trao truyền những giá trị truyền thống và củng cố tình làng nghĩa xóm.
Tối 24/4, tại Khu Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia đền Thánh Nguyễn, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Đại Hoàng tổ chức khai mạc Lễ hội đền Thánh Nguyễn năm 2026.
Lễ hội Đền Thánh Nguyễn năm 2026 tiếp nối mạch nguồn văn hóa, tôn vinh Thiền sư Nguyễn Minh Không, đồng thời mở ra cơ hội phát huy di sản gắn với phát triển kinh tế-du lịch địa phương.
Đền Thánh Nguyễn ở xã Đại Hoàng (tỉnh Ninh Bình) được công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia vào năm 1989, bên cạnh sự nổi bật với lối kiến trúc nghệ thuật đặc sắc, nơi đây còn lưu giữ những báu vật vô giá có tuổi đời cả nghìn năm.
Một chiếc vạc đồng khổng lồ, nặng gần 10 tấn được hàng trăm nghệ nhân đúc đồng thực hiện để tri ân Thiền sư Nguyễn Minh Không, ông tổ của nghề đúc đồng Việt Nam.
Chùa Quỳnh Lâm thuộc tỉnh Quảng Ninh được mệnh danh là danh thắng xứ Đông, đem lại sự trải nghiệm đặc biệt cho du khách tới đây. Nơi đây hiện lưu giữ pho tượng Phật ngọc Thích Ca Mâu Ni nguyên khối màu xanh lớn nhất Việt Nam, là chốn để tăng, ni, tín đồ Phật giáo tìm về.
Sáng 26/2 (mùng 10 tháng Giêng), tại Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia Động Hoa Lư, xã Gia Hưng tổ chức khai mạc Lễ hội truyền thống Động Hoa Lư năm 2026.
Chùa Keo Thái Bình có kiến trúc 'nội công, ngoại quốc' độc đáo, lưu giữ nhiều bảo vật quốc gia và tổ chức lễ hội lớn hàng năm.
Ngày 22/2 (tức mùng 6 tháng Giêng), Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Ninh Bình đã tổ chức khai mạc lễ hội Hội xuân Bái Đính - Bính Ngọ 2026, với chủ đề 'Linh thiêng trên miền đất cổ'. Dự lễ có Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh; Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Nguyễn Thị Thu Hà.
Mặc dù trời mưa, nhưng hàng vạn tăng ni, phật tử, du khách thập phương vẫn đổ về tham dự khai hội xuân chùa Bái Đính.
Hội xuân Bái Đính nhằm hướng về cội nguồn, tri ân các bậc tiền nhân và lan tỏa những giá trị văn hóa - lịch sử tốt đẹp.
Ngày 22/2 (tức mùng 6 Tết Bính Ngọ), Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Ninh Bình đã tổ chức khai mạc Hội xuân Bái Đính - Xuân Bính Ngọ 2026 với chủ đề 'Linh thiêng trên miền đất cổ'.
Hàng nghìn du khách đội mưa về chiêm bái, tham quan chùa Bái Đính (Ninh Bình) trong ngày khai hội đầu xuân.
Sáng ngày 22.2 (tức mùng 6 tháng Giêng) chùa Bái Đính đã chính thức khai hội Xuân Bính Ngọ 2026 với chủ đề 'Linh thiêng trên miền đất cổ'.
Ngày 22/2 (tức mùng 6 tháng Giêng), Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Ninh Bình tổ chức Hội xuân Bái Đính - Xuân Bính Ngọ 2026.
'Lĩnh hoa Yên Thái, đồ gốm Bát Tràng, thợ vàng Định Công, thợ đồng Ngũ Xã' là câu ca dao quen thuộc, nhắc đến bốn nghề thủ công truyền thống nổi tiếng của Thăng Long - Hà Nội, thể hiện niềm tự hào về các làng nghề của vùng đất này.
Sáng nay (4/1), Chùa Bình A, xã Đồng Thịnh, tỉnh Ninh Bình - Ngôi chùa có bức tượng Phật A Di Đà bằnɡ đá xanh lớn nhất Việt Nam, đã long trọng tổ chức Lễ Khánh thành ngôi Bảo tượng Đức Phật nhập niết bàn và Vườn lộc uyển trong khuôn viên chùa.
Giếng Ngọc gắn liền với nhiều huyền tích, giai thoại về thiền sư Nguyễn Minh Không lấy nước tại giếng sắc thuốc chữa bệnh cho vua Lý Thần Tông và nhân dân trong vùng.
Giới nghiên cứu không khỏi ngạc nhiên trước sự hưng thịnh của triều Lý, một vương triều được thiết lập trên nền tảng sự đồng thuận của lòng dân và sự ủng hộ sâu rộng của Phật giáo.
Ngày 27.12, tại Ninh Bình đã diễn ra Hội thảo khoa học 'Các vị Thánh tổ triều Lý trong lịch sử Phật giáo Việt Nam', thu hút sự tham dự của 400 đại biểu là các nhà khoa học, học giả, nhà nghiên cứu, giảng viên, tăng ni, Phật tử…
Ngày 27/12, tại Khu Du lịch Văn hóa tâm linh Tam Chúc, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao tỉnh Ninh Bình và Công ty TNHH Dịch vụ du lịch Tam Chúc tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề 'Các vị Thánh tổ triều Lý trong lịch sử Phật giáo Việt Nam'.
Khoảng 400 nhà khoa học, học giả, nhà nghiên cứu, giảng viên, tăng ni, phật tử... đã tham gia hội thảo khoa học 'Các vị Thánh tổ triều Lý trong lịch sử Phật giáo Việt Nam'.
Hội thảo có sự tham dự của khoảng 400 đại biểu là các nhà khoa học, học giả, nhà nghiên cứu, giảng viên, tăng ni, phật tử và những người quan tâm trong và ngoài nước.
Chùa Cổ Lễ có kiến trúc nghệ thuật độc đáo hiếm có tại Việt Nam, Chùa được Bộ Văn hóa xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia năm 1988. Lễ hội chùa Cổ Lễ diễn ra từ ngày 13 đến 16 tháng 9 Âm lịch hằng năm.
Cổ Lễ, ngôi cổ tự có tuổi đời hơn 9 thế kỷ không chỉ nổi tiếng bởi kiến trúc giao hòa Đông - Tây và quả chuông đồng nặng 9 tấn, mà còn gắn với câu chuyện 35 nhà sư 'cởi áo cà sa, khoác chiến bào' tham gia chống giặc cứu nước.
Ngày 4-11, nhân dịp 200 năm ngày sinh danh nhân Phạm Thận Duật (1825-2025), Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Ninh Bình phối hợp với Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế 'Danh nhân Phạm Thận Duật - Giá trị di sản và giải pháp, bảo tồn phát huy'.
Ngày 2/11, ông Lê Hải Bình - Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ VHTT&DL đã dự lễ và trao Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt; khai mạc Lễ hội truyền thống Chùa Cổ Lễ (Ninh Bình).
Sáng 2/11 (tức ngày 13 tháng 9 năm Ất Tỵ), tại Chùa Cổ Lễ, xã Cổ Lễ tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt và khai mạc Lễ hội truyền thống Chùa Cổ Lễ năm 2025.
Sáng ngày 2.11, Ủy viên dự khuyết BCH Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ VHTTDL Lê Hải Bình dự và trao Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt tại Chùa Cổ Lễ (xã Cổ Lễ, tỉnh Ninh Bình).
Từ đời Hậu Lê (thế kỷ XVIII), nơi đây có lò đúc đồng nên mới có tên Lò Đúc. Nay ở ngõ 79 phố này có chùa Tổ Ong, thờ Nguyễn Minh Không - Ông tổ nghề đúc đồng. Điểm đặc biệt nhất của phố này là hàng cây Sao đen hai bên đường có tuổi đời trăm năm, cao tới 20m, thân thẳng, tán lá rộng, gắn liền với biết bao ký ức và những thăng trầm của lịch sử, trở thành chứng tích văn hóa của Thủ đô.