Giữa Hà Nội rực rỡ cờ đỏ sao vàng chào mừng Quốc khánh 2/9, đông đảo người dân, trong đó có nhiều bạn trẻ Gen Z mặc trang phục Đoàn thanh niên, áo dài trắng, cầm cờ Tổ quốc đến Quảng trường Ba Đình “check-in”, ghi lại những “khung hình yêu nước” và đặt câu hỏi: Ai là người vinh dự kéo Quốc kỳ tung bay trên lễ đài ngày 2/9/1945? Câu trả lời đưa người trẻ “chạm” vào thời khắc lịch sử: Nữ Giải phóng quân người Tày Đàm Thị Loan từ Cao Bằng về Thủ đô và Dương Thị Thoa, nữ sinh Hà Nội trong tà áo dài trắng, đã cùng nhau phối hợp kéo Quốc kỳ trong ngày khai sinh nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.
Bài cuối: Sức mạnh mềm di sản mở không gian phát triển trong kỷ nguyên mới
Du lịch Cao Bằng đang bước vào giai đoạn phát triển mới: Năm 2025, toàn tỉnh đón hơn 2,54 triệu lượt khách, tổng thu du lịch đạt 2.524 tỷ đồng, cho thấy sức bật mạnh mẽ của một điểm đến. Năm 2026, tỉnh tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm, kéo dài lưu trú, phát triển du lịch cộng đồng bền vững, du lịch xanh và số hóa du lịch.
Ra đời từ một dấu mốc lịch sử quan trọng, Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19/4) không chỉ là dịp tôn vinh giá trị văn hóa truyền thống, mà còn khẳng định vai trò của văn hóa trong sự phát triển bền vững. Tại Cao Bằng - vùng đất giàu bản sắc, ngày này càng mang ý nghĩa sâu sắc khi có nhiều hoạt động gắn với nỗ lực bảo tồn và phát huy di sản của cộng đồng các dân tộc.
Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn có buổi làm việc UBND tỉnh Cao Bằng về tiềm năng du lịch và một số nội dung về đầu tư các dự án du lịch trọng điểm của tỉnh.
Chiều 15/4, đồng chí Lê Hải Hòa, Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh làm việc với Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn về tiềm năng du lịch và một số nội dung về đầu tư các dự án du lịch trọng điểm của tỉnh.
Vào ngày cuối cùng của tháng Giêng âm lịch hằng năm, đồng bào các dân tộc ở tỉnh miền núi, biên giới Cao Bằng lại nô nức tổ chức đón tết 'Đắp nọi'. 'Đắp nọi' hay còn gọi là Tết lại đã trở thành phong tục tập quán lâu đời, là nét đẹp văn hóa của người Tày, Nùng nơi đây.
Mỗi độ xuân về, khi Tết Nguyên Đán cận kề, đồng bào Tày ở Cao Bằng lại tất bật chuẩn bị những món ăn truyền thống để đón năm mới. Trong đó, bánh khảo là đặc sản không thể thiếu trong mỗi gia đình, vừa là thức quà đãi khách, vừa gửi gắm ước vọng về một năm sung túc, đủ đầy.
Tết không chỉ là thời khắc chuyển giao của đất trời, mà còn là hành trình trở về của mỗi con người với cội nguồn, gia đình và những giá trị đạo lý bền sâu đã nuôi dưỡng tâm hồn dân tộc. Trong mạch nguồn ấy, Tết của người Việt nói chung, người Tày, Nùng ở Cao Bằng nói riêng, luôn mang một chiều sâu văn hóa riêng, lặng lẽ mà bền bỉ.
Những ngày giáp Tết Nguyên đán, khi sắc xuân bắt đầu lan tỏa trên vùng non nước Cao Bằng, xóm Luống Nọi (xã Hà Quảng) lại rộn vang những âm thanh quen thuộc của tiếng thoi đưa nhịp nhàng bên khung cửi như một bản hòa âm sống động báo hiệu mùa xuân đang về, mang theo không khí rộn ràng, ấm áp đến với làng nghề dệt thổ cẩm truyền thống đang từng ngày mạnh mẽ vươn lên.
Ngày 23/11 năm nay, đánh dấu hành trình 20 năm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11/2005 -23/11/2025) kể từ khi được Chính phủ chính thức công nhận (2005). Từ sắc lệnh đầu tiên của Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt nền móng cho công cuộc bảo tồn, cho đến ngày nay, di sản văn hóa đã từng bước khẳng định vai trò cốt lõi, không chỉ là sợi dây kết nối quá khứ với hiện tại, mà còn là nguồn lực nội sinh mạnh mẽ cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Xuân Bách không chỉ là một nghệ sĩ biểu diễn giỏi, một nhà giáo tận tụy, mà hơn thế nữa, anh là người đang âm thầm nâng niu từng giá trị nghệ thuật dân gian bằng trái tim đầy yêu thương và trách nhiệm. Với anh, then - tính không chỉ là nghề, là sự nghiệp, mà là mạch sống văn hóa đang chảy trong từng thế hệ.
Chiều 20/3, đồng chí Quản Minh Cường, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh làm trưởng đoàn đến thăm, làm việc với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH-TT&DL).
Cao Bằng không chỉ nổi tiếng với khung cảnh thiên nhiên non nước hữu tình mà du khách đến với Cao Bằng còn được thưởng thức những nét văn hóa ẩm thực đầy màu sắc do chính bàn tay khéo léo của đồng bào vùng cao tạo nên; được khám phá, chiêm ngưỡng những bộ trang phục, những chiếc túi nhỏ xinh làm bằng vải thổ cẩm được nhuộm màu rực rỡ. Tất cả đều được chế biến, sản xuất từ cỏ cây, hoa lá từ núi rừng tự nhiên.
Bằng nguồn ngân sách và kinh phí xã hội hóa, tỉnh đã tổ chức, đăng cai tổ chức nhiều hoạt động biểu diễn nghệ thuật, giao lưu, thi đấu thể thao, triển lãm mỹ thuật... cấp tỉnh, khu vực và toàn quốc, tạo được dấu ấn và hiệu quả tuyên truyền trong các tầng lớp nhân dân.
Với 130 điểm di sản độc đáo, trong đó, có nhiều di sản địa chất mang tầm cỡ quốc tế và sự đa dạng về di sản văn hóa, lịch sử, lễ hội, làng nghề truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) tỉnh Cao Bằng đang tích cực triển khai các nhiệm vụ bảo tồn và phát huy giá trị di sản làm 'đòn bẩy' để phát triển kinh tế - xã hội theo hướng bền vững. Đặc biệt là xây dựng và phát triển ngành công nghiệp không khói trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Bước vào xuân mới năm 2025, hai danh hiệu UNESCO nghi lễ Then của người Tày Cao Bằng và Công viên địa chất (CVĐC) Toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng tiếp tục vươn mình, thúc đẩy hình thành thương hiệu riêng cho Cao Bằng, đóng góp tích cực phát triển kinh tế - xã hội thông qua thu hút khách du lịch, công nghiệp văn hóa, theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng XIII.
Với quyết tâm, nỗ lực bảo tồn và phát huy các giá trị di sản, cuối năm 2018, Non nước Cao Bằng được UNESCO vinh danh là Công viên địa chất (CVĐC) Toàn cầu, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong hành trình bảo tồn và khai thác tiềm năng di sản, góp phần tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường hội nhập quốc tế, nâng cao vị thế của địa phương.
Giai đoạn 2021 - 2025, vượt qua những khó khăn, diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19 và ảnh hưởng nặng nề của cơn bão số 3 (Yagi), tỉnh tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo các ngành, các cấp triển khai thực hiện nội dung đột phá về phát triển du lịch - dịch vụ bền vững. Nhiều chỉ tiêu hoàn thành và vượt mức kế hoạch, góp phần tạo sự chuyển biến tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội, một số tiềm năng, thế mạnh của tỉnh từng bước được phát huy.
Xuân đang đến mơn man trên từng nhánh lá, trên khắp các xóm làng đồng bào dân tộc Tày, Nùng đâu đó vang lên những tiếng đàn tính, câu then nghe ngọt ngào, sâu lắng. Và những giai điệu tha thiết đó mãi được bảo tồn, phát huy bởi các nghệ nhân dân gian với niềm đam mê, tâm huyết của đang ngày đêm lưu giữ và trao truyền để lại cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Ngày trước, cứ gần đến Tết phụ nữ Tày lại bận bịu làm bánh. Nào bánh chưng, bánh khảo, chè lam… Nhà thơ Chu Hoạch viết: 'Thu rất thật thu là khi chớm đông sang'. Còn tôi nghĩ, Tết rất thật tết là khi các bà, các mẹ, các chị làm bánh. Những đứa trẻ cũng chẳng được yên vì bị người lớn sai bảo hết việc này, việc kia. Nhưng bây giờ tết lại nhàn quá. Ở thành phố có đông người Tày sinh sống, những dịch vụ làm bánh tết đã 'cân' tất cả.
Cao Bằng, từ ngàn xưa đã được các bậc tiền nhân mệnh danh là vùng đất 'Địa linh nhân kiệt' nơi gắn liền với nhiều sự kiện lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Đây là nơi cư trú của các dân tộc anh em: Tày, Nùng, Dao, Mông, Kinh, Sán chỉ, Lô lô, trong đó, cư dân Tày là một trong những cư dân bản địa có truyền thống văn hóa từ lâu đời, truyền thống văn hóa được bảo lưu, có tiếp thu và phát triển. Cũng giống như các dân tộc khác, người Tày có một hệ thống phong tục tập quán rất đặc sắc và đậm tính nhân văn.
Với sự vào cuộc của các cấp, ngành, chính quyền địa phương và người dân bản địa, các nghề thủ công truyền thống liên quan đến trang phục dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh đang dần được quan tâm khôi phục, góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa, đồng thời hình thành sản phẩm du lịch độc đáo và hấp dẫn, khẳng định sự gắn kết giữa phát triển kinh tế với bảo tồn và phát triển trang phục truyền thống.
Với sự vào cuộc của các cấp, ngành, chính quyền địa phương và người dân bản địa, các nghề thủ công truyền thống liên quan đến trang phục dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh đang dần được quan tâm khôi phục, góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa, đồng thời hình thành sản phẩm du lịch độc đáo và hấp dẫn, khẳng định sự gắn kết giữa phát triển kinh tế với bảo tồn và phát triển trang phục truyền thống.
Tuy hai dân tộc Tày và Mông khác nhau khá xa về hệ ngôn ngữ, địa bàn cư trú nhưng trong sáng tác văn học dân gian lại có nhiều yếu tố gần gũi nhau, thậm chí có chỗ gặp gỡ, trùng hợp nhau. Đây là một biểu hiện khá sống động của quá trình giao lưu văn hóa giữa các dân tộc anh em.
Ngôi nhà sàn cổ 9 gian được xây từ năm 1899-1903, được làm bằng gỗ quý, chiều rộng 8,5 m, chiều dài 23 m. Hơn 100 năm qua, ngôi nhà vẫn vững chãi và lưu giữ nét văn hóa độc đáo của dân tộc Tày.
Không có những làng chài như các tỉnh miền xuôi, song trên những sông lớn như sông Bằng, sông Gâm, sông Quây Sơn, nghề đánh cá trên sông của cộng đồng người Tày đã có từ bao đời. Ngày nay, do nhiều yếu tố kinh tế - xã hội, nghề đánh bắt cá trên sông tuy không còn phổ biến như nhiều năm trước nhưng những dòng sông cũng đem lại sinh kế cho một số người dân.
Bằng tinh thần nhiệt huyết, đam mê với du lịch, nhiều bạn trẻ lựa chọn khởi nghiệp và xây dựng những mô hình mới, vẽ nên bức tranh đa sắc màu cho du lịch Non nước Cao Bằng. Trong đó có chàng thanh niên Lý Đạo Huy (sinh năm 1997), Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Du lịch Cao Bằng Travel.
Lễ hội Nàng Hai (Nàng Trăng) của người Tày Cao Bằng thường được tổ chức vào dịp đầu năm mới. Đây là sinh hoạt văn hóa đặc sắc, ngoài ý nghĩa là một lễ hội cầu mùa lớn, nó còn phản ánh tục thờ Mẹ trong tín ngưỡng của người Tày. Trong đó, vai trò của bà mẹ được đặc biệt nhấn mạnh cùng với sự phát sinh, phát triển của nghề nông.
Mâm cỗ ngày Tết không chỉ là sự hội tụ của tinh hoa ẩm thực với những món ăn đậm đà hương vị mà còn thể hiện nhiều ý nghĩa tâm linh, mang đậm nét văn hóa đặc sắc.
Tết Nguyên đán là lễ Tết quan trọng, lớn nhất trong năm của dân tộc Tày. Người Tày Cao Bằng quan niệm Tết (kin Chiêng) tập trung trong 4 ngày, từ ngày 30 tháng Chạp năm cũ đến hết mùng 3 tháng Giêng âm lịch của năm mới. Tết bắt đầu bằng bữa cơm 'giải xúi' chiều 30 với món chính là thịt vịt.
Đối với dân tộc Tày, chuyện trăm năm của đôi lứa thường được các gia đình chọn để tổ chức trong dịp đầu xuân, đây là một nét đẹp truyền thống trong đời sống của dân tộc Tày.
Nếu ai đã đặt chân đến miền non nước Cao Bằng, không chỉ ấn tượng bởi phong cảnh núi non hùng vĩ, con người thân thiện, mến khách, mà còn luyến lưu, nhớ mãi nét văn hóa đặc sắc của đồng bào Tày nơi đây qua những tấm thổ cẩm rực rỡ sắc màu, đặc biệt là kỹ thuật tạo hoa văn thổ cẩm từ mặt trái của sản phẩm. Vừa qua, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã công bố danh mục 12 Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, trong đó có nghề thủ công truyền thống dệt thổ cẩm của người Tày, xã Ngọc Đào, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng.
Nếu bạn là một người có 'tâm hồn ăn uống', bạn sống tại Cao Bằng hoặc bạn sắp có chuyến du lịch thăm thú mảnh đất xinh đẹp này thì đây chính là bài viết dành cho bạn đấy.
Xã Đức Xuân, huyện Thạch An là một trong những địa phương tại Cao Bằng chú trọng đến việc gìn giữ văn hóa hát Then, đàn tính bằng cách truyền dạy cho thế hệ trẻ, đồng thời quảng bá nét văn hóa này đến du khách ghé thăm địa phương.
Tiếng nói và chữ viết là một trong những yếu tố quan trọng làm nên bản sắc văn hóa của mỗi dân tộc. Tại Cao Bằng, tỉnh triển khai nhiều giải pháp bảo tồn và phát triển tiếng nói, chữ viết, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa của cộng đồng dân tộc thiểu số.
Thổ cẩm của người Tày ở Luống Nọi, Cao Bằng, nổi tiếng với các họa tiết hoa văn độc đáo, màu sắc rực rỡ, đẹp và bền, đặc biệt là kỹ thuật tạo hoa văn được tạo từ mặt trái của sản phẩm.
Trải qua suốt chiều dài lịch sử, các dân tộc tỉnh Cao Bằng luôn phát huy được những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc mình. Công tác bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, then chốt của tỉnh.
Mọi người vẫn gọi cây cổ thụ mùa xuân nở hoa trắng tưng bừng là 'cây lê cô đơn'. Nhưng chủ của cái cây đẹp độc đáo này cho biết: Đó là cây mác cọt (hay còn gọi là mác cọp). Lê và mác cọt cùng họ nên người ta quen gọi là cây lê. Cây lê cô đơn nổi tiếng sau phim 'Mắt biếc' của Victor Vũ, dựa theo tiểu thuyết cùng tên của Nguyễn Nhật Ánh.
Hiện nay tỉnh Cao Bằng chỉ có ba sản phẩm dịch vụ du lịch nông thôn được chứng nhận đạt sản phẩm OCOP. Kết quả này chưa xứng tầm với tiềm năng du lịch sẵn có tại địa phương.
Du khách đến với không gian trưng bày sẽ được thông tin về du lịch từng địa phương, được trực tiếp thưởng thức những đặc sản độc đáo, chiêm ngưỡng và trải nghiệm các sản phẩm du lịch tiêu biểu.
LTS: Ông Dương Mạc Thạch - bí danh Xích Thắng (sinh năm 1915), quê ở xã Minh Tâm (Nguyên Bình, Cao Bằng). Ngày 22/12/1944, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập, ông là Chính trị viên của đội. Trong Cách mạng tháng Tám năm 1945, ông cùng đơn vị tham gia giải phóng thị xã Bắc Kạn.
Mỗi dịp Tết đến, Xuân về, tại các xóm làng, thôn bản, đồng bào các dân tộc thường tổ chức mừng Xuân mới với những lễ hội truyền thống đặc trưng của dân tộc mình và tham gia các trò chơi dân gian độc đáo.
Tôi đã trải qua những ngày đầu tiên dạy học đầy chật vật. Khó khăn lớn nhất là rào cản ngôn ngữ, và những người đi trước tôi đều đã là những tượng đài nên anh giáo non kinh nghiệm không khỏi bỡ ngỡ.