Sáng 11/6, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam cho biết vừa có văn bản gửi các địa phương bị ảnh hưởng nặng nề bởi dịch Covid-19, đề nghị hỗ trợ vận chuyển nông sản bằng tàu hỏa.
Hệ thống logistic ở nước ta hiện nay phụ thuộc quá nhiều vào đường bộ, gây mất cân bằng giữa các loại hình vận tải. Một quốc gia muốn phát triển bền vững cần đầu tư đồng bộ và hợp lý giữa các loại hình giao thông.
Tình hình dịch Covid-19 diễn biến phức tạp khiến sản lượng vận tải của ngành đường sắt từ đầu năm giảm mạnh, doanh thu chỉ đạt hơn 400 tỷ đồng.
Tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam với 2 đoạn Hà Nội - Vinh, Nha Trang - TP.HCM là 2 tuyến được đề xuất ưu tiên hàng đầu trong dự thảo Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021 – 2030.
Ngoài việc nâng cấp cải tạo các tuyến đường sắt hiện hữu, quy hoạch đường sắt giai đoạn 2021-2030 sẽ xây dựng hàng loạt tuyến mới kết nối nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế vùng, miền.
Trong số 9 tuyến mới được đề xuất ưu tiên đầu tư giai đoạn 2021-2030, ưu tiên hàng đầu là tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam với xây dựng trước 2 đoạn Hà Nội-Vinh, Nha Trang-TPHCM. Tổng nhu cầu vốn của dự án cho giai đoạn này là 112.325 tỉ đồng.
Trong bối cảnh doanh thu sụt giảm nghiêm trọng vì phải cạnh tranh khốc liệt với các loại hình vận tải khác và phải ứng phó với dịch bệnh, ngành Đường sắt đang rơi vào cơn 'bĩ cực', không chỉ thiếu vốn để bảo trì đường sắt phục vụ xương sống vận tải quốc gia, mà người lao động còn 'sống dở, chết dở' vì lương thấp, nợ lương… Thực tế này cho thấy ngành đang cần một cuộc 'giải cứu' kịp thời từ các cơ quan chức năng.
Hạ tầng 'già nua', tái cơ cấu bộ máy còn nhiều vướng mắc, khiến ngành đường sắt phát triển giật lùi, tụt hậu hơn một thế kỷ...
Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) Vũ Anh Minh trải lòng về thực trạng đáng buồn của ngành đường sắt và cơ hội 'hồi sinh' mong manh.
Chuyên gia quy hoạch giao thông phân tích khó khăn chồng chất của ngành đường sắt Việt Nam và cho rằng đây là thời điểm quyết định cho đường sắt cao tốc Bắc - Nam.
Đến nay, ngành đường sắt vẫn chưa được giao vốn bảo trì tài sản, kết cấu hạ tầng đường sắt của năm 2021. Câu chuyện này lặp lại như cách đây hơn 1 năm.
Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) cho biết, vốn bảo trì đường sắt 2021 đã có nhưng chưa thể triển khai do các doanh nghiệp chưa sẵn sàng ký hợp đồng.
Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) cho rằng, việc Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) không giao trực tiếp kinh phí bảo trì về cho VNR đang khiến DN này bị đẩy 'đến đường cùng' và đứng trước bờ vực phá sản.
'Đời sống của gần 25.000 lao động trong Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) đang bị ảnh hưởng, nguy cơ cao là các lao động hệ tuần đường, tuần cầu, tuần hầm, gác chắn đường ngang (khoảng 11.000 công nhân) sẽ bỏ việc vì không có thu nhập. Vấn đề này đã đẩy doanh nghiệp đến bước đường cùng, khó có thể trụ vững đến hết tháng 4/2021'.
Trước những vướng mắc về kinh phí bảo trì kết cấu hạ tầng không được tháo gỡ, ngành đường sắt Việt Nam đang đối diện phá sản, gần 25.000 lao động nguy cơ mất việc.
Cả quý I-2021, hơn 11.300 lao động phục vụ mảng hạ tầng ngành đường sắt lại rơi vào tình trạng bị nợ lương như những tháng đầu năm 2020. Lãnh đạo Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam vừa 'kêu cứu' lên Thủ tướng.
Theo dự toán hàng năm, phần vốn ngân sách dành cho bảo trì phân về đường sắt là 2.800 tỷ đồng, nhưng tới thời điểm này vẫn chưa được giao về Tổng công ty Đường sắt Việt Nam khiến đơn vị rơi vào cảnh nợ lương, hết tiền chạy tàu.
Ngành đường sắt đang ở trong giai đoạn hết sức khó khăn, nguy cơ phá sản do những vướng mắc về kinh phí bảo trì kết cấu hạ tầng đường sắt không được tháo gỡ.
Mặc dù được nhận định là đất nước có hệ thống đường sắt tương đối hoàn thiện và sớm ở khu vực nhưng hiện nay ngành này đang đối mặt trước không ít thách thức để bứt phá và phát triển nội lực vốn có.
Theo nhiều chuyên gia, với điều kiện địa lý, tự nhiên, điều kiện địa chính trị của Việt Nam hiện nay, việc phát triển đường sắt cao tốc trong tương lai là hết sức cần thiết.
Ông Vũ Anh Minh, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) cho rằng, với điều kiện của nước ta thì phát triển đường sắt cao tốc trong tương lai là hết sức cần thiết.