Ngày 13/11, tại tỉnh Phú Thọ, Cục Dân số phối hợp với Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tổ chức họp góp ý hoàn thiện dự án Luật Dân số. Phát biểu tại cuộc họp, GS. Nguyễn Thiện Nhân nhấn mạnh: 'Luật Dân số sẽ quyết định vận mệnh, tương lai đất nước 50 hoặc 100 năm nữa'.
Bộ Y tế cho biết, Luật Dân số sau khi được ban hành sẽ là nền tảng pháp lý toàn diện cho công tác dân số của Việt Nam trong giai đoạn phát triển quan trọng thời gian tới của đất nước.
Dự thảo Luật Dân số có nhiều nội dung đổi mới so với Pháp lệnh Dân số, trong đó tập trung 4 chính sách lớn: Duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng với già hóa dân số, dân số già và nâng cao chất lượng dân số.
Dự thảo Luật Dân số đang được Bộ Y tế hoàn thiện để Chính phủ trình Quốc hội xem xét, với mục tiêu tạo bước chuyển căn bản, toàn diện trong chính sách dân số quốc gia.
Sáng ngày 7/11, Bộ Y tế đã tổ chức gặp mặt, thông tin báo chí về dự thảo của Luật Dân số và Luật Phòng bệnh để giới thiệu về các nội dung trọng tâm, điểm mới và ý nghĩa của chính sách đối với công tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân. Đồng thời, trao đổi, giải đáp một số vấn đề báo chí, dư luận quan tâm.
Ngày 7/11, tại Hà Nội, Cục dân số - Bộ Y tế đã tổ chức 'Gặp mặt cung cấp thông tin báo chí y tế' nhằm trao đổi thông tin dự thảo: Luật Dân số và Luật Phòng bệnh tạo cơ sở pháp lý thống nhất, đồng bộ, góp phần thể chế hóa các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng về công tác dân số và công tác phòng bệnh.
Việc xây dựng dự án Luật Dân số nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất, đồng bộ để góp phần thể chế hóa chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng về dân số và khắc phục các hạn chế, tồn tại, đáp ứng yêu cầu công tác dân số và phát triển trong tình hình mới.
Sáng 7/11, tại Hà Nội, Bộ Y tế đã tổ chức gặp gỡ các cơ quan báo chí, truyền thông nhằm thông tin về Dự án Luật Phòng bệnh và Dự án Luật Dân số đang được trình tại Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV. Hai dự thảo này được kỳ vọng tạo bước ngoặt, hoàn thiện hành lang pháp lý cho chiến lược phòng bệnh hơn chữa bệnh, nâng cao chất lượng dân số.
Dự thảo Luật Dân số đã thể chế hóa việc chuyển trọng tâm chính sách dân số từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển thông qua việc tập trung quy phạm hóa 4 chính sách lớn: Duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng với già hóa dân số, dân số già và nâng cao chất lượng dân số.
Ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế), cho biết: 'Ban soạn thảo đã điều chỉnh dự thảo mới nhất để tránh khoảng trống pháp lý. Theo đó quy định ưu tiên chỉ áp dụng cho 'nam giới có 2 con nhưng vợ đã chết' và cân nhắc bỏ quy định về 'nam giới có 2 con không có vợ' (do ly hôn)'.
Nam giới có hai con đẻ mà không có vợ không còn là đối tượng được đề xuất ưu tiên hưởng chính sách nhà ở xã hội. Thay vào đó, Bộ Y tế đề xuất áp dụng chính sách này với với 'nam giới có 2 con đẻ, vợ qua đời'...
Dự thảo Luật Dân số đã được xây dựng, hoàn thiện theo hướng kế thừa, chỉnh lý 10 điều, sửa đổi 01 điều, bãi bỏ 26 điều của Pháp lệnh Dân số năm 2003 để phù hợp, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Nam giới có 2 con đẻ mà không có vợ do ly hôn sẽ không còn là đối tượng được dự thảo Luật Dân số đề xuất được ưu tiên hưởng chính sách mua nhà ở xã hội. Thay vào đó, nam giới có 2 con đẻ, vợ qua đời là đối tượng được đề xuất hưởng chính sách này.
Để Luật Dân số được ban hành không còn khoảng trống pháp lý, dự thảo mới nhất được chỉnh sửa đã quy định 'nam giới 2 con đẻ, vợ qua đời' mới được ưu tiên mua nhà xã hội.
Cục Dân số, Bộ Y tế - cơ quan soạn thảo dự thảo Luật Dân số cho biết, phụ nữ sinh đủ 2 con hoặc nam giới có 2 con đẻ mà không có vợ hoặc vợ đã mất, chỉ là mở rộng tiêu chí cho đối tượng được ưu tiên xét hưởng chính sách nhà ở xã hội. Các nhóm đối tượng được ưu tiên quy định tại Luật Nhà ở năm 2023.
Dự thảo Luật Dân số có nhiều nội dung đổi mới so với Pháp lệnh Dân số, trong đó tập trung quy phạm hóa 4 chính sách lớn: Duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng với già hóa dân số, dân số già, và nâng cao chất lượng dân số.
Hai dự thảo Luật Dân số và Luật Phòng bệnh được kỳ vọng tạo bước ngoặt, hoàn thiện hành lang pháp lý cho chiến lược phòng bệnh hơn chữa bệnh, nâng cao chất lượng dân số.
Theo ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế) quy định ưu tiên mua nhà xã hội cho nam giới có 2 con nhưng vợ đã chết, không có khoảng trống pháp lý như nhiều người băn khoăn.
'Hơn 17.000 phụ nữ dưới 35 tuổi sinh đủ 2 con trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh được nhận mức hỗ trợ 3 triệu đồng và 5 triệu đồng theo Nghị quyết 40/2024/NQ-HĐND và Nghị quyết 32/2025/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh quy định về chính sách khen thưởng và hỗ trợ đối với tập thể, cá nhân thực hiện tốt công tác dân số'.
Số con trung bình của một phụ nữ tại TPHCM trong tuổi sinh đẻ là 1,43 - thấp nhất trong cả nước. Dù vẫn trong thời kỳ 'dân số vàng', nhưng TPHCM không còn duy trì hình ảnh 'Thành phố trẻ' mà đang đối mặt thách thức tốc độ già hóa dân số nhanh chóng.
Vấn đề mức sinh thấp và già hóa dân số đang tác động trực tiếp đến nguồn nhân lực, đặc biệt là lao động trẻ, làm ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển kinh tế - xã hội của TPHCM.
Chi phí sinh hoạt đắt đỏ, áp lực công việc cùng sự thiếu hụt hỗ trợ xã hội khiến nhiều người trẻ trì hoãn việc lập gia đình, sinh con, đưa TP.HCM rơi vào mức sinh thấp kỷ lục.
'Quyền tự quyết về sinh sản trong một thế giới đang thay đổi' - chủ đề của Ngày Dân số Thế giới (11/7) năm nay - chính là lời nhắc nhở trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng nhân khẩu học: Tỷ lệ sinh liên tục giảm ở nhiều quốc gia. Tại Việt Nam, mức sinh thấp được nhận định là 1 trong 3 thách thức, tạo áp lực vô hình lên tương lai của đất nước. Mặc dù chúng ta đã có những điều chỉnh chính sách kịp thời nhưng bài học quốc tế cho thấy, việc khuyến sinh để duy trì mức sinh thay thế (2,1 con/phụ nữ) khó có thể thành công nếu không hành động quyết liệt.
Ba năm liên tiếp, Việt Nam đối mặt mức sinh giảm dưới mức sinh thay thế. Đây dần là vấn đề đáng báo động trên quy mô toàn quốc. Việc Ủy ban Thường vụ Quốc hội mới đây xem xét, thông qua Pháp lệnh sửa đổi Điều 10 của Pháp lệnh Dân số được coi là bước đi kịp thời.
Hơn sáu thập kỷ qua, công tác dân số luôn được xác định là một trong những nhiệm vụ chiến lược hàng đầu, gắn liền với sự phát triển bền vững của đất nước.
Du lịch biển vốn là sản phẩm du lịch thế mạnh của 'ngành công nghiệp không khói' xứ Thanh, thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế. Trên hành trình khẳng định vị thế, thương hiệu, mùa hè năm nay, từ bãi biển Sầm Sơn sôi động cho đến biển Hải Tiến thanh bình đã, đang nỗ lực làm mới hình ảnh điểm đến, nâng cao chất lượng phục vụ du khách.
Tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh ở Việt Nam lan rộng ra nhiều địa phương, nguy cơ thừa nam, thiếu nữ hiện hữu. Bắc Ninh, Hà Nội là hai địa phương có tình trạng mất cân bằng cao nhất.
Chuẩn bị cho mùa du lịch cao điểm hè 2025, các khu, điểm du lịch biển trên địa bàn tỉnh đã cơ bản hoàn tất công tác chỉnh trang và các điều kiện đón tiếp, phục vụ khách. Từ bãi biển Sầm Sơn sôi động đến biển Hải Tiến, Hải Hòa... đều nỗ lực làm mới sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ, hứa hẹn mang đến cho du khách một mùa hè với nhiều trải nghiệm ý nghĩa.
Qua kiểm tra thực tế, đoàn kiểm tra ghi nhận một số khó khăn, vấn đề còn vướng mắc trong quá trình triển khai tuyên truyền, tư vấn và cung cấp biện pháp tránh thai của những người làm dân số tỉnh Quảng Ninh.
Năm 2024, mức sinh là 1,91 con, mức thấp nhất từ trước tới nay và được dự báo sẽ tiếp tục giảm trong các năm tiếp theo. Theo vùng kinh tế - xã hội, trong hai thập kỷ vừa qua vùng Đông Nam bộ mỗi cặp vợ chồng không sinh đủ hai con, năm 2004 mức sinh là 1,9 con và hiện nay năm 2024 là 1,48 con...
Nhiều người cho rằng, nỗi lo về nhà ở khi giá bất động sản tăng cao, chi phí cho việc học tập, y tế, sinh hoạt tạo gánh nặng khiến các cặp vợ chồng trẻ không dám sinh con dẫu có khát khao đông con đến đâu.
Theo các chuyên gia, mức sinh giảm và già hóa dân số nhanh đang đe dọa nguồn nhân lực và tăng trưởng bền vững của Việt Nam. Xu hướng kết hôn muộn, sinh ít con do áp lực kinh tế và thay đổi lối sống khiến tỷ lệ sinh xuống thấp, đặc biệt ở đô thị. Trước tình hình này, Việt Nam đang có những điều chỉnh về mặt chính sách dân số, khuyến khích sinh con, cải thiện phúc lợi xã hội và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nhằm bảo đảm phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Đây là đề xuất được đưa ra trong bối cảnh mức sinh tại Việt Nam đang giảm thấp nhất lịch sử. Nếu mức sinh tiếp tục giảm và kéo dài sẽ tác động trực tiếp tới quy mô, cơ cấu dân số và để lại nhiều hệ lụy như thiếu hụt lao động, già hóa dân số nhanh, tác động lớn đến sự phát triển bền vững của đất nước.
Giai đoạn từ năm 2054-2059, bình quân mỗi năm dân số giảm 0,04%, mức giảm ở cuối thời kỳ dự báo (2064-2069) là 0,18%/năm, tương đương Việt Nam giảm bình quân 200.000 người mỗi năm.
Hiện có 21 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp, thậm chí, một số tỉnh mức sinh rất thấp, tập trung ở vùng Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long và một số tỉnh duyên hải miền Trung.
Mức sinh trên toàn quốc giảm từ 2,11 con/phụ nữ năm 2021 xuống 2,01 con/phụ nữ năm 2022; tới năm 2023 là 1,96 con/phụ nữ và năm 2024 là 1,91 con/phụ nữ, thấp hơn khá nhiều mức sinh thay thế là 2,1 con/phụ nữ.
Công tác dân số đang đối mặt với thách thức lớn khi mức sinh giảm dưới mức sinh thay thế suốt 3 năm liên tiếp và dự báo sẽ tiếp tục giảm trong thời gian tới.
Ngày 27/12, tại Hà Nội, Cục Dân số, Bộ Y tế tổ chức Hội nghị triển khai nhiệm vụ năm 2025.
Năm 2024 dù được coi là 'năm đẹp' nhưng không kéo được mức sinh của người Việt tăng lên, thậm chí tiếp tục giảm, đạt mức thấp nhất trong lịch sử là 1,91 con/phụ nữ.
Tổng tỷ suất sinh ước thực hiện năm 2024 là 1,91 con/phụ nữ (giảm 0,05 con/phụ nữ so với năm 2023), không đạt chỉ tiêu kế hoạch năm 2024 là 2,1 con/phụ nữ... Mức sinh trên toàn quốc đang có xu hướng giảm dưới mức sinh thay thế ở mức thấp nhất trong lịch sử và được dự báo là sẽ tiếp tục giảm trong các năm tiếp theo.
Việt Nam là quốc gia đông dân thứ 3 trong khu vực Đông Nam Á (sau Indonesia và Philippines) và đứng thứ 15 trên thế giới. Tuy nhiên, trong 3 năm liên tiếp lại đây, mức sinh trên toàn quốc giảm dưới mức sinh thay thế và là mức giảm thấp nhất trong lịch sử.
Quy mô dân số của Việt Nam đã chính thức vượt mốc 100 triệu người và đang trong giai đoạn cơ cấu dân số vàng. Đây là cơ hội cho đất nước tiếp tục duy trì tăng trưởng và phát triển. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, đòi hỏi cần có những chính sách nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, bảo đảm vàng về tri thức, vàng về sức khỏe, vàng về kỹ năng, đưa Việt Nam vững bước tiến vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình.
Mức sinh ở thành thị đã xuống thấp hơn mức sinh thay thế trong 20 năm qua và luôn thấp hơn mức sinh ở nông thôn; 2/6 vùng kinh tế-xã hội (Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long) có mức sinh rất thấp.