Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa cảnh báo sẽ không bỏ qua các cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Yemen nhằm vào Saudi Arabia, đồng thời để ngỏ khả năng đề nghị Thổ Nhĩ Kỳ hỗ trợ Riyadh trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng.
Các cuộc tấn công từ Yemen đang kéo Saudi Arabia lún sâu vào vòng xoáy xung đột khu vực.
Chính quyền Palestine dự kiến lùi cuộc bầu cử lập pháp dự kiến diễn ra ngày 28/11 do tình hình an ninh, chính trị và kinh tế tại các vùng lãnh thổ Palestine tiếp tục xấu đi, trong khi những cam kết quốc tế nhằm cải thiện điều kiện tổ chức bầu cử chưa được thực hiện.
Syria đang cân nhắc khả năng cung cấp hỗ trợ quân sự cho Saudi Arabia, trong đó có hỗ trợ phòng thủ hoặc triển khai lực lượng, trong bối cảnh các cuộc tấn công của Houthi gia tăng và giao tranh diễn biến căng thẳng gần eo biển Bab al-Mandab.
Pakistan khẳng định chỉ hỗ trợ bảo vệ Saudi Arabia, nhưng chiến dịch chống Houthi đang đặt ra câu hỏi về giới hạn can dự của các thành viên hiệp ước Mecca.
Ba bên ký kết Hiệp định Quốc phòng Chung Mecca hồi tháng 8 đã họp khẩn cấp tại Riyadh và nhất trí triển khai quân sự nhanh chóng, qua đó tăng cường hợp tác quốc phòng giữa ba lực lượng quân sự lớn trong khu vực.
Ngày 5-10, Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia và Pakistan nhất trí lập tức kích hoạt các cam kết phòng thủ tập thể theo Hiệp ước phòng thủ chung Mecca, đồng thời đẩy nhanh triển khai lực lượng, năng lực quân sự tới Saudi Arabia.
Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia và Pakistan nhất trí lập tức kích hoạt các cam kết phòng thủ tập thể và đẩy nhanh triển khai lực lượng, năng lực quân sự tới Saudi Arabia. Quyết định được đưa ra tại cuộc họp khẩn ở Riyadh, đánh dấu bước chuyển quan trọng của Hiệp ước Phòng thủ chung Mecca từ cam kết sang triển khai trên thực tế.
Trong bối cảnh Mỹ rút lực lượng khỏi Iraq và chưa can dự trực tiếp trước các cuộc tấn công của Houthi vào Saudi Arabia, các quốc gia Arab buộc phải xem xét lại kiến trúc an ninh đã dựa vào Washington suốt nhiều thập kỷ, cũng như tìm kiếm những cơ chế phối hợp mới trong khu vực.
Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman ngày 29/9 đã gặp Phó Tổng thống UAE Sheikh Mansour bin Zayed Al Nahyan tại Riyadh, trong bối cảnh tình hình Yemen tiếp tục căng thẳng và các nước trong khu vực tăng cường phối hợp an ninh, quốc phòng.
Chủ tịch Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ Numan Kurtulmus nhận định thỏa thuận quốc phòng giữa Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia và Pakistan có thể phát triển thành một cơ chế an ninh khu vực rộng hơn, với sự tham gia của các quốc gia có đa số dân theo đạo Hồi, trong đó có Iran.
Tổng thống Trump đánh giá về cuộc gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình; Tổng thống Putin tuyên bố Nga sẽ cân nhắc khả năng nối lại đàm phán với Ukraine; Quân đội các nước Liên minh Mecca công bố quyết định bảo vệ Saudi Arabia... là những thông tin quốc tế nổi bật sáng 26-9.
Lãnh đạo quân đội các nước tham gia Hiệp ước Phòng thủ chung Mecca hay Liên minh Mecca tái khẳng định cam kết bảo vệ Saudi Arabia, cam kết “chuyển các cam kết trong Hiệp ước phòng thủ Mecca thành sự hợp tác hiệu quả”.
Lực lượng Houthi lần đầu trực tiếp cảnh báo Pakistan không can thiệp vào cuộc xung đột với Saudi Arabia, đặt Islamabad trước bài toán cân bằng giữa cam kết quốc phòng với Riyadh và quan hệ với Iran.
Ngoại trưởng ba nước tham gia hiệp ước phòng thủ Mecca, còn gọi là Liên minh Mecca đã họp khẩn tại New York bên lề Đại hội đồng Liên hợp quốc khoá 81 nhằm thảo luận biện pháp hỗ trợ Saudi Arabia.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 24/9 thông báo nước này sẽ triển khai binh sĩ, hệ thống radar và các hệ thống phòng không tới Saudi Arabia để bảo vệ cơ sở năng lượng quan trọng tại Yanbu, bên bờ Biển Đỏ.
Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan cho biết Liên minh Mecca gồm ba nước Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia và Pakistan đã đạt tới một giai đoạn tiến triển cao, đồng thời tuyên bố mọi người sẽ thấy đây sẽ là một nền tảng thực sự có khả năng làm thay đổi cuộc chơi.
Houthi đang siết kiểm soát eo biển Bab al-Mandeb trong khi Mỹ dường như không muốn trực tiếp can thiệp.
Ai Cập và Saudi Arabia đang tăng cường phối hợp an ninh trong bối cảnh căng thẳng tại Biển Đỏ leo thang, khi lực lượng Houthi mở rộng kiểm soát ở Yemen và đe dọa tuyến hàng hải dẫn tới Kênh đào Suez.
Riyadh đã tìm hướng đi mới sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đã từ chối yêu cầu của Saudi Arabia về việc can thiệp quân sự vào Yemen nhằm duy trì các kênh liên lạc với Houthi.
Đại sứ quán Mỹ tại Riyadh ngày 15/9 đã ra khuyến cáo công dân về việc đi lại tới Saudi Arabia sau khi chính quyền sở tại đưa ra cảnh báo an ninh tại thánh địa Mecca cùng một số khu vực khác trước nguy cơ từ các cuộc tấn công của lực lượng Houthi ở Yemen.
Mỹ và Saudi Arabia đang chuẩn bị mở rộng tuyến vận tải ở phía Nam qua eo biển Hormuz nhằm duy trì hoạt động vận chuyển dầu mỏ trong bối cảnh tuyến hàng hải qua eo biển Bab al-Mandeb gần như bị phong tỏa do hoạt động của lực lượng Houthi.
Lực lượng Houthi tại Yemen vừa tuyên bố phóng hàng chục tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm vào một căn cứ không quân ở miền Nam Saudi Arabia, trong khi cuộc họp giữa Iran và các nước vùng Vịnh về việc mở lại eo biển Hormuz bị hoãn, làm gia tăng lo ngại căng thẳng khu vực tiếp tục leo thang.
Giao tranh giữa lực lượng Houthi ở Yemen và Saudi Arabia bùng phát dữ dội những ngày qua khiến dư luận quốc tế hết sức quan ngại. Các cuộc tấn công “ăn miếng trả miếng” giữa hai phía đã đổ thêm dầu vào chảo lửa Trung Đông vốn luôn nóng bỏng.
Bangladesh để ngỏ khả năng gia nhập thỏa thuận phòng thủ chung giữa Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan, động thái có thể làm phức tạp chính sách đối ngoại lâu nay của nước này, đặc biệt là quan hệ với Ấn Độ.
Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, ngày 24/8, Saudi Arabia và Pháp đã ký một loạt thỏa thuận về đầu tư, quốc phòng, trí tuệ nhân tạo (AI), du lịch, cơ sở hạ tầng và hợp tác văn hóa, trong khuôn khổ cuộc họp đầu tiên của Hội đồng Đối tác chiến lược Pháp - Saudi Arabia.
Saudi Arabia sẽ đầu tư 6 tỷ euro xây dựng ba công viên chủ đề gần Paris, trong đó có một hạng mục lấy cảm hứng từ bộ truyện tranh và phim hoạt hình Nhật Bản Dragon Ball Z.
Hiệp ước Phòng thủ chung Mecca thiết lập một cơ chế phòng thủ tập thể giữa Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan, làm dấy lên liên tưởng về một “NATO phương Đông”. Tuy nhiên, những khác biệt về lợi ích và nghĩa vụ đang đặt ra câu hỏi về khả năng thỏa thuận này trở thành một liên minh thực sự.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cho biết Ai Cập có thể gia nhập thỏa thuận phòng thủ chung vừa được Ankara ký kết với Saudi Arabia và Pakistan, đồng thời chờ Mỹ thực hiện cam kết về F-35.
Một số sự kiện nổi bật như Ủy ban Quốc hội Iran thông qua khung dự luật về an ninh eo biển Hormuz, Pakistan thúc đẩy hòa giải Mỹ-Iran; động đất độ lớn 7,4 ở Colombia làm ít nhất 265 người thiệt mạng.
Saudi Arabia và 13 quốc gia khác đã xác nhận thành lập một liên minh quân sự nhằm bảo đảm tự do hàng hải qua eo biển Bab al-Mandeb, Biển Đỏ và Vịnh Aden, trong bối cảnh dự kiến có thêm nhiều nước tham gia.
Tại thành phố nơi Hồi giáo ra đời, ba nhà lãnh đạo đã ngồi lại với nhau hôm 7/8 và ký kết một thỏa thuận chưa từng có tiền lệ trong khu vực.
Thỏa thuận phòng thủ chung (Mecca Joint Defence Agreement) được ký kết vừa qua giữa ba nước Saudi Arabia, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ đã phản ánh tư duy liên minh đang có xu hướng quay trở lại trên thế giới.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky mới đây cho biết ông đã điện đàm với Thái tử Ả rập Xê út Mohammed bin Salman Al Saud, trong đó hai bên thảo luận về hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng, đặc biệt là máy bay không người lái (UAV), cũng như các vấn đề liên quan đến an ninh lương thực.
Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan cho biết nước này muốn mở rộng hiệp ước quốc phòng mới được thiết lập với Pakistan và Saudi Arabia để kết nạp thêm các quốc gia khác.
Thỏa thuận Mecca giữa Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan được xem là nỗ lực mới nhằm định hình khuôn khổ an ninh khu vực, song hiệu quả phụ thuộc vào khả năng thu hẹp khác biệt.
Hiệu quả thực tế của thỏa thuận phòng thủ chung Mecca vẫn phụ thuộc vào khả năng các nước thành viên vượt qua khác biệt chiến lược và xây dựng cơ chế phối hợp cụ thể.
Thỏa thuận phòng thủ chung Mecca có thể báo hiệu thay đổi đáng kể trong cấu trúc an ninh Trung Đông.
Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định thỏa thuận quốc phòng ba bên mới ký với Saudi Arabia và Pakistan không nhằm vào Iran, dù hiệp ước thiết lập cơ chế phòng thủ chung tương tự Điều 5 của NATO.
Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan cho biết Ai Cập có thể tham gia Hiệp định Phòng thủ chung Mecca, đồng thời nhấn mạnh Ankara muốn mở rộng cơ chế an ninh mới này vượt ra ngoài 3 quốc gia sáng lập là Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia và Pakistan.
Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan ngày 7/8 đã ký hiệp ước phòng thủ ba bên. Đây là bước ngoặt địa chính trị quan trọng, có thể làm biến đổi sâu sắc cấu trúc an ninh khu vực Trung Đông và Nam Á.
Ngày 7/8, Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã có cuộc điện đàm nhằm trao đổi về tình hình khu vực, các biện pháp tăng cường an ninh, ổn định cũng như bảo đảm an toàn và tự do hàng hải trong bối cảnh Trung Đông vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp.
Ngày 7/8, Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan dự kiến ký thỏa thuận quốc phòng chung tại Jeddah, trong bối cảnh xung đột và căng thẳng quân sự tại Trung Đông đang làm gia tăng những lo ngại về an ninh của các quốc gia Vùng Vịnh.
Ngày 6/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định nước này đang sở hữu lượng đạn dược lớn, đặc biệt là một số chủng loại nhất định.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã tiết lộ thời điểm Washington có thể đạt được thỏa thuận với Tehran để mở cửa trở lại eo biển Hormuz.
Trong bối cảnh các cuộc xung đột quốc tế ngày càng phức tạp, đan xen nhiều lợi ích, khiến tiến trình giải quyết cũng cần sự kết hợp từ nhiều kênh đối thoại và nhiều chủ thể tham gia. Bên cạnh các cuộc tiếp xúc, đàm phán chính thức giữa các bên xung đột, nhiều quốc gia trung gian và các kênh đối thoại song song đang góp phần duy trì liên lạc, kiểm soát căng thẳng và tạo thêm cơ hội cho những giải pháp chính trị.
Áp lực bán tiếp tục chi phối thị trường hàng hóa nguyên liệu trong phiên đầu tuần, kéo MXV-Index giảm hơn 1% và nối dài chuỗi suy yếu sang phiên thứ ba liên tiếp. Tâm điểm vẫn thuộc về nhóm năng lượng khi giá dầu lao dốc hơn 5% sau hàng loạt tín hiệu hạ nhiệt tại Trung Đông.
Áp lực bán tiếp tục chi phối thị trường hàng hóa nguyên liệu trong phiên đầu tuần, kéo MXV-Index giảm hơn 1% và nối dài chuỗi suy yếu sang phiên thứ ba liên tiếp. Tâm điểm vẫn thuộc về nhóm năng lượng khi giá dầu lao dốc hơn 5% sau hàng loạt tín hiệu hạ nhiệt tại Trung Đông.
Các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục được thúc đẩy khi Hội đồng Hòa bình khẳng định duy trì lộ trình ngừng bắn và giải giáp tại Dải Gaza, trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các bên đã đạt được những 'thông số' ban đầu cho một thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài 5 tháng với Iran.
Căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang khi Iran ngày 2/8 cảnh báo sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu Mỹ tiến hành thêm các cuộc tấn công nhằm vào nước này, đồng thời tuyên bố hạ tầng năng lượng của các quốc gia trong khu vực có thể trở thành mục tiêu nếu xung đột mở rộng.
Thái tử Mohammed bin Salman được cho là đã kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng trong cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong bối cảnh Washington được cho là đang cân nhắc tiến hành các cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào Iran.
Tổng thống Trump khẳng định Mỹ sẵn sàng phê chuẩn thỏa thuận điện hạt nhân dân sự với Saudi Arabia, song điều này "hoàn toàn phụ thuộc" vào việc Riyadh gia nhập Hiệp ước Abraham.
Tổng thống Donald Trump ngày 21/7 phê duyệt một thỏa thuận trị giá hàng chục tỷ USD với Saudi Arabia, hỗ trợ quốc gia này phát triển chương trình hạt nhân.
Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, Tổng thống Israel Isaac Herzog ngày 16/7 đã bày tỏ mong muốn thúc đẩy tiến trình bình thường hóa quan hệ với Saudi Arabia.