Tục ngữ Việt Nam có câu “Mấy ai biết lúa von, mấy ai biết con hư”. Xung quanh từ “von” và nghĩa của câu tục ngữ có rất nhiều cách giải thích khác nhau.
Nhân kỷ niệm 81 năm Quốc khánh 2-9, phường Yên Hòa đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực, từ tri ân người có công, ghi nhận những cống hiến đến giáo dục truyền thống, bồi đắp lòng yêu nước cho thế hệ trẻ.
Chiều 8-7, phường Yên Hòa tổ chức công bố quyết định thành lập các chi hội, chi đoàn và công nhận Chi hội trưởng, Chi hội phó, Bí thư chi đoàn tại các tổ dân phố sau sắp xếp, góp phần kiện toàn tổ chức các đoàn thể chính trị - xã hội ở cơ sở, nâng cao hiệu quả hoạt động tại địa bàn dân cư.
'Thành đá không bằng dạ người': Thành (xây bằng) đá cũng chẳng (bền vững bằng những thứ được ghi giữ lại trong lòng dạ con người). Hay dùng để chỉ rõ một lẽ thật: 'Những gì được người đời ghi giữ trong lòng mới là những thứ lâu bền đích thực'.
Giữa cái nắng đầu hè, hàng chục đoàn viên, thanh niên và sinh viên tình nguyện có mặt tại ngõ 119 Trung Kính (phường Yên Hòa, Hà Nội) hỗ trợ người dân di dời tài sản, bàn giao mặt bằng phục vụ dự án đường Vành đai 2,5.
Hưởng ứng chủ trương đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án trọng điểm trên địa bàn thành phố, Ban Thường vụ Thành Đoàn Hà Nội đã triển khai nhiều đội hình thanh niên tình nguyện hỗ trợ người dân di dời chỗ ở, bàn giao mặt bằng phục vụ thi công các công trình phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.
Khi Hà Nội đang đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm, những bóng áo xanh tình nguyện đã xuất hiện tại các điểm nóng giải phóng mặt bằng. Các tình nguyện viên tích cực hỗ trợ chính quyền, giúp người dân di dời tài sản để sớm bàn giao mặt bằng phục vụ dự án.
Triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, chuyển đổi số ở phường Yên Hòa (Hà Nội) được cụ thể hóa bằng những cách làm gắn với đời sống hằng ngày: từ tiết học ứng dụng AI đến hướng dẫn thanh toán không tiền mặt, hỗ trợ người cao tuổi tiếp cận công nghệ. Từ trường học đến khu dân cư, chuyển đổi số được lan tỏa đồng bộ, lấy con người làm trung tâm.
Hòa chung không khí dịp kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Trường THCS và THPT Nguyễn Siêu tổ chức Ngày hội STEM (STEM Day) năm học 2025-2026 với chủ đề 'AI and Future Learning - Trí tuệ nhân tạo và tương lai học tập', thu hút sự tham gia của đông đảo học sinh, giáo viên và khách mời.
Tại các khu vực bỏ phiếu trên địa bàn phường Yên Hòa, đoàn viên, thanh niên đã tham gia hỗ trợ tổ bầu cử, hướng dẫn cử tri và góp phần để ngày bầu cử thành công.
Tục ngữ 'Giày thừa, dép thiếu' được nhiều cuốn từ điển ghi nhận và giải nghĩa.
Thời gian mưa bão dồn dập vừa qua, có một câu thành ngữ thường được nhiều người nhắc đến đó là 'Cơn ông chưa qua, cơn bà đã đến'.
Tục ngữ Việt Nam có câu 'Nam thú đồng hương, nữ thú bản quán - 男娶同鄉女嫁本貫', có nghĩa là Con trai lấy vợ cùng quê, con gái lấy chồng cùng quán. Chữ 'quán' ở đây cũng có nghĩa là quê. Dù được diễn đạt toàn bằng những từ Việt gốc Hán, nhưng có vẻ đây là câu do người Việt đặt nên, vì chúng tôi chưa tìm thấy trong kho tàng thành ngữ, tục ngữ của người Hán.
Độc giả Đào Minh hỏi: 'Tôi là người thích tìm hiểu về thành ngữ, tục ngữ tiếng Việt nên có sưu tầm khá nhiều từ điển. Gần đây tôi đọc được bài 'Nước đổ lá khoai - không thấm chứ không phải trôi nhanh' trên chuyên mục 'Cà kê chuyện chữ nghĩa' của Báo Thanh Hóa, thấy cách giải thích khá thú vị (quê tôi hay nói là 'Nước đổ lá môn'). Nói về khoai thì còn một câu nữa tôi thấy cũng hay được người nhắc đến là 'Họ nhà khoai không ngứa cũng lăn tăn'.
Độc giả Lê Hoài Thu hỏi: 'Một người bạn có gửi cho tôi câu tục ngữ 'Ướp dưa phải dằn đá, vãi mạ phải soạn trưa', và thắc mắc không biết 'soạn trưa' có nghĩa là gì.
Câu tục ngữ 'Ăn cỗ đi trước, lội nước đi sau' được một số cuốn từ điển giảng như sau:
Thời gian qua, thành phố Hà Nội đã ban hành nhiều đề án, kế hoạch, chương trình, đồng thời, tích cực triển khai nhiều cơ chế, chính sách cụ thể nhằm hỗ trợ, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp, thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp sáng tạo. Nhưng để Thủ đô thật sự trở thành trung tâm khởi nghiệp sáng tạo của cả nước thì thành phố vẫn còn rất nhiều việc phải làm.
Trong tiếng Việt, 'thuốc thang' được dùng với hai nghĩa: 1- Danh từ, có nghĩa như thuốc men (thường gắn với vị thuốc đông y), như 'chăm lo thuốc thang', 'bệnh thế này thì thuốc thang nào trị nổi'; 2- Động từ, chỉ việc chữa bệnh bằng các loại thuốc, ví dụ: 'Chạy vạy khắp nơi để thuốc thang mà bệnh vẫn chưa khỏi',...
Thành ngữ Việt Nam có câu 'Vẽ rắn thêm chân'; câu này vốn xuất phát từ điển tích Hán 'Họa xà thiêm túc'.
Hội nghị đánh giá kết quả các chỉ số: Cải cách hành chính (PAR INDEX); Chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính (SIPAS); Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI); Chỉ số xanh cấp tỉnh (PGI) của thành phố Hà Nội và giải pháp nâng cao các chỉ số, do UBND thành phố Hà Nội tổ chức sáng 29-8, được đánh giá là có ý nghĩa thiết thực, gợi mở nhiều vấn đề, giải pháp để từ thành phố đến các cơ quan, đơn vị cơ sở triển khai thực hiện.
Tục ngữ Cơm quanh rá, mạ quanh bờ được hầu hết các sách từ điển sưu tầm và giải thích:
Tục ngữ Việt Nam dự đoán thời tiết có một câu rất lạ 'Một ngôi sao, một ao nước '.
'Đừng chờm mà có ngày chấn móng' là câu tục ngữ Việt Nam thuộc loại cổ xưa và khá khó hiểu. Không biết 'chờm', 'chấn' ở đây là gì?; 'móng' là móng nhà hay móng lừa, móng ngựa? Có lẽ, việc đầu tiên là chúng ta tìm đến từ điển xem sao:
Nếu 'Chơi dao có ngày đứt tay' ý nói mạo hiểm, xem thường hiểm họa thì sẽ có ngày chuốc lấy tai vạ cho chính mình, thì 'Đi đêm lắm có ngày gặp ma', đơn giản chỉ có nghĩa: thường xuyên làm những việc mờ ám, lén lút (có khi không có gì xấu mà chỉ là không/chưa muốn cho người khác biết) thì cũng có lúc sẽ bị phát hiện.
Tục ngữ Việt Nam có câu Cháy nhà ra mặt chuột (dị bản Cháy nhà mới ra mặt chuột).
Tục ngữ Việt Nam có câu 'Người roi, voi búa'. Từ điển thành ngữ và tục ngữ Việt Nam (Vũ Dung - Vũ Thúy Anh - Vũ Quang Hào) giải thích: 'Quản voi thì dùng búa, dạy người thì dùng roi vọt (quan niệm giáo dục xưa)'. Từ điển từ và ngữ Việt Nam (GS Nguyễn Lân) giải thích: '(Quản tượng dùng búa đánh vào đầu voi). Đây là một chủ trương sai về giáo dục cho rằng dạy bảo phải dùng bạo lực'.
Tục ngữ Việt có câu Mưa không qua ngọ, gió chẳng đến mùi. Từ điển từ và ngữ Việt Nam (GS.NL) đưa ra dị bản 'mưa không qua ngọ, gió không qua mùi' và giải thích: 'Đây là kinh nghiệm của Nhân dân trong các trận bão, nhưng không hoàn toàn đúng', đồng thời chú giải 'Giờ ngọ và giờ mùi là vào buổi trưa'.
Về nghĩa bóng câu Trốn việc quan đi ở chùa, hầu như các nhà biên soạn từ điển đều cơ bản hiểu đúng, nhưng lại khá lúng túng, nhầm lẫn khi giải thích nghĩa đen:
Đối diện với nỗi đau, không ít bạn trẻ suy sụp và chìm trong đau khổ. Thế nhưng, có những người coi nỗi đau là một phần của cuộc sống, luôn suy nghĩ tích cực.
Từ điển tục ngữ Việt (Nguyễn Đức Dương - NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, 2010) đưa ra 2 dị bản đồng nghĩa. Mục 'Ai nuôi chó một nhà; ai nuôi gà một sân' chú dẫn xem 'Chẳng ai nuôi chó một nhà, chẳng ai nuôi gà một sân' và giải thích: 'Chưa từng thấy ai chỉ nuôi toàn chó trong nhà; chưa từng thấy ai chỉ nuôi toàn gà trong sân (vì vừa chẳng vui nhà, vừa dễ bị rủi ro một khi gặp dịch bệnh)'.
Đây là một trong những thành ngữ mà các nhà nghiên cứu, biên soạn từ điển khá thống nhất trong cách giải thích nghĩa đen.
Câu tục ngữ Sượng mẹ, bở con được nhiều cuốn từ điển thu thập và đưa ra nhiều cách giảng rất khác nhau:
Bụng đói thì có lẽ khỏi phải bàn, nhưng cật trong cật rét là gì? Vấn đề tưởng đơn giản, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều cách hiểu rất khác nhau, kể cả nghĩa của cật trong các bản trái nghĩa No cơm, ấm cật, Ấm cật, no lòng. Sau đây, xin giới thiệu và tạm chia thành ba cách hiểu về cật:
Thành ngữ Việt Nam có câu Giữ như ông thầy giữ ấn . Một số cuốn từ điển thành ngữ và tục ngữ giải thích như sau:
Trong Kỳ thi THPT quốc gia năm 2023, Báo Công Thương đã ghi nhận những hình ảnh đẹp của thanh niên tình nguyện tiếp sức mùa thi với nhiều cung bậc cảm xúc.
Sáng nay (28/6), hơn 1 triệu thí sinh trên toàn quốc thực hiện bài thi môn Ngữ văn kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Lâu nay phần lớn các sách đều giải thích 'lộng' có nghĩa là đùa, đùa cợt , và giải thích cả câu là: điều nói đùa mà thành sự thật , hoặc đùa quá hóa thật . Thậm chí có sách lại giải thích 'lộng' ở đây có nghĩa là 'lộng hành': Cái giả cứ mặc sức lộng hành, thì dần dà sẽ trở thành cái chân. Thành thử, mỗi tác giả nói mỗi phách, mỗi sách giải thích mỗi kiểu. Được cái nọ thì mất cái kia, không có cuốn nào giải thích chính xác và đầy đủ.
Từ điển thành ngữ và tục ngữ Việt Nam (Vũ Dung - Vũ Thúy Anh - Vũ Quang Hào) giải thích: 'cá đầu cau cuối (cá đầu: con cá đầu đàn; cau cuối: cau cuối buồng). Một kinh nghiệm chọn thức ăn: Cá đầu đàn to, cau cuối buồng non mềm, ăn ngon'.
Tại điểm thi tốt nghiệp THPT 2022 ở trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam, các tình nguyện viên trong đội Tiếp sức mùa thi không quản khó khăn để hỗ trợ một cách tốt nhất cho các thí sinh dự thi.
'Người làm sao bào hao làm vậy' là một câu tục ngữ đang có sự phân tán về cách giải thích.