Nghề làm giày thêu được người Xạ Phang ở Điện Biên trao truyền qua nhiều thế hệ, vừa gìn giữ tri thức dân gian, kỹ năng thủ công truyền thống, vừa bồi đắp đức tính chăm chỉ, nhẫn nại, kiên trì.
Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt văn hóa trong mối quan hệ chặt chẽ với phát triển kinh tế, coi văn hóa là nguồn lực nội sinh quan trọng của đất nước. Tại Điện Biên, những giá trị được hình thành và trao truyền qua nhiều thế hệ đang được đưa vào sản phẩm, dịch vụ, tạo thêm việc làm, thu nhập cho người dân. Khi văn hóa trở thành một phần của hoạt động kinh tế, giá trị của di sản có thêm điều kiện được phát huy ngay trong đời sống cộng đồng.
Đường kim vẫn đều đặn trên những đôi giày vải thêu của người Xạ Phang, làn điệu dân ca Thái vẫn ngân vang giữa nhịp sống hiện đại. Tại Điện Biên, người trẻ đang góp sức bảo tồn văn hóa dân tộc bằng những cách làm gần gũi, sáng tạo và phù hợp với cuộc sống hôm nay. Nhờ đó, các giá trị truyền thống tiếp tục được thực hành, trao truyền theo cách tự nhiên, tạo nên sự tiếp nối bền chặt giữa các thế hệ.
Từ quốc lộ 12, con đường dẫn vào bản Thèn Pả, xã Na Sang uốn lượn bám men theo triền núi, có lúc ẩn mình dưới tán rừng già. Sau gần 10km, qua những sườn núi quanh co, vượt con dốc cuối cùng, Thèn Pả như một chấm mờ, rồi những mái nhà đá đen dần hiện ra xanh mát giữa lòng thung nhỏ bé…
Ở Điện Biên, vùng đất nơi cực Tây Tổ quốc, nhiều nghề truyền thống vẫn được gìn giữ, trao truyền qua biết bao thế hệ. Từ những khung cửi dệt thổ cẩm đến các sản phẩm thủ công độc đáo, mỗi nghề đều chứa đựng tinh hoa văn hóa, tri thức dân gian và câu chuyện về con người, vùng đất nơi đây.
Ở bản Huổi Lèng, xã Mường Tùng, tỉnh Điện Biên, người Xạ Phang vẫn bền bỉ gìn giữ nghề làm giày thêu truyền thống. Trong tiếng Xạ Phang, đôi giày thêu được gọi là 'liển hài', gắn bó mật thiết với đời sống của người dân và phản ánh nét đẹp văn hóa truyền thống cũng như quan niệm thẩm mỹ của cộng đồng.
Mùi hương từ men lá cay nhẹ, ấm nồng, mang hơi thở núi rừng, với sự hòa quyện của lá cây, của dổi, mắc khén, của thóc mới, ngô bản địa. Ở những chợ phiên miền cao hay trong các nghi lễ của người H'mông, Dao, Tày, Nùng, H'rê, M'nông… mùi hương ấy hiện diện lặng lẽ, bền bỉ như chính đời sống của cộng đồng sinh ra nó.
Trong đời sống sinh hoạt của người Xạ Phang, xã Sín Chải, tỉnh Điện Biên, trà không đơn thuần là thức uống mà còn mang ý nghĩa văn hóa, tâm linh sâu sắc. Từ bao đời nay, mỗi khi có khách đến nhà, gia chủ luôn mang trà khô ra pha, mời khách 'sừ trà'-cách gọi thân thuộc thể hiện sự hiếu khách, trân trọng. Chén trà nóng không chỉ làm ấm lòng người lạ mà còn mở đầu cho những câu chuyện, gắn kết tình cảm cộng đồng.
Du lịch đã được Điện Biên xác định là ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh trên cơ sở khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế du lịch lịch sử, du lịch văn hóa và du lịch nghỉ dưỡng. Sự phong phú, đa dạng của di sản văn hóa vật thể và phi vật thể trên địa bàn tỉnh đặt ra sự khai thác tiềm năng hợp lý để phát triển du lịch gắn với gìn giữ, bảo tồn văn hóa, lễ hội, nghề truyền thống của đồng bào các dân tộc.
Bằng sự nỗ lực, bền bỉ, tình yêu với văn hóa dân tộc và tinh thần dám nghĩ, dám làm, những người phụ nữ dân tộc thiểu số vùng cao Điện Biên đang mở lối làm du lịch viết nên câu chuyện đổi thay từ chính nếp nhà, bản làng. Họ gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống, từng bước chuyển hóa thành sản phẩm du lịch đặc sắc, tạo sinh kế bền vững và lan tỏa vẻ đẹp bản địa đến du khách gần xa.
Giữa nhịp sống hiện đại, những nghề truyền thống của đồng bào các dân tộc ở Điện Biên vẫn tỏa sáng như những mạch nguồn văn hóa âm thầm chảy qua bao thế hệ. Từ tiếng búa rèn vang vọng nơi sườn núi đến đường kim mũi chỉ trên đôi giày thêu rực rỡ sắc màu... Nghề truyền thống không chỉ là sinh kế mà còn là bản sắc, niềm tự hào được gìn giữ, phát huy qua năm tháng.
Trước chuyển động mạnh mẽ của kinh tế thị trường, những nghề, làng nghề truyền thống đang phải đối mặt với không ít thách thức. Ở Điện Biên, nơi hội tụ sắc màu văn hóa của 19 dân tộc, mỗi nghề truyền thống không chỉ là sinh kế mà còn bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Thế nhưng, hành trình giữ nghề đang đứng trước nhiều thử thách, đòi hỏi những cách làm mới, linh hoạt và bền bỉ hơn.
Mùa xuân là mùa săn mây. Khách đặt phòng ở Mây homestay đã kín lịch từ nhiều tháng trước. Sau Tết, lượng khách không hề giảm nên cháy phòng là chuyện thường xuyên. Nhân viên phục vụ ở đây lúc nào cũng trong tình trạng làm không hết việc.
Nép mình bên sườn núi cao, bản Huổi Lèng, xã Mường Tùng là nơi sinh sống của người Xạ Phang. Giữa không gian thiên nhiên trong lành, mát mẻ quanh năm, người Xạ Phang nơi đây vẫn bền bỉ gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc, từ nghề thủ công, trang phục, ẩm thực đến phong tục, tập quán sinh hoạt.
Những ngày đầu năm mới 2026, trong sắc đào, sắc mận bung nở giữa núi rừng, đồng bào các dân tộc Điện Biên phấn khởi vui xuân, đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ với nhiều hoạt động văn hóa truyền thống, gửi gắm niềm tin, ước vọng về một năm mới ấm no, hạnh phúc và bình yên.
Việc bảo tồn và phát triển nghề, làng nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh được quan tâm, đẩy mạnh nhằm gìn giữ giá trị văn hóa tốt đẹp, thúc đẩy du lịch và nâng cao đời sống nhân dân. Để nghề, làng nghề truyền thống không dừng lại ở việc 'gìn giữ' mà có thể 'sống khỏe' trong nền kinh tế thị trường cần nhiều lời giải về kinh phí, công nghệ và thị trường.
Thực hiện chương trình giám sát chuyên đề của HĐND tỉnh về 'Việc triển khai thực hiện chính sách pháp luật về bảo tồn và phát triển nghề truyền thống, làng nghề, làng nghề truyền thống giai đoạn 2021-2025 trên địa bàn tỉnh Điện Biên', ngày 12/1, Tổ công tác số 1 do đồng chí Lê Thành Đô, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh làm tổ trưởng đã có buổi giám sát chuyên đề tại xã Na Sang.
Truyền thông được xác định là nền tảng để Mường Tùng tiếp tục giảm nghèo bền vững, lấy người dân làm trung tâm sau năm 2025.
Trong không khí đậm sâu tinh thần đoàn kết, Việt Nam mang đến 'Hội nghị quốc tế của các dân tộc bản địa vì hòa bình và phát triển' tại Venezuela một luồng gió mới, rực rỡ sắc màu của dải đất hình chữ S.
Tại 'Hội nghị quốc tế của các dân tộc bản địa vì hòa bình và phát triển', thông qua việc giới thiệu bản sắc 54 dân tộc anh em Việt Nam, nhất là vai trò của phụ nữ trong lưu giữ di sản, đại diện Việt Nam đã góp phần lan tỏa thông điệp về hòa bình – một nền hòa bình bắt nguồn từ sự tôn trọng bản sắc.
Trong không khí thấm đẫm tinh thần đoàn kết, Việt Nam đã mang tới 'Hội nghị quốc tế của các dân tộc bản địa vì hòa bình và phát triển' tại Venezuela một luồng gió mới, đa sắc màu của 'dải đất hình chữ S', trong đó bao gồm câu chuyện về những phụ nữ vùng cao đang lặng lẽ gìn giữ hồn cốt văn hóa Việt qua từng sợi chỉ, câu hát và phong tục cổ truyền.
Bằng việc huy động đồng bộ nguồn lực từ ngân sách Nhà nước, tư nhân và sức mạnh cộng đồng cho phát triển du lịch, Điện Biên đang từng bước khẳng định vị thế một điểm đến hấp dẫn, đặc sắc của khu vực Tây Bắc. Bên cạnh những kết quả đáng ghi nhận, hành trình này đối mặt không ít khó khăn, thách thức cần được tháo gỡ.
Triển lãm ảnh 'Sắc tộc - Niềm tin và di sản' diễn ra tại thành phố Đà Nẵng từ ngày 15-17/8 nhằm tôn vinh bản sắc văn hóa dân tộc, tín ngưỡng tôn giáo, khẳng định cam kết của Việt Nam trong việc bảo đảm quyền con người.
Hàng trăm tác phẩm nhiếp ảnh đặc sắc, ghi lại những khoảnh khắc đời thường, lễ hội, sinh hoạt văn hóa – tín ngưỡng của cộng đồng các dân tộc Việt Nam trưng bày tại triển lãm 'Sắc tộc-Niềm tin và Di sản' như thông điệp gửi đến bạn bè quốc tế về Việt Nam – một quốc gia thân thiện, giàu bản sắc và đang hội nhập mạnh mẽ, nơi quyền con người và văn hóa cùng phát triển hài hòa.
Là tỉnh đa sắc màu văn hóa các dân tộc, Điện Biên có nhiều nghề truyền thống đã được công nhận, đồng thời đây cũng là di sản văn hóa cần được bảo tồn, gìn giữ, truyền nối để nét đẹp này còn mãi.
Cuối tháng 3, nhiều du khách vẫn tìm tới Tây Bắc trong chuyến du xuân bởi đây chính là thời điểm Tây Bắc bừng sáng với những sắc hoa rực rỡ. Vùng đất này ngoài khung cảnh nên thơ, con người dễ mến còn có những phiên chợ làm say đắm lòng người bởi những món ngon đặc sắc…
Tháng 3, núi rừng Điện Biên khoác trên mình sắc trắng tinh khôi của những bông ban mỏng manh, thuần khiết. Ban trên đỉnh núi; ban trải rộng khắp các triền đồi dọc dài theo từng cung đường đèo dốc. Ngay tại thành phố Điện Biên Phủ, trên các tuyến phố, các ngả đường và các điểm di tích… cũng một màu trắng muốt của hoa ban. Đó là loài hoa gắn với con người, đất trời Tây Bắc, Điện Biên; loài hoa gắn với lễ hội riêng có của tỉnh Điện Biên - 'Lễ hội Hoa ban', đã và đang đem đến cho đất và người Điện Biên những niềm hy vọng, tin yêu mới…
Khi những cánh hoa đào bung nở, đồng bào các dân tộc Thái, Dao, Mông, Xạ Phang, Hà Nhì… ở khắp các thôn, bản vùng cao Điện Biên lại rộn ràng những bộ váy áo, cùng nhau so tiếng đàn, tiếng khèn, cất vang tiếng hát. Tết ở bản giờ đã no đủ rồi, lời hát, điệu múa dường như cũng ngọt ngào hơn.
Bức tranh đầy thơ mộng của chợ Tả Sìn Thàng không chỉ được tạo nên bởi cảnh sắc thiên nhiên, mà còn từ sắc màu văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số ở Điện Biên.
Nằm ở độ cao khoảng 1.000m so với mực nước biển, khí hậu trong lành, mát mẻ quanh năm khiến vùng chè cổ thụ ở huyện Mường Chà sinh trưởng phát triển tốt. Trải qua bao thế hệ, những cây chè Shan tuyết gắn bó với đời sống người Mông, người Xạ Phang ở vùng cao.
Huyện Tủa Chùa vừa triển khai nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh và dự toán ngân sách nhà nước năm 2025 với 12 chỉ tiêu chủ yếu.
Đã sắp đến Tết Nguyên đán Ất Tỵ. Thời điểm này, hầu hết doanh nghiệp và các ban, ngành, tổ chức công đoàn trên địa bàn tỉnh Điện Biên chốt lương, thưởng cho người lao động. Bên cạnh đó, các đơn vị cũng chuẩn bị quà Tết tặng công nhân, người lao động, đồng bào dân tộc thiểu số với mong muốn san sẻ yêu thương, đem Tết ấm áp, sum vầy về với mỗi nhà, mỗi người…
Nhằm bảo tồn và phát huy văn hóa các dân tộc trong cuộc sống đương đại, thời gian qua, tại huyện Tủa Chùa, nhiều lớp truyền dạy văn hóa truyền thống đã được tổ chức, thu hút đông đảo thế hệ trẻ hưởng ứng tham gia.
Trong những năm gần đây, tỉnh Điện Biên tích cực triển khai các giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị các nghề truyền thống. Qua đó, quảng bá hình ảnh và nét đẹp văn hóa các dân tộc qua các sản phẩm độc đáo, mang lại hiệu quả kinh tế thiết thực, góp phần nâng cao đời sống người dân.
Chợ phiên Phìn Hồ thu hút đông đảo khách du lịch, người dân tìm về bởi sản phẩm hàng hóa đa dạng, phong phú, mang nét đặc trưng của đồng bào dân tộc vùng cao, biên giới.
4 nghề truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số ở tỉnh Điện Biên đều đạt các tiêu chí về lịch sử truyền thống, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc và gắn với tên tuổi của nghệ nhân làng nghề.
Ngày 5/12, Hội đồng xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề, làng nghề truyền thống tỉnh Điện Biên đã tổ chức đánh giá, công nhận bốn nghề của đồng bào dân tộc Xạ Phang, dân tộc H'mông tại huyện Tủa Chùa là nghề truyền thống.
Ngày 5/12, Hội đồng xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề, làng nghề truyền thống tỉnh Điện Biên đã tổ chức đánh giá, công nhận bốn nghề của đồng bào dân tộc Xạ Phang, dân tộc H'Mông tại huyện Tủa Chùa là nghề truyền thống.
Hệ thống hang động, điểm dừng chân check-in, mô hình du lịch cộng đồng… là những lợi thế, tiềm năng để phát triển du lịch văn hóa, du lịch sinh thái của huyện Mường Chà. Tuy nhiên những năm qua, tiềm năng du lịch nơi đây mới chỉ dừng ở việc định hướng mà chưa được 'đánh thức'.
Sáng nay (5/12), Hội đồng xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề, làng nghề truyền thống tỉnh Điện Biên tổ chức họp xét công nhận 4 nghề truyền thống năm 2024 thuộc huyện Tủa Chùa. Đồng chí Lò Văn Tiến, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì hội nghị.
Xạ Phang là một trong 19 dân tộc anh em tại Điện Biên, sinh sống trên rẻo núi cao. Trải qua quá trình sinh sống phát triển, người Xạ Phang vẫn giữ nhiều nét văn hóa, tập tục truyền thống độc đáo. Một trong số đó là Tết gia súc - dịp lễ thể hiện sự gắn bó giữa con người và vật nuôi, sự quan trọng của sức kéo trong đời sống nông nghiệp của người Xạ Phang.
Xạ Phang là một trong 19 dân tộc anh em tại Điện Biên, sinh sống trên rẻo núi cao. Trải qua quá trình sinh sống phát triển, người Xạ Phang vẫn giữ nhiều nét văn hóa, tập tục truyền thống độc đáo. Một trong số đó là Tết gia súc - dịp lễ thể hiện sự gắn bó giữa con người và vật nuôi, sự quan trọng của sức kéo trong đời sống nông nghiệp của người Xạ Phang.
Nhờ thực hiện tốt các chính sách dân tộc mà diện mạo nông thôn ở Điện Biên có những chuyển biến tích cực, đời sống của đồng bào được nâng cao.