Tục ngữ Việt Nam có câu “Mấy ai biết lúa von, mấy ai biết con hư”. Xung quanh từ “von” và nghĩa của câu tục ngữ có rất nhiều cách giải thích khác nhau.
'Thành đá không bằng dạ người': Thành (xây bằng) đá cũng chẳng (bền vững bằng những thứ được ghi giữ lại trong lòng dạ con người). Hay dùng để chỉ rõ một lẽ thật: 'Những gì được người đời ghi giữ trong lòng mới là những thứ lâu bền đích thực'.
Tục ngữ 'Giày thừa, dép thiếu' được nhiều cuốn từ điển ghi nhận và giải nghĩa.
Thời gian mưa bão dồn dập vừa qua, có một câu thành ngữ thường được nhiều người nhắc đến đó là 'Cơn ông chưa qua, cơn bà đã đến'.
Tục ngữ Việt Nam có câu 'Nam thú đồng hương, nữ thú bản quán - 男娶同鄉女嫁本貫', có nghĩa là Con trai lấy vợ cùng quê, con gái lấy chồng cùng quán. Chữ 'quán' ở đây cũng có nghĩa là quê. Dù được diễn đạt toàn bằng những từ Việt gốc Hán, nhưng có vẻ đây là câu do người Việt đặt nên, vì chúng tôi chưa tìm thấy trong kho tàng thành ngữ, tục ngữ của người Hán.
Sáng 16-5, đoàn công tác của Báo Đồng Nai đã đến thăm và làm việc tại Trường đại học Nguyễn Tất Thành (Thành phố Hồ Chí Minh).
Độc giả Lê Hoài Thu hỏi: 'Một người bạn có gửi cho tôi câu tục ngữ 'Ướp dưa phải dằn đá, vãi mạ phải soạn trưa', và thắc mắc không biết 'soạn trưa' có nghĩa là gì.
Câu tục ngữ 'Ăn cỗ đi trước, lội nước đi sau' được một số cuốn từ điển giảng như sau:
Năm 2024 tiếp tục ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ của các kênh truyền thông xã hội, khẳng định sức ảnh hưởng to lớn đối với đời sống xã hội trong bối cảnh công nghệ liên tục phát triển.
Trong tiếng Việt, 'thuốc thang' được dùng với hai nghĩa: 1- Danh từ, có nghĩa như thuốc men (thường gắn với vị thuốc đông y), như 'chăm lo thuốc thang', 'bệnh thế này thì thuốc thang nào trị nổi'; 2- Động từ, chỉ việc chữa bệnh bằng các loại thuốc, ví dụ: 'Chạy vạy khắp nơi để thuốc thang mà bệnh vẫn chưa khỏi',...
Chiều 9-10, tại Báo Đồng Nai diễn ra lễ ký kết thỏa thuận hợp tác đào tạo giữa Báo Đồng Nai và Trường đại học Nguyễn Tất Thành (Thành phố Hồ Chí Minh).
Thành ngữ Việt Nam có câu 'Vẽ rắn thêm chân'; câu này vốn xuất phát từ điển tích Hán 'Họa xà thiêm túc'.
Ban Chỉ đạo (BCĐ) 35 Tỉnh ủy vừa tổ chức Hội nghị tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho các thành viên BCĐ 35 cấp tỉnh, cấp huyện và tương đương năm 2024.
Tục ngữ Cơm quanh rá, mạ quanh bờ được hầu hết các sách từ điển sưu tầm và giải thích:
Chiều 24/7, Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Long An phối hợp Trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình II tổ chức bế giảng lớp Tập huấn nâng cao năng lực cho lãnh đạo, cán bộ quản lý, phóng viên, biên tập viên các cơ quan báo chí, cán bộ cơ quan chủ quản báo chí, cơ quan quản lý nhà nước về báo chí.
Tục ngữ Việt Nam dự đoán thời tiết có một câu rất lạ 'Một ngôi sao, một ao nước '.
Đó là ý kiến của PGS-TS-GVCC Vũ Quang Hào, Trưởng khoa Truyền thông sáng tạo Trường đại học Nguyễn Tất Thành, khi trả lời phỏng vấn phóng viên Báo Đồng Nai cuối tuần. Theo ông, nhu cầu xem, nghe, đọc của công chúng báo chí, cũng như nền tảng kỹ thuật công nghệ chở tải thông tin báo chí đã có nhiều thay đổi. Điều này là động lực thúc đẩy các cơ quan báo chí và mỗi nhà báo đầu tư, tìm tòi, sáng tạo những tác phẩm báo chí có cách thể hiện hiện đại, mới mẻ hơn.
Báo chí đã và đang có những đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh trên địa bàn tỉnh.
Doanh nghiệp (DN), doanh nhân vừa là nguồn tin nhưng cũng là đối tác, là khách hàng của cơ quan báo chí. Trong bối cảnh cộng đồng DN đang đứng trước nhiều khó khăn, vai trò của truyền thông, báo chí lại càng cần thiết để đồng hành, hỗ trợ, động viên, chia sẻ.
'Đừng chờm mà có ngày chấn móng' là câu tục ngữ Việt Nam thuộc loại cổ xưa và khá khó hiểu. Không biết 'chờm', 'chấn' ở đây là gì?; 'móng' là móng nhà hay móng lừa, móng ngựa? Có lẽ, việc đầu tiên là chúng ta tìm đến từ điển xem sao:
'Trong khi 'đường biên' giữa báo chí trung ương và địa phương không còn lớn như trước thì việc đổi mới tư duy của người làm báo, thay đổi cách thức làm báo, đặc biệt báo điện tử là yêu cầu tất yếu của các cơ quan báo chí. Điều này giúp Báo Đồng Nai vươn xa, vượt ra khỏi giới hạn bạn đọc là hơn 3,2 triệu dân trong tỉnh'.
Nếu 'Chơi dao có ngày đứt tay' ý nói mạo hiểm, xem thường hiểm họa thì sẽ có ngày chuốc lấy tai vạ cho chính mình, thì 'Đi đêm lắm có ngày gặp ma', đơn giản chỉ có nghĩa: thường xuyên làm những việc mờ ám, lén lút (có khi không có gì xấu mà chỉ là không/chưa muốn cho người khác biết) thì cũng có lúc sẽ bị phát hiện.
Tục ngữ Việt Nam có câu Cháy nhà ra mặt chuột (dị bản Cháy nhà mới ra mặt chuột).
Nhiều đồng nghiệp, độc giả bày tỏ sự ấn tượng với gian trưng bày của Báo Công Thương tại Hội Báo toàn quốc 2024 được tổ chức ở TP. Hồ Chí Minh.
Tục ngữ Việt Nam có câu 'Người roi, voi búa'. Từ điển thành ngữ và tục ngữ Việt Nam (Vũ Dung - Vũ Thúy Anh - Vũ Quang Hào) giải thích: 'Quản voi thì dùng búa, dạy người thì dùng roi vọt (quan niệm giáo dục xưa)'. Từ điển từ và ngữ Việt Nam (GS Nguyễn Lân) giải thích: '(Quản tượng dùng búa đánh vào đầu voi). Đây là một chủ trương sai về giáo dục cho rằng dạy bảo phải dùng bạo lực'.
Tục ngữ Việt có câu Mưa không qua ngọ, gió chẳng đến mùi. Từ điển từ và ngữ Việt Nam (GS.NL) đưa ra dị bản 'mưa không qua ngọ, gió không qua mùi' và giải thích: 'Đây là kinh nghiệm của Nhân dân trong các trận bão, nhưng không hoàn toàn đúng', đồng thời chú giải 'Giờ ngọ và giờ mùi là vào buổi trưa'.
Về nghĩa bóng câu Trốn việc quan đi ở chùa, hầu như các nhà biên soạn từ điển đều cơ bản hiểu đúng, nhưng lại khá lúng túng, nhầm lẫn khi giải thích nghĩa đen:
Từ điển tục ngữ Việt (Nguyễn Đức Dương - NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, 2010) đưa ra 2 dị bản đồng nghĩa. Mục 'Ai nuôi chó một nhà; ai nuôi gà một sân' chú dẫn xem 'Chẳng ai nuôi chó một nhà, chẳng ai nuôi gà một sân' và giải thích: 'Chưa từng thấy ai chỉ nuôi toàn chó trong nhà; chưa từng thấy ai chỉ nuôi toàn gà trong sân (vì vừa chẳng vui nhà, vừa dễ bị rủi ro một khi gặp dịch bệnh)'.
Đây là một trong những thành ngữ mà các nhà nghiên cứu, biên soạn từ điển khá thống nhất trong cách giải thích nghĩa đen.
Câu tục ngữ Sượng mẹ, bở con được nhiều cuốn từ điển thu thập và đưa ra nhiều cách giảng rất khác nhau:
Bụng đói thì có lẽ khỏi phải bàn, nhưng cật trong cật rét là gì? Vấn đề tưởng đơn giản, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều cách hiểu rất khác nhau, kể cả nghĩa của cật trong các bản trái nghĩa No cơm, ấm cật, Ấm cật, no lòng. Sau đây, xin giới thiệu và tạm chia thành ba cách hiểu về cật:
Thành ngữ Việt Nam có câu Giữ như ông thầy giữ ấn . Một số cuốn từ điển thành ngữ và tục ngữ giải thích như sau:
Thời gian qua, các hội đồng tư vấn của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội đã thể hiện rõ vai trò trong nhiều lĩnh vực, nhất là công tác giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền. Bám sát thực tiễn, thành viên các hội đồng tư vấn đã kiến nghị cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, ban hành chính sách bảo đảm tính khả thi, hài hòa với lợi ích của người dân, cơ quan, tổ chức.
Từ điển thành ngữ và tục ngữ Việt Nam (Vũ Dung - Vũ Thúy Anh - Vũ Quang Hào) giải thích: 'cá đầu cau cuối (cá đầu: con cá đầu đàn; cau cuối: cau cuối buồng). Một kinh nghiệm chọn thức ăn: Cá đầu đàn to, cau cuối buồng non mềm, ăn ngon'.