Không thể tách rời không gian di tích Thổ Hà với lịch sử làng nghề. Thổ Hà cùng với Bát Tràng và Phù Lãng từng tạo thế chân kiềng, là một trong ba trung tâm gốm xứ cổ xưa nhất Việt Nam (hình thành từ thế kỷ XII - XIV).
Hai bến đò Đại Lâm và Phấn Động tạm dừng hoạt động khiến hàng nghìn người dân phường Vân Hà phải đi đường vòng, trong khi bến đò Bến Đình, Thổ Hà thường xuyên đông đúc vào giờ cao điểm.
Cầu mới đang được xây dựng, khu công nghiệp từng bước triển khai, những khu dân cư mới đã xuất hiện trong quy hoạch phát triển của Vân Hà. Cùng với cơ hội về hạ tầng, việc làm và dịch vụ là một câu hỏi cần được đặt ra: Những làng nghề, di tích, Quan họ, lễ hội và nếp sống ven sông Cầu sẽ giữ vị trí nào trong cấu trúc đô thị đang hình thành? Vân Hà không thể đứng yên, nhưng cách vùng đất này thay đổi sẽ quyết định những gì còn được mang theo vào tương lai.
Khi nước lũ trên sông Cầu xuống dưới báo động số II, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự các xã, phường ven sông như: Xuân Cẩm, Hoàng Vân, Hợp Thịnh, Vân Hà, Tam Giang, Kinh Bắc tập trung chỉ đạo Nhân dân tiến hành dọn dẹp vệ sinh nhà cửa, sân vườn, đường giao thông, bảo đảm nước rút đến đâu sạch đến đấy. Đến nay, có khoảng 1.700 hộ hoàn thành dọn dẹp vệ sinh nhà cửa, sân vườn.
Sau khi mưa lũ đi qua, hàng trăm đoàn viên, thanh niên Bắc Ninh lại có mặt tại những nơi bị ảnh hưởng nặng nề để dọn bùn đất, vệ sinh trường học, nghĩa trang, di tích và giúp người dân sớm ổn định cuộc sống.
Nước lũ sông Cầu dâng cao khiến làng nghề trăm tuổi Thổ Hà (phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh) chìm trong biển nước, nhiều tuyến đường, nhà dân và khu vực sản xuất bị ngập sâu.
Tình hình mưa lũ trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh tiếp tục diễn biến phức tạp sau ảnh hưởng của bão số 4. Nước lũ ở các sông dâng cao gây ngập lụt ở nhiều địa phương, hầu hết các hồ chứa đều bị nước thoát qua đập tràn.
Triển khai Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài giai đoạn 2026-2030, phường Vân Hà (Bắc Ninh) đẩy mạnh xây dựng kho dữ liệu số về di sản văn hóa, ứng dụng công nghệ trong quảng bá di sản văn hóa, du lịch, từng bước xây dựng thương hiệu “Vân Hà - Miền di sản quan họ, ca trù và làng nghề truyền thống”.
Nằm nép mình bên dòng sông Cầu thơ mộng, làng Thổ Hà (phường Vân Hà) từ lâu được biết đến là một trong những ngôi làng cổ tiêu biểu của vùng Kinh Bắc. Không chỉ nổi danh với nghề gốm từng phát triển rực rỡ suốt nhiều thế kỷ, Thổ Hà còn lưu giữ gần như nguyên vẹn hệ thống di tích cổ, không gian kiến trúc truyền thống cùng những giá trị văn hóa đặc sắc, trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách.
Với số lượng lớn các di tích lịch sử - văn hóa, Bắc Ninh đang thực hiện phân cấp quản lý cho cấp xã, tạo điều kiện để chính quyền cơ sở chủ động hơn trong bảo vệ, phát huy giá trị di sản. Tuy nhiên, để chủ trương này phát huy hiệu quả bền vững cần nâng cao hơn nữa năng lực và nguồn lực cho cơ sở.
Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh giám sát công tác quản lý, phát huy giá trị và hoạt động tu bổ phục hồi di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn phường Vân Hà, giai đoạn 2023 – 2025.
Hiện đại mà vẫn truyền thống. Trù phú mà vẫn rêu phong. Năng động trong nhịp phát triển mà vẫn thâm trầm, sâu lắng bởi những lớp trầm tích văn hóa ngàn năm. Đó là cảm nhận chung của nhiều người khi đặt chân đến Kinh Bắc - Bắc Ninh hôm nay.
Trải qua bao biến thiên thời cuộc, vạn vật đổi thay, làng lên phố, nhiều giá trị truyền thống đã biến đổi nhưng ở Bắc Ninh, những cổng làng rêu phong cũ kỹ, tưởng chừng lạc hậu với thời đại vẫn được người dân Trang Liệt, Phù Lưu, Thổ Hà, Viêm Xá... nâng niu.
Giữa thời đại công nghệ 4.0, khi nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống dần thưa vắng khán giả thì tại nhiều làng quê Bắc Ninh, tiếng trống chầu vẫn vọng vang, giục giã.
Làng cổ Thổ Hà (phường Vân Hà, Bắc Ninh) ngày nay vẫn giữ trọn sức sống của một làng nghề sầm uất với sản phẩm bánh đa nem và bánh đa nướng truyền thống.
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, tuổi trẻ Bắc Ninh đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để quảng bá, lan tỏa giá trị các làng nghề truyền thống, đưa sản phẩm đặc trưng đến gần hơn với công chúng, nhất là giới trẻ.
Ngày 27/4, tại làng cổ Thổ Hà (phường Vân Hà) diễn ra chương trình giao lưu nghệ thuật truyền thống kết hợp sáng tác ảnh, thu hút gần 200 nhiếp ảnh gia quốc tế thuộc Hiệp hội Nhiếp ảnh Hoa Kỳ (PSA).
Từ những bức ảnh đen trắng, người xem như bước vào hành trình ký ức kéo dài nhiều năm, nơi mỗi gương mặt là một câu chuyện, mỗi ánh nhìn là một lát cắt của đời sống, và mỗi khoảnh khắc được chụp lại chính là dấu chân của một người làm báo lặng lẽ đi dọc đất nước.
Làng Thổ Hà, nay thuộc xã Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh, nằm bên tả ngạn sông Cầu, là một trường hợp tiêu biểu phản ánh sinh động mối quan hệ biện chứng giữa bảo tồn di sản văn hóa và phát triển bền vững trong bối cảnh đương đại. Đây không chỉ là một làng nghề nổi tiếng, mà còn là không gian văn hóa – xã hội đặc thù, nơi các giá trị vật thể và phi vật thể đan xen, cộng sinh và được tái tạo liên tục trong đời sống cộng đồng.
Vùng đất Kinh Bắc - Bắc Ninh giàu truyền thống được xem là 'miền di sản' lắng đọng chiều sâu lịch sử và văn hóa. Nơi đây hội tụ nhiều giá trị văn hóa được thế giới vinh danh như: Dân ca quan họ, nghệ thuật ca trù, thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái; Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm, trò chơi kéo co làng Hữu Chấp, nghề làm tranh dân gian Đông Hồ...
Làng Thổ Hà (phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh), là một trong những trung tâm làm gốm nổi tiếng nhất của người Việt vào thế kỷ 14. Tuy nhiên, nghề gốm dần mai một, chỉ còn nghề làm bánh đa vẫn được người dân truyền từ đời này qua đời khác, tạo nên nét văn hóa ẩm thực đặc sắc.
Dự án xây dựng cầu Vân Hà - công trình kết nối giữa khu vực Vân Hà, Thổ Hà của tỉnh Bắc Giang cũ sang khu vực trung tâm Bắc Ninh cũ, bắc qua sông Cầu - với chiều dài khoảng 360m.
Thổ Hà là một làng cổ nằm bên bờ bắc dòng sông Cầu thơ mộng thuộc tỉnh Bắc Ninh, nơi đây được biết đến là một làng quê tiêu biểu độc đáo mang dấu ấn đặc trưng của vùng quê Kinh Bắc xưa với hình ảnh cây đa, bến nước, sân đình, những ngôi nhà cổ, những con ngõ nhỏ rêu phong, cổ kính đã tạo nên một quần thể kiến trúc cảnh quan hết sức độc đáo.
Quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà tọa lạc trong không gian làng cổ Thổ Hà, bên bờ Bắc sông Cầu - vùng đất hội tụ tinh hoa văn hóa xứ Kinh Bắc.
Ngày 9/3, tại đình Thổ Hà, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc phường Vân Hà (tỉnh Bắc Ninh) tổ chức Lễ công bố Quyết định và đón nhận Bằng xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ (văn chỉ) Thổ Hà.
Sáng 9/3, Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ phường Vân Hà (tỉnh Bắc Ninh) tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt đối với quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà.
Sáng 9/3, tại đình Thổ Hà, Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ phường Vân Hà (tỉnh Bắc Ninh) tổ chức Lễ công bố Quyết định và đón nhận Bằng xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà.
Vốn được mệnh danh là xứ sở của lễ hội 'nô nức, đông vui quanh năm', mỗi năm Bắc Ninh có hơn 1.300 lễ hội truyền thống được tổ chức, tập trung nhiều nhất vào mùa xuân, trở thành điểm hẹn văn hóa quen thuộc, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách thập phương. Trong số đó có nhiều lễ hội nổi tiếng, được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Nhiều người làm ăn, kinh doanh tin rằng đầu năm 'vay' lộc Bà, cuối năm quay lại 'trả lễ' sẽ gặp may mắn, phát đạt, vì thế dòng người đổ về đây vẫn đông nghịt ngay từ những ngày đầu xuân.
Ở những làng quê đông dân như Thổ Hà (phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh), va chạm đời thường khó tránh khỏi. Ông Nguyễn Văn Thái (sinh năm 1956), Bí thư Chi bộ, Tổ trưởng Tổ hòa giải tổ dân phố bằng sự hiểu biết pháp luật và phong tục địa phương đã công tâm 'gỡ rối', góp phần vun đắp tình làng, nghĩa xóm.
Kinh Bắc là miền đất 'trăm nghề, nghìn tục', từ lâu đã được nhận diện không chỉ bởi những làn điệu quan họ mượt mà, mà còn bởi hệ thống làng nghề, làng cổ với những giá trị văn hóa đặc sắc kết tinh qua nhiều thế kỷ. Trong dòng chảy ấy, các làng cổ: Diềm, Thổ Hà, Phù Lãng, Đông Hồ hiện lên như những điểm sáng tiêu biểu, nơi nghề truyền thống và phong tục không chỉ tồn tại trong ký ức mà vẫn đang chuyển động tích cực trong đời sống hôm nay.
Bảo tồn, phát triển làng cổ Thổ Hà (Bắc Ninh) đặt ra nhiều thách thức trong quá trình đô thị hóa. Ông Nguyễn Đại Lượng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Vân Hà nhấn mạnh vai trò 'nhạc trưởng' của chính quyền cơ sở trong dẫn dắt và tạo đồng thuận.
Mỗi mùa nước lên, phù sa từ sông Hồng, sông Thao lại lặng lẽ trải mình, kết tầng, kết vỉa suốt hàng triệu năm, tạo nên những mỏ đất sét nguyên mộc – thứ “đất Việt cổ” nuôi dưỡng các làng nghề trứ danh như Bát Tràng, Thổ Tang, Thổ Hà… Từ mạch nguồn ấy, cùng với khát vọng “Kiến tạo kỳ tích sông Hồng”, hành trình những hạt phù sa không dừng lại ở câu chuyện của thiên nhiên, mà tiếp tục chảy trong sán
Di tích kiến trúc nghệ thuật quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà (phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh) và Di tích lịch sử Nhà ngục Kon Tum (phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi) là 2 di tích quốc gia đặc biệt, vừa được xếp hạng đợt 19.
Việc xếp hạng hai di tích nhấn mạnh trách nhiệm bảo tồn, phát huy di sản trong tiến trình phát triển văn hóa của đất nước.
Phó Thủ tướng Mai Văn Chính ký Quyết định số 266/QĐ-TTg ngày 11/02/2026 xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt (đợt 19) đối với Di tích kiến trúc nghệ thuật Quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà, phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh.
Quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà tọa lạc tại trung tâm làng Thổ Hà - ngôi làng cổ đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc Bộ vừa được công nhận Di tích Quốc gia Đặc biệt.
Theo thông tin từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Phó Thủ tướng Mai Văn Chính ký Quyết định số 266/QĐ-TTg ngày 11/02/2026 xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt (đợt 19) đối với 2 di tích là cụm đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà (Bắc Ninh) và Nhà ngục Kon Tum (Quảng Ngãi).
Quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà (phường Vân Hà) vừa được xếp hạng là di tích quốc gia đặc biệt. Như vậy, tính đến nay, trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh có tổng số 43 điểm thuộc 10 di tích, cụm di tích quốc gia đặc biệt.
Di tích kiến trúc nghệ thuật Quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà (tỉnh Bắc Ninh) và Di tích lịch sử Nhà ngục Kon Tum ( tỉnh Quảng Ngãi) được công nhận Di tích Quốc gia Đặc biệt.
Phó Thủ tướng Mai Văn Chính vừa ký Quyết định số 266/QĐ-TTg ngày 11/2/2026 xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt (đợt 19) đối với hai di tích tiêu biểu: Quần thể đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà (phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh) và Di tích lịch sử Nhà ngục Kon Tum (phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi).
Quần thể đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà và Nhà ngục Kon Tum vừa được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt, ghi nhận giá trị nổi bật về kiến trúc, nghệ thuật và truyền thống đấu tranh cách mạng.
Di tích kiến trúc nghệ thuật Quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà và di tích lịch sử Nhà ngục Kon Tum, được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.
Phó Thủ tướng Mai Văn Chính ký Quyết định số 266/QĐ-TTg ngày 11.22026 xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt (đợt 19) đối với 2 di tích.
Di tích kiến trúc nghệ thuật quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà, tỉnh Bắc Ninh đã được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.
Phó Thủ tướng Mai Văn Chính ký Quyết định số 266/QĐ-TTg ngày 11/02/2026 xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt (đợt 19) đối với 2 di tích.
Phiên họp toàn thể lần thứ XII của Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia tại Hà Nội, diễn ra ngày 8-1-2026, nhằm thảo luận, đánh giá và bỏ phiếu thông qua những hồ sơ quan trọng liên quan đến lĩnh vực di sản văn hóa.
Nghề chơi quan họ trên đất Kinh Bắc - Bắc Ninh đã trở thành lẽ sống của nhiều thế hệ nghệ nhân, liền anh, liền chị. Những nghệ nhân gạo cội nơi đây không chỉ say mê 'chơi cho tàn canh mãn võ, cho tàn đêm rạng ngày' mà còn tâm huyết, mải miết trao truyền để di sản ngày một thêm nở cành xanh ngọn...