Làng nghề Kim Lan đang cho thấy một hướng đi rất đáng quan tâm. Đó là đặt cộng đồng vào trung tâm của bảo tồn, dùng công nghệ, đổi mới sáng tạo để nâng giá trị sản phẩm, kết nối di sản với thị trường bằng chuỗi giá trị mở và tạo cơ chế phối hợp để khai thác hiệu quả các nguồn lực địa phương.
Nằm bên tả ngạn sông Hồng, làng gốm cổ Kim Lan (xã Bát Tràng, Hà Nội) lưu giữ những lớp trầm tích văn hóa kéo dài hàng nghìn năm. Sau những thăng trầm của lịch sử, bài toán đặt ra hôm nay không chỉ là khôi phục nghề gốm, mà còn làm thế nào để bảo tồn không gian di sản, trao truyền tri thức nghề và tạo sinh kế đủ bền vững để truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại.
Nằm bình yên bên tả ngạn sông Hồng, làng cổ Kim Lan (xã Bát Tràng, Hà Nội) có lịch sử hàng nghìn năm với những lớp trầm tích văn hóa độc đáo. Trong dòng chảy hiện đại hóa và sức ép cạnh tranh thương mại, nghệ nhân và người dân nơi đây đang từng ngày bảo tồn, trao truyền và nâng tầm giá trị di sản gốm truyền thống.
Trước và cả sau khi giữ vai trò Chủ tịch Hội Gốm sứ Kim Lan cho đến nay, Nghệ nhân ưu tú Đào Việt Bình vẫn thể hiện tinh thần một người thợ gốm của làng nghề với hành trình dài không ngừng nỗ lực học tập, lao động và sáng tạo. Nghệ nhân Đào Việt Bình cũng là gương mặt được Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội tặng thưởng danh hiệu “Công dân Thủ đô ưu tú” năm 2026.
Lịch sử, đặc biệt là Khảo cổ học, vẫn thường bị xếp vào nhóm ngành 'kén người học'. Ít thí sinh đăng ký, nhiều định kiến bủa vây như 'đào đất', 'việc nặng mà lương thấp', 'học cho có đam mê chứ khó sống được'. Thế nhưng, từ những trải nghiệm rất thật của người trong cuộc, có thể thấy phía sau đó là cả một ngành khoa học nghiêm cẩn, liên ngành và đầy cuốn hút, mở ra những giá trị bền vững cả cho cá nhân lẫn xã hội.
Một ngày đầu tháng 3, lão nghệ nhân Nguyễn Việt Hồng, Trưởng nhóm 'Tìm về nguồn cội của làng' ở làng Kim Lan phấn khởi báo tin nghề gốm Kim Lan (nay thuộc xã Kim Đức huyện Gia Lâm) đã chính thức được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Ngày 15-3, tại Trung tâm thiết kế sáng tạo giới thiệu, quảng bá và bán sản phẩm OCOP, làng gốm cổ Kim Lan (xã Kim Đức), UBND huyện Gia Lâm, Hà Nội trang trọng tổ chức Lễ công bố các quyết định công nhận nghề gốm Kim Lan là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia; công nhận điểm du lịch Kim Lan.
Sáng 15-3, tại Trung tâm thiết kế sáng tạo giới thiệu, quảng bá và bán sản phẩm OCOP, làng gốm cổ Kim Lan (xã Kim Đức), UBND huyện Gia Lâm long trọng tổ chức Lễ công bố Quyết định công nhận nghề gốm Kim Lan là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia và công nhận điểm du lịch Kim Lan.
Theo tư liệu lịch sử, Luy Lâu là tòa thành cổ bên sông Dâu, vốn là trị sở của quận Giao Chỉ và thủ phủ của cả Giao Châu.
Một mảnh khuôn đúc ngoài của mặt trống đồng, có đầy đủ các họa tiết hoa trang trí vừa thu được trong cuộc khai quật di tích thành cổ Luy Lâu.
Ngày 20/12, tại Khu di tích quốc gia thành cổ Luy Lâu (phường Thanh Khương, thị xã Thuận Thành), Bảo tàng Lịch sử quốc gia phối hợp Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh báo cáo sơ bộ kết quả khai quật di tích thành cổ Luy Lâu.
Mùng 9, 10, 11 tháng Giêng năm Giáp Thìn, làng Kim Lan (tên Nôm là Kẻ Sươn) vào hội xuân, cũng là hội làng lớn nhất trong năm. Đến thăm làng vào đúng dịp này, chúng tôi được nghe câu chuyện xúc động về… một người Nhật.
Hiện vật này đã giải đáp những bí ẩn liên quan đến phương pháp và kỹ thuật đúc trống đồng của người Việt cổ, đồng thời là minh chứng cho sức sống lâu bền của văn hóa Đông Sơn trong dòng chảy lịch sử dân tộc.
Hơn 90 di vật về văn hóa Đông Sơn tại triển lãm 'Âm vang xứ Thanh' đạt thẩm mỹ cao, tiêu biểu là chiếc trống đồng với kích thước lớn nhất từng được phát hiện.
Qua gần 100 năm phát hiện và nghiên cứu, các di vật của văn hóa Đông Sơn đã trở thành tư liệu sống động, phản ánh cuộc sống vật chất và tinh thần của người Việt hơn 2.000 năm trước. Văn minh Đông Sơn đã trở thành thành tố quan trọng cho việc lập nên quốc gia, dân tộc Việt Nam, là niềm tự hào về tổ tiên thuở bình minh của lịch sử.
Vừa qua, Bảo tàng Lịch sử quốc gia đã tổ chức trưng bày chuyên đề 'Âm vang Đông Sơn' nhân kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11 và hướng tới kỷ niệm 100 năm ngày phát hiện, nghiên cứu văn hóa Đông Sơn (1924-2024). Đặc biệt, từ những mảnh khuôn đúc phát hiện ở thành đất Luy Lâu (Bắc Ninh), các nhà khảo cổ đã đúc thực nghiệm thành công trống đồng thời kỳ Đông Sơn với hiệu quả được đánh giá đạt khoảng 80% so với trống gốc.
Là trống đồng đầu tiên thành công trong việc phục dựng khảo cổ, tuy nhiên đây không phải lần đầu tiên Việt Nam tiến hành phục dựng trống đồng.
Ngày 25/11, tại Hà Nội, Ủy ban Nhân dân xã Kim Lan phối hợp với Hiệp hội gốm sứ xã Kim Lan tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Nhật Bản, khánh thành nhà trưng bày, giới thiệu sản phẩm gốm sứ Kim Lan, trao bằng xác lập kỷ lục sản phẩm gốm sứ lớn nhất Việt Nam và vinh danh các nghệ nhân làng nghề gốm sứ Kim Lan.
Là trống đồng đầu tiên thành công trong việc phục dựng khảo cổ, tuy nhiên đây không phải lần đầu tiên Việt Nam tiến hành phục dựng trống đồng.
Đối với văn nghệ sĩ và lực lượng sáng tạo ở Thủ đô, mô hình quỹ hỗ trợ văn hóa luôn là điều được trông đợi. Vì vậy, nội dung 'Cho phép thành lập Quỹ Bảo tồn di sản và phát triển văn hóa Thủ đô' tại điều 23 của dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi thực sự là một điểm mới quan trọng, thu hút được sự quan tâm trao đổi của nhiều người.
Với sự chung tay của người dân, Bảo tàng làng gốm Kim Lan tái hiện lại quá khứ phồn thịnh để giữ gìn và tôn vinh bản sắc văn hóa.
GS.TSKH.NGND Vũ Minh Giang cho rằng nhìn từ góc độ văn hóa, Việt Nam và Nhật Bản rất giống nhau. Nghiên cứu sâu hơn thì đấy là sự giống nhau như hai bàn tay của một con người, nghĩa là sự tương đồng, nói theo ngôn ngữ toán học, là đối xứng gương, nghĩa là bù trừ cho nhau.
Đã tròn 10 năm, Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới nhờ những giá trị nổi bật toàn cầu. Hiếm di sản nào trên thế giới có sự tiếp nối lịch sử xuyên suốt 13 thế kỷ (từ thế kỷ VII đến XX) như Hoàng thành Thăng Long. 10 năm qua, công tác bảo tồn, phát huy giá trị Hoàng thành Thăng Long đã để lại nhiều dấu ấn với cách làm bài bản, nhờ vậy, di sản này luôn là điểm đến hấp dẫn.
Trong dịp ngày sinh cố PGS, TS Khảo cổ học người Nhật Bản Nishimura Masanari, gia đình và những người bạn của ông đã hoàn thành cuốn sách 'Nishimura Masanari Người bạn của Khảo cổ học Việt Nam' (Nxb Thế giới) như một lời tưởng niệm, tri ân người bạn quý của khảo cổ học Việt Nam và của cả nhân dân Việt Nam nói chung.