Sự kiện 5 công dân Mỹ trở về từ nhà tù Iran để đổi lấy việc thả 5 người Iran bị giam giữ ở Mỹ và chuyển 6 tỷ USD cho Tehran đã gây ra phản ứng trái chiều. Những người chỉ trích Tổng thống Joe Biden, trong đó có cả cựu Tổng thống Donald Trump, khẳng định rằng các điều khoản của thỏa thuận 'khuyến khích Iran và các kẻ thù khác của Mỹ' bắt thêm những con tin mới.
Theo một quan chức Mỹ và một nguồn thạo tin, 5 người Mỹ được Iran trả tự do khỏi sự giam giữ hôm 18-9 đã trở về Hoa Kỳ sau khi máy bay chở họ quá cảnh ở Doha, Qatar.
Ngày 18-9, 5 tù nhân người Mỹ được Iran phóng thích và đang trên đường về Mỹ qua Qatar. Đổi lại, Mỹ trả tự do cho 5 tù nhân Iran và giải phóng 6 tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Iran.
Trao đổi tù nhân xưa nay là phương cách hiệu quả cả Washington và Tehran áp dụng khi cần xoa dịu căng thẳng.
Một chiếc máy bay chở 5 người Mỹ đã rời Qatar vào hôm thứ Hai (18/9) để về nước, sau cuộc trao đổi tù nhân mà Iran cũng đã được phía Mỹ trả tự do cho 5 công dân của mình, đồng thời được tiếp cận khoản tiền 6 tỷ USD từng bị Mỹ đóng băng trước đó.
Tuần qua, Mỹ và Iran đã đạt được một thỏa thuận dự kiến trả tự do cho 5 người Mỹ bị giam giữ ở Iran và một số người Iran không xác định bị giam giữ ở Mỹ sau khi hàng tỷ USD tài sản bị đóng băng của Iran được chuyển từ các ngân hàng ở Hàn Quốc sang Qatar.
Hôm 13-8, CNN đưa tin Mỹ và Iran gần đạt được thỏa thuận trả tự do cho 5 người Mỹ bị giam giữ ở Iran.
Phái đoàn thường trực của Iran tại Liên Hợp Quốc (LHQ) cho biết, Tehran và Washington đã đạt được thỏa thuận về trao đổi tù nhân theo hình thức 5 lấy 5.
Phóng viên TTXVN tại Trung Đông dẫn hãng thông tấn IRNA (Iran) cho biết nước này và Mỹ ngày 10/8 đã đạt được thỏa thuận trong việc trao đổi tù nhân. Theo đó, 5 tù nhân Iran tại Mỹ và 5 tù nhân Mỹ tại Iran sẽ được hai bên trao đổi.
Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã bác bỏ thông tin cho rằng Washington và Tehran đang tiến gần đến các thỏa thuận hạn chế chương trình hạt nhân của Iran và trả tự do cho các công dân Mỹ bị giam giữ tại nước này.
Washington hôm 27/4 đã bổ sung các biện pháp trừng phạt mới đối với cơ quan tình báo FSB của Nga và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) vì bắt giữ người Mỹ làm 'con tin chính trị'.
Iran tuyên bố hôm Chủ nhật (12/3) rằng nước này đã đạt thỏa thuận trao đổi tù nhân với Mỹ. Tuy nhiên, phía Mỹ đã bác bỏ thông tin ngay sau đó.
Ngày 12/3, Mỹ và Iran đã đưa ra các thông tin khác nhau liên quan việc đạt được một thỏa thuận về trao đổi tù binh.
Ngày 11/3, Ngoại trưởng Iran Hossein Amirabdollahian phát biểu trên truyền hình nhà nước rằng nước này và Mỹ đã đạt được một thỏa thuận về trao đổi tù nhân. Tuy nhiên, Washington phủ nhận, gọi đây là tuyên bố 'sai sự thật'.
Ngày 12/3, Ngoại trưởng Iran Hossein Amirabdollahian tuyên bố nước này và Mỹ đã đạt được thỏa thuận về trao đổi tù binh, đồng thời bày tỏ hy vọng thỏa thuận này sẽ sớm được triển khai.
Hãng tin AP dẫn nguồn tin từ hãng thông tấn bán chính thức Nournews của Iran ngày 1-10 cho biết, Iran và Mỹ đã tiến hành các cuộc thảo luận sâu về trao đổi tù nhân thông qua vai trò trung gian của một quốc gia trong khu vực. Thông tin được đưa ra sau khi có tin Tehran cho phép doanh nhân người Mỹ gốc Iran Siamak Namazi được tại ngoại một tuần.
Theo IRNA, với việc hoàn tất các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ về trả tự do cho các tù nhân của cả hai nước, 7 tỷ USD tài nguyên bị phong tỏa của Iran sẽ được giải phóng.
Mỹ và Iran đã tiến hành các cuộc đàm phán chuyên sâu về trao trả tù nhân, ngoài ra hàng tỷ USD tài sản của Iran bị đóng băng do các lệnh trừng phạt của Mỹ cũng có thể sớm được giải phóng.
Một quốc gia trong khu vực đã đứng ra làm trung gian giữa Iran và Mỹ nhằm xúc tiến thỏa thuận trao đổi tù nhân giữa hai bên.
Các cuộc đàm phán về việc khôi phục một thỏa thuận nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của Iran và nới lỏng các lệnh trừng phạt sắp hết hạn. Bởi vậy, một cuộc trao đổi tù nhân giữa Iran và Mỹ dự kiến sẽ sớm diễn ra.