Giữa đại ngàn biên cương xứ Thanh, nơi những bản làng người Mông còn nhiều khó khăn, các hủ tục lạc hậu từng ăn sâu vào đời sống đã trở thành rào cản cho sự phát triển. Trong đó tục lệ không đưa người chết vào quan tài, tổ chức tang lễ kéo dài nhiều ngày, giết mổ nhiều gia súc không chỉ gây tốn kém, ảnh hưởng môi trường mà còn tạo điều kiện cho tệ nạn mê tín dị đoan tồn tại. Nhưng hôm nay, những bản làng vùng biên đang từng ngày đổi thay. Đằng sau sự chuyển biến ấy có dấu ấn bền bỉ của những “người lính mang quân hàm xanh” - những người không chỉ bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới mà còn kiên trì vận động Nhân dân thay đổi nhận thức, xây dựng cuộc sống mới.
Giữa đại ngàn biên cương Mường Lát (Thanh Hóa), nơi từng chìm trong đói nghèo, lạc hậu và những hủ tục kéo dài qua nhiều thế hệ, nhiều bản làng đang từng ngày đổi thay. Đằng sau sự phát triển ấy là hành trình bền bỉ của cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng trong việc nâng cao dân trí, xóa bỏ hủ tục, củng cố hệ thống chính trị cơ sở và xây dựng 'thế trận lòng dân' vững chắc nơi tuyến đầu Tổ quốc hôm nay.
Giữa đại ngàn biên cương Mường Lát (Thanh Hóa), nơi từng chìm trong đói nghèo, lạc hậu và những hủ tục kéo dài qua nhiều thế hệ, nhiều bản làng đang từng ngày đổi thay. Đằng sau sự phát triển ấy là hành trình bền bỉ của cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng trong việc nâng cao dân trí, xóa bỏ hủ tục, củng cố hệ thống chính trị cơ sở và xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc nơi tuyến đầu Tổ quốc hôm nay.
Giữa đại ngàn biên cương Mường Lát (Thanh Hóa), nơi từng chìm trong đói nghèo, lạc hậu và những hủ tục kéo dài qua nhiều thế hệ, nhiều bản làng đang từng ngày đổi thay. Đằng sau sự phát triển ấy là hành trình bền bỉ của cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng trong việc nâng cao dân trí, xóa bỏ hủ tục, củng cố hệ thống chính trị cơ sở và xây dựng 'thế trận lòng dân' vững chắc nơi tuyến đầu Tổ quốc hôm nay.
'Tôi còn trẻ, và tôi nghĩ tuổi trẻ có cái lợi của tuổi trẻ . Tôi gần gũi thanh niên, hiểu tâm tư của phụ nữ, của bà con vùng đồng bào mình. Nếu được cử tri tín nhiệm, tôi mong có cơ hội nói lên đầy đủ hơn những khó khăn, mong muốn chính đáng của bà con vùng cao ' - Đó là chia sẻ của cô giáo Hơ Thị Dợ , ứng cử viên Đại biểu HĐND tỉnh Thanh Hóa khóa XIX, nhiệm kỳ 2026-2031, đơn vị bầu cử số 2.
'Thế trận lòng dân' vững chắc là yếu tố cốt lõi để các chính sách cải cách được thực thi thành công. Lấy Nhân dân làm gốc, tin tưởng vào Nhân dân sẽ giúp vượt qua khó khăn, thách thức, tạo sự đồng thuận xã hội để phát triển và bảo vệ đất nước. Đây cũng là tư tưởng xuyên suốt trong các Văn kiện Đại hội và cũng là khẳng định của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Đại hội XIV của Đảng: 'Thế trận lòng dân vững thì quốc phòng - an ninh vững. Thế trận lòng dân vững thì cải cách mới đi tới cùng...'.
Công tác giảm nghèo của tỉnh đang chuyển mạnh từ hỗ trợ trước mắt sang tạo sinh kế lâu dài, lấy người dân làm trung tâm. Từ những mô hình chăn nuôi ở bản Cá Nọi, xã Pù Nhi đến kinh tế rừng ở Yên Khương, khi vốn và kỹ thuật được trao đúng chỗ, người dân vùng biên đã dần làm chủ cách làm ăn, từng bước thoát nghèo theo hướng bền vững.
Ở vùng núi phía Tây của tỉnh có những đổi thay không khởi đầu từ những công trình lớn, mà bắt đầu từ sự dịch chuyển âm thầm trong nếp nghĩ của người phụ nữ Mông. Một lá đơn xin thoát nghèo, một quyết định không lấy chồng sớm... đang tạo nên hành trình đổi thay nơi các bản làng vùng cao.
Giữa những dãy núi trập trùng phía Tây của tỉnh có những người phụ nữ không khoác áo blouse trắng nhưng vẫn được gọi bằng cái tên thân thương - cô đỡ thôn bản. Ở nơi xe cấp cứu không thể đến, họ là niềm hy vọng của những bà mẹ vùng cao. Bằng sự tận tâm, họ giúp nhiều bản làng thay đổi tập quán sinh con tại nhà, đẩy lùi hủ tục và mang kiến thức y tế đến từng nếp nhà.
Trong hành trình phát triển của vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS&MN) Thanh Hóa, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) luôn được xem là điểm tựa để người dân nâng cao nhận thức, bảo vệ quyền lợi và xây dựng cuộc sống bình yên. Đó không chỉ là những hội nghị, những trang tài liệu được truyền tải, mà còn là sự đồng hành kiên trì của đội ngũ cán bộ, báo cáo viên, góp phần đưa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đến gần hơn với đồng bào.
Để góp phần tạo điều kiện cho sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp thuộc lực lượng vũ trang tỉnh yên tâm công tác, gắn bó với đơn vị, những năm qua Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh đã đẩy mạnh công tác chăm lo cho hậu phương chiến sĩ. Trong đó, việc tập trung, huy động các nguồn lực xã hội xây dựng nhà đồng đội đã góp phần giúp các gia đình cán bộ, chiến sĩ vơi bớt khó khăn, ổn định cuộc sống.
Khu vực miền núi, biên giới xứ Thanh nơi đồng bào Mông sinh sống từ lâu có nhiều tập tục, trong đó có hủ tục tang ma kéo dài, tốn kém, ảnh hưởng đến đời sống và khả năng phát triển kinh tế của mỗi gia đình.
Mùa hè tình nguyện không chỉ là dịp để đoàn viên, thanh niên trải nghiệm, rèn luyện bản thân, mà còn là cơ hội để góp sức vào những việc làm cụ thể, thiết thực. Thông qua đó nhằm góp phần khơi dậy ngọn lửa đam mê, nhiệt huyết của tuổi trẻ; lan tỏa giá trị nhân văn, tiếp thêm niềm tin cho xã hội.
Huy động các nguồn lực trong xã hội, hiện các tổ chức, cá nhân hảo tâm tiếp tục đồng hành với Bộ đội Biên phòng, hệ thống chính trị cơ sở và nhân dân các bản ở vùng thượng du Thanh Hóa chung sức xây dựng mô hình 'Bản sáng vùng biên'.
Những năm qua, cùng với thực hiện tốt nhiệm vụ bảo vệ biên giới quốc gia, tuổi trẻ Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh đã phát huy vai trò xung kích, tích cực tham gia các hoạt động, phần việc hướng về biên cương góp phần nâng cao đời sống cho bà con ở khu vực biên giới, xây dựng khu vực biên giới vững mạnh, bảo vệ vững chắc biên cương của Tổ quốc.
Trong những ngày bão số 5 ảnh hưởng đến tỉnh Thanh Hóa gây mưa lớn trên diện rộng dẫn đến nhiều hộ dân trên địa bàn xã Cẩm Thủy bị ngập sâu, cô lập hoàn toàn. Nhưng chính trong gian khó ấy, những suất cơm ấm nóng do đoàn viên thanh niên (ĐVTN) trong xã và các nhà hảo tâm tự đóng góp kinh phí, tự tay nấu, trao tận tay cho những gia đình bị cô lập đã phần nào tiếp sức cho bà con vùng lũ vượt qua khó khăn trước mắt.
Tháng 8/2025, Sở Dân tộc và Tôn giáo phối hợp với Công an tỉnh, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, xã Sơn Thủy tổ chức hội nghị tuyên truyền thực hiện nếp sống văn hóa trong tang lễ vùng đồng bào Mông. Những người dự hội nghị là đội ngũ lãnh đạo, công chức, các tổ chức đoàn thể cấp xã; cán bộ thôn, bản, người có uy tín và đại diện hộ gia đình người Mông trên địa bàn bản Mùa Xuân và bản Xía Nọi (xã Sơn Thủy).
Chỉ một vài năm trở lại đây, hình ảnh mái nhà tranh tre xiêu vẹo ở các xã biên giới xứ Thanh đã nhường chỗ cho những mái ấm kiên cố từ các chương trình, dự án... Trên triền đồi, dưới thung sâu, nương thuốc phiện năm nào giờ chỉ còn trong ký ức, thay bằng màu xanh bạt ngàn cây ngô, cây sắn... Sự quan tâm của Đảng, Nhà nước bằng những chính sách kịp thời đã giải quyết mong mỏi của bà con, ổn canh - an cư - yên biên giới!
Từ khi có ánh sáng soi đường của Đảng, Bác Hồ, cuộc sống của đồng bào Mông đã ấm no hơn. Vì thế, ngày Tết Độc lập cũng rộn ràng hơn với tiếng khèn, tiếng sáo, cùng những hoạt động văn nghệ - thể thao trên các bản người Mông.
Từ các lớp dạy nghề, nhiều hộ gia đình ở các bản người Mông, xã Pù Nhi đã thay đổi tư duy, vận dụng kiến thức học được vào chăn nuôi, trồng trọt, từ đó phát triển sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập và vươn lên giảm nghèo bền vững.
Cùng với việc giúp đồng bào xóa đói, giảm nghèo, phát triển kinh tế, những năm qua, Đoàn Kinh tế-Quốc phòng (KTQP) 5 (Quân khu 4) đã phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể chung tay giúp xã biên giới của tỉnh Thanh Hóa xây dựng nếp sống văn hóa mới.
Phong trào doanh nhân trẻ Thanh Hóa đang phát triển mạnh mẽ, hình thành nên một thế hệ lãnh đạo doanh nghiệp (DN) năng động, sáng tạo và đầy khát vọng. Không chỉ khẳng định dấu ấn trên thương trường bằng những chiến lược kinh doanh hiện đại, cộng đồng doanh nhân trẻ còn tiên phong trong các hoạt động an sinh xã hội, góp phần lan tỏa tinh thần 'dám nghĩ, dám làm' và trách nhiệm với cộng đồng.
Cùng chung tay làm nên những mái ấm an toàn, bền vững cho hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn, tuổi trẻ Thanh Hóa đã góp những phần việc thiết thực, ý nghĩa để không còn những căn nhà tạm, nhà dột nát.
Cây anh túc đẹp mà 'cái bụng' không đẹp. Cây anh túc một thời đã từng làm 'điêu đứng' một bộ phận đồng bào các dân tộc thiểu số vùng cao xứ Thanh. Ngày ấy, đã xa...
Cùng với phát triển kinh tế - xã hội, thời gian qua, huyện Mường Lát luôn chú trọng xây dựng nếp sống văn hóa mới, góp phần phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, khơi dậy tinh thần đoàn kết trong khu dân cư.
Ở huyện biên giới Mường Lát có những thầy, cô giáo lặng lẽ 'cắm bản', miệt mài mang con chữ đến với các em học sinh nghèo. Điều đặc biệt, các thầy, cô giáo đều sinh ra ở những bản giáp biên, từng 'nuôi chữ' bằng cả tuổi thơ gian khó, để trở về 'gieo chữ' cho chính con em trên mảnh đất quê hương.
Xã Pù Nhi (Mường Lát) có đường biên giới giáp nước bạn Lào dài 15 km, có 95% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó đồng bào dân tộc Mông chiếm 74%. Do tập tục và môi trường sinh sống nên nhiều người dân trên địa bàn xã thường có thói quen lưu giữ và sử dụng súng săn...
Do tập tục và môi trường sinh sống nên nhiều người dân tộc Mông ở Pù Nhi (Thanh Hóa) thường có thói quen lưu giữ và sử dụng súng tự chế. Điều này tiềm ẩn nguy cơ gây mất an ninh trật tự, dễ xảy ra sự cố đáng tiếc.
Cùng với việc tăng cường tuần tra, kiểm soát, tổ chức đấu tranh có hiệu quả với các loại tội phạm, giữ vững an ninh trật tự trên địa bàn và bảo vệ vững chắc biên giới quốc gia, Đồn Biên phòng Pù Nhi (Mường Lát) còn làm tốt công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân giao nộp vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ (VK - VLN - CCHT).
Sau nhiều năm thầm lặng cống hiến, ngay cả khi chính sách hỗ trợ bị cắt giảm thì những 'cô đỡ' thôn, bản tại huyện vùng biên Mường Lát vẫn tận tâm gắn bó với nghề.
Ngày 30/12, Hội Doanh nhân trẻ Thanh Hóa đã phối hợp với các nhà hảo tâm tổ chức Chương trình thiện nguyện với chủ đề 'Hành trình yêu thương' tại huyện Mường Lát.
Đó là tấm gương của Thiếu tá Hơ Văn Xá, Đội trưởng Đội Vũ trang, Đồn Biên phòng Pù Nhi (Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa). Sinh ra tại bản Cá Nọi, xã Pù Nhi, huyện Mường Lát, anh đã có nhiều đóng góp trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm và tham gia giúp dân phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, xóa đói giảm nghèo ở khu vực biên giới.
Nhận được tin đường về các điểm trường lẻ tại xã Pù Nhi (Mường Lát, Thanh Hóa) đã thông, do trước đó nhiều điểm sạt lở bởi mưa lũ, hôm nay (10/11), kết nối được với đoàn từ thiện của Tổng công ty CP Hợp Lực, tôi đã háo hức lên đường để được cùng đoàn tự tay trao tới thầy, trò miền sơn cước những món quà thật ý nghĩa. Mong rằng những món quà ấy sẽ góp phần tiếp thêm động lực để Trường tiểu học (TH) Pù Nhi tiếp tục thắp sáng ước mơ cho các em học sinh nơi đây.
Con không cao lớn bằng bố, bố con không cao bằng ông nội, ông nội nhỏ hơn ông cố, người Mông càng ngày càng nhỏ đi... Nghĩ mình được học hành, được đi ra tiếp cận với văn minh xã hội, nên phải có trách nhiệm với giống nòi, với bản thân, chị Hơ Thị Dợ, giáo viên Trường Tiểu học Sơn Thủy (Quan Sơn) quyết không kết hôn sớm, cũng chẳng theo sự sắp đặt người Mông phải lấy người Mông. Suốt bao nhiêu năm, chị âm thầm, quyết tâm xóa nỗi sợ định kiến.
Theo báo cáo của UBND huyện Mường Lát, tính đến 11h ngày 10/9, ảnh hưởng của bão số 3 trong những ngày qua đã khiến nhiều tuyến đường trên địa bàn huyện xuất hiện các điểm bị sạt lở, một số vị trí có nguy cơ bị đứt đường.
Vào mùa mưa bão, người dân các huyện vùng cao sinh sống ở khu vực nguy cơ sạt lở luôn canh cánh nỗi lo sạt lở đất, trong khi việc di dời, bố trí khu tái định cư (TĐC) cho các hộ ra khỏi vùng ảnh hưởng thiên tai gặp vô vàn khó khăn do nhiều nguyên nhân.
Ngày 29/7, Đoàn công tác của xã Mường Mìn cùng Hội sinh viên tình nguyện Học viện Báo chí và Tuyên truyền đến thăm Đồn Biên phòng Mường Mìn ở huyện Quan Sơn, tỉnh Thanh Hóa; trao đổi về hoạt động tình nguyện của tuổi trẻ, giao lưu, tặng quà cho cán bộ, chiến sĩ đơn vị.
Mưa lũ đã gây thiệt hại nhiều tài sản của người dân, làm sạt lở nhiều tuyến đường ở 2 huyện biên giới Quan Hóa và Mường Lát (Thanh Hóa).
Chuyện thầy, cô giáo ngược biên 'bám bản' không còn nhiều như những năm về trước. Thay vào đó, những lớp thầy cô sau quãng thời gian cống hiến đang có xu hướng thuyên chuyển về xuôi. Thiếu hụt giáo viên tạo nên những 'khoảng trống' nhất định. Việc 'tạo nguồn' từ những lớp thầy, cô giáo trẻ là con em đồng bào Mông, Dao, Thái... đang được xem là giải pháp phù hợp trong lộ trình phát triển, nâng cao chất lượng giáo dục huyện Mường Lát.
Thực hiện kế hoạch của Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, cấp ủy, chỉ huy Đồn Biên phòng Pù Nhi đã ra quân vận động Nhân dân tại hai xã Pù Nhi, Nhi Sơn (Mường Lát) tự giác giao nộp vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ.
Đêm 17/4 đến rạng sáng 18/4, trên địa bàn xã Pù Nhi xảy ra mưa đá, dông lốc, gây thiệt hại về tài sản và hoa màu. Cùng với chính quyền địa phương, Đồn Biên phòng Pù Nhi đang tập trung giúp Nhân dân khắc phục hậu quả.
Không có mỏ còn thời hạn cấp phép khai thác, người dân và các doanh nghiệp đầu tư xây dựng trên địa bàn huyện Mường Lát đang phải mua cát với giá cao từ các huyện Quan Hóa, Bá Thước, hoặc từ tỉnh Hòa Bình.
Không cam chịu đói nghèo, trong những năm qua đồng bào Mông ở bản Cá Nọi (Pù Nhi, Mường Lát) đã từng bước thay đổi tư duy, nhận thức cũ kỹ, lạc hậu, tích cực đổi mới tập quán canh tác, sản xuất, lựa chọn giống cây trồng, vật nuôi phù hợp, có giá trị kinh tế cao...