Nửa cuối thế kỷ XVIII, lịch sử dân tộc diễn ra những biến động, “khủng hoảng” chính trị ở cả Đàng Ngoài và Đàng Trong. Bấy giờ, Hoàng Đình Thể là một dũng tướng người xứ Thanh, cả cuộc đời binh nghiệp ông dốc lòng phò vua Lê - chúa Trịnh. Gần 2,5 thế kỷ trôi qua, tên tuổi ông còn được sử sách ghi chép.
Trong lịch sử Việt Nam thế kỷ XVIII, ít người phụ nữ nào để lại một hình ảnh vừa rực rỡ, vừa gây tranh luận như Đặng Thị Huệ. Bà không cầm quân ngoài trận mạc, không để lại trước tác, cũng không có một chức vị chính thức trong bộ máy quan lại. Thế nhưng, từ thân phận một thị nữ, bà bước vào hậu cung của chúa Trịnh Sâm, trở thành người được sủng ái bậc nhất, được phong Tuyên phi, sinh ra Trịnh Cán và tham dự trực tiếp vào cuộc tranh đoạt quyền lực ở phủ chúa. Chỉ trong vài năm, số phận của bà đi từ tận cùng thấp bé đến đỉnh cao quyền thế, rồi rơi xuống vực sâu sau biến cố kiêu binh năm 1782.
Để có bức tranh đẹp, bên cạnh tài năng của người họa sĩ, đó chính là cảm xúc. Cảm xúc sẽ điều khiển nét bút có “nhụy” khoáng đạt hơn, khiến công chúng ngẩn ngơ khi ngắm nhìn, rung rinh trong tâm hồn.
Sau hơn 400 năm, những pho tượng vũ sĩ, phỗng đá và rồng đá ở Đa Bút (Thanh Hóa) vẫn giữ được vẻ đẹp độc đáo, hé lộ tài nghệ của những người thợ điêu khắc thời Lê - Trịnh.
Tôi quen biết Quốc Cường cách đây một thập kỷ, khi anh còn là chủ của Liên Hoa Trà quán. Mười năm thấm thoát trôi qua, thời gian làm đổi thay nhiều thứ, quán trà cũ nay cũng không còn. Có chăng, năm đôi ba lần gặp gỡ, nhưng câu chuyện anh chia sẻ bên chén trà vẫn luôn khiến tôi phải suy ngẫm.
HNN - Với độ dày gần 300 trang, khổ 14 x 20cm Tiếng Việt lạ mà quen (NXB Trẻ ấn hành lần đầu vào năm 2025) là cuốn sách của PGS.TS. Trịnh Sâm. Gồm 23 bài viết súc tích, Tiếng Việt lạ mà quen lần lượt đưa bạn đọc đến với những khám phá thú vị và sâu sắc của tiếng Việt qua cách tiếp cận của ngôn ngữ học tri nhận.
'Làng ta tục sĩ nhân thần/ Địa linh nhân kiệt hồng quần kém ai'. Đó là câu ca mà người làng Đểnh (Trịnh Lộc) xã Yên Phú vẫn thường tự hào nói với nhau. Bởi cho đến nay, hiếm địa phương nào còn giữ được cả một quần thể nghệ thuật tượng đá như nơi đây.
Một cuộc tranh chấp kế vị tưởng như chỉ diễn ra trong phủ chúa đã biến thành cơn địa chấn chính trị làm lung lay nền thống trị hơn hai thế kỷ của họ Trịnh.
Từ một võ quan không quá nổi bật, Hoàng Đình Bảo đã vươn lên đỉnh cao quyền lực rồi kết thúc cuộc đời trong bi kịch giữa cơn bão chính trị cuối thế kỷ XVIII.
Theo PGS.TS Trịnh Sâm, nhiều cách nói tưởng chừng vô lý trong tiếng Việt thực chất phản ánh cách người Việt nhìn nhận quan hệ, cảm xúc và thế giới xung quanh.
Sáng 19/4, trong khuôn khổ các hoạt động hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 21/4 và kỷ niệm 45 năm thành lập NXB Trẻ, cuộc trò chuyện giữa 3 diễn giả: GS.TS Nguyễn Đức Dân, PGS.TS Trịnh Sâm và Nhà báo Dương Thành Truyền tại buổi giao lưu 'Tiếng Việt lạ mà quen' đã khơi gợi tình yêu tiếng Việt và giới thiệu những góc nhìn mới mẻ qua 3 tác phẩm vừa ra mắt, góp phần làm giàu thêm kho tàng của bộ sách 'Tiếng Việt giàu đẹp' suốt hơn 25 năm qua.
Trong khuôn khổ Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026, sáng 19.4, tại Đường Sách TP.HCM, Nhà xuất bản Trẻ đã tổ chức buổi giao lưu đầy cảm hứng với chủ đề 'Tiếng Việt lạ mà quen'.
Trong khuôn khổ Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026, sáng 19-4, tại Đường sách TPHCM, NXB Trẻ tổ chức chương trình giao lưu, tọa đàm với chủ đề 'Tiếng Việt lạ mà quen'.
Ngày 4/3, tại di tích lịch sử văn hóa quốc gia Sinh từ Việp Quận công Hoàng Ngũ Phúc (tổ dân phố Tân Phượng, phường Đa Mai), Ban Quản lý di tích phường Đa Mai tổ chức lễ dâng hương tưởng niệm Việp Quận công Hoàng Ngũ Phúc nhân kỷ niệm 313 năm ngày sinh và 250 năm ngày kỵ húy của Việp Quận công. Dự lễ dâng hương có lãnh đạo phường Đa Mai cùng đông đảo Nhân dân địa phương.
Trịnh Sâm (1739-1782), là vị chúa thứ 9 trên 12 vị chúa họ Trịnh với công lao lãnh đạo đất nước được lịch sử đánh giá là người có công cải cách hành chính, bình trị nội chiến và có nhiều sáng tác tôn vinh danh thắng đất nước...
Bàn Long là ngôi chùa cổ trong hang động có từ thời Đinh - Tiền Lê. Nơi đây trong chiến tranh được đặt làm kho vũ khí, xưởng sản xuất vũ khí đạn dược cung cấp cho mặt trận Hà Nam Ninh.
Phim cổ trang Việt Nam dù không có nhiều tác phẩm nhưng vẫn sở hữu những cái tên đáng chú ý.
Trang Yên Lãng xưa - Phú Yên trước đây (nay thuộc xã Xuân Tín) nằm trong không gian của vùng đất 'tiền tam Yên, hậu ngũ Phúc'. Nơi đây có con người đến cư ngụ từ sớm. Trải qua thời gian, trên đất Phú Yên còn cả một không gian văn hóa làng với những dấu tích, nét đẹp văn hóa được lưu giữ.
Vì sao người Việt thường dùng hình dáng của cây trái, hoa lá để chỉ bộ phận cơ thể người: trái tim, trái cật, quả thận, lá gan, lá lách, lá phổi, buồng phổi, bắp tay, cuống phổi, nụ cười…?
Là xã trung du miền núi của tỉnh nhưng lại có số lượng người Kinh sinh sống rất đông, Cẩm Vân có điều kiện phát triển về kinh tế và văn hóa từ sớm. Tuy nhiên, nhắc về vùng đất này, không thể không nhắc đến phong cảnh hữu tình, có núi Diệu Sơn nằm ở hữu ngạn sông Mã.
Có công được thưởng, có lỗi bị phạt, đó là cách trị nước từ xưa. Không chỉ quy định về các hình phạt với các tội danh và mức xử phạt, còn giúp cho người oan uổng có cơ hội được rửa oan, đó là nguồn gốc của hình luật.
Đặng Thị Huệ và Hoàng Đình Bảo đã để lại một dấu ấn đặc biệt trong lịch sử cung đình Việt Nam: Một liên minh chính trị bất thường...
Câu chuyện về Tuyên phi Đặng Thị Huệ ở Việt Nam và Từ Hi Thái hậu ở Trung Hoa cho thấy một khía cạnh ít được khai thác trong lịch sử phong kiến phương Đông
Thiên hoàng Nhật và vua Lê Việt Nam đều là biểu tượng danh nghĩa, còn quyền lực thực sự nằm trong tay Mạc phủ Tokugawa và các chúa Trịnh – vì sao lại như vậy?
Không chỉ là trụ cột triều Lê, Tiến sĩ Nguyễn Hoàn còn là thầy dạy của chúa Trịnh Sâm. Được chúa rất mực tin tưởng, ông ra sức làm những việc ích nước lợi dân, sau trở thành vị Quốc sư nức danh thiên hạ.
PGS-TS Trần Thị Ngọc Lang, tác giả ấn phẩm Tiếng Việt phương Nam đã qua đời vào lúc 13 giờ 15 ngày 17-5 tại TPHCM, hưởng thọ 75 tuổi.
Tại Đền Trung, Khu Di tích Đền Hùng có bức đối không đề niên đại, không lạc khoản. Hai câu xếp đối mà đọc lên như là bất đối chi đối (dạng đối vẻ như đối mà không đối): 'Vấn lai dĩ sự tu vi sử/ Tế nhận như đồ dục mệnh thi' (Muốn hỏi chuyện đã qua từng làm nên sử sách/ Chiêm bái cơ đồ, sự nghiệp đất nước, ta những muốn đề thơ).
Viện Phim Việt Nam sẽ trình chiếu miễn phí 2 bộ phim 'Kiếp phù du' và 'Hai người mẹ' vào ngày 12 và 13/3 tại rạp Ngọc Khánh (Hà Nội).
Chiến thuật quân sự kỳ lạ nhất lịch sử Việt Nam, hiếm thấy trên thế giới, sử dụng đội quân 'thần bí'
Trong lịch sử quân sự Việt Nam lẫn thế giới ghi nhận đây là trận đánh kỳ lạ bậc nhất. Đội quân chủ lực trong trận này không phải con người như chúng ta thường thấy.
Hàng loạt cổ vật quý sẽ được đưa lên sàn đấu giá ở Pháp vào ngày mùng 5/3 tới. Trong đó, chiếc áo vua (long bào) được cho là của vua triều Nguyễn sẽ được đưa lên sàn với giá khởi điểm khoảng 50.000 Euro.
Nguyễn Khản là anh trai cả của đại thi hào Nguyễn Du. Ông làm đến chức Tể tướng triều vua Lê, chúa Trịnh.
Nằm trong quần thể văn hóa - tôn giáo nổi tiếng, hang động này từng được chúa Trịnh Sâm hết lời ca ngợi trong một lần tuần thú vào năm 1770.
Di tích nhà thờ Võ Đức Vọng, Võ Đức Ngao ở xã Trung Lộc, Can Lộc (Hà Tĩnh) là nơi con cháu phụng thờ, ghi nhớ công đức của tổ tiên và 2 vị tôn thần trong dòng họ.
Như tiếng chuông chùa ngân vọng bên dòng Ngàn Phố (Hương Sơn, Hà Tĩnh), những tác phẩm y học, văn học của Đại danh y Lê Hữu Trác để lại khiến hậu thế thêm kính ngưỡng tài năng, nhân cách của ông.
Nghiện rượu đến nỗi suýt bị lột áo trừ nợ, Nguyễn Bá Dương vì thế mà xấu hổ cai rượu.
Bên cạnh các vị vua Lê, thì các chúa Trịnh, chúa Nguyễn cũng chăm đọc sách.
Được tôn vinh là 3 động đẹp nhất ở miền bắc, Hương Tích, Bích Động và Địch Lộng còn ấn tượng với du khách nhờ vẻ đẹp cổ kính, trầm mặc của những ngôi chùa.
Trong lịch sử phong kiến Việt Nam, có không ít mỹ nhân khuynh đảo triều chính, thậm chí khiến cho cả một triều đại phải tiêu vong, một trong số đó chính là Đặng Thị Huệ.
Dựa vào sự ưu ái của chúa Trịnh, người này ngày càng lộng quyền, góp phần khiến nhà Trịnh suy yếu và sụp đổ.
Hơn 20 năm ra đời nhưng mãi đến cuộc giao lưu vừa diễn ra tại Đường sách TPHCM, 5 tác giả tham gia tủ sách Tiếng Việt giàu đẹp của NXB Trẻ mới có dịp gặp nhau. Nhóm tác giả gồm GS-TS Nguyễn Đức Dân, PGS-TS Trịnh Sâm, PGS-TS Trần Thị Ngọc Lang, nhà báo Dương Thành Truyền và nhà văn Lê Minh Quốc, đã thể hiện những trăn trở trong hành trình gieo tình yêu tiếng Việt đến cộng đồng.
Tác giả Dương Thành Truyền nhận xét 'giới trẻ Việt Nam bây giờ chơi chữ quá hay' khi chia sẻ về thời đại nhạc Rap lên ngôi.
Cho đến nay, bộ sách Tiếng Việt giàu đẹp của NXB Trẻ đã phát hành 11 tựa sách, đa số được độc giả đón nhận, có cuốn tái bản lần thứ 9 như Từ câu sai đến câu hay của Nguyễn Đức Dân. Khi bộ sách này mới ra mắt những cuốn đầu tiên, ít người nghĩ nó sẽ thành công, vì chủ đề có vẻ quen thuộc và hơi khô khan.
Cái giàu, đẹp của tiếng Việt trong văn chương cho đến giao tiếp, lời nói hàng ngày được các tác giả bộ sách 'Tiếng Việt giàu đẹp' truyền tải qua nhiều góc nhìn, lăng kính thú vị.