"Niết bàn" và "Thiên nhân" hợp nhất

Đằng sau hai lý thuyết chứng Niết bàn và Thiên nhân hợp nhất đều ẩn chứa một mâu thuẫn nhân sinh sâu sắc: mâu thuẫn giữa sinh mệnh hữu hạn và vũ trụ vô hạn.

Con người trong văn học kinh điển Phật giáo Việt Nam

Hầu hết các tác phẩm văn học Phật giáo đều đề cập đến chữ tâm, nhất là văn học Bát Nhã đại thừa. Tâm chính là đối tượng phản ánh, chiêm nghiệm tiêu biểu.

Phân tích hình tượng đức Phật trong kinh điển Nikāya và Hán tạng

Bài viết góp phần hệ thống hóa những đặc điểm cơ bản của hình tượng đức Phật trong hai truyền thống kinh điển, đồng thời làm rõ tiến trình chuyển biến từ cách tiếp cận lịch sử sang cách tiếp cận bản thể trong lịch sử tư tưởng Phật giáo.

Sứ mạng đại học trong kỷ nguyên mới: Từ sáng tạo tri thức, tự chủ quản trị đến kiến tạo giá trị xã hội

'Sứ mạng của đại học là gì?' là một câu hỏi gần như không ngừng nghỉ trong giới học thuật từ khi Đại học Al Quaraouiyine được thành lập ở Morocco cho đến nay. Đây là một câu hỏi chạm đúng vào bản chất và cũng là nỗi trăn trở lớn nhất của giáo dục đại học thời hiện đại. Câu hỏi này không chỉ là một vấn đề lý thuyết, mà là một cuộc đối thoại sinh tử về mặt triết lý: Đại học là một định chế văn hóa - khoa học vị nhân sinh, hay là một doanh nghiệp tri thức?

Con đường Trung đạo: Dung hòa các thái cực trong tư duy Phật giáo

Con đường này được thực hành qua Bát Chính Đạo, được trau dồi trong thiền định và được định hình bởi nền siêu hình học vô ngã (phi bản chất luận), tư tưởng triết học, đặc biệt cốt lõi trong Phật giáo...

Bản thể luận vô ngã và vô vi: Hướng tiếp cận triết học cho sức khỏe tinh thần của nhân loại

Nếu Vô ngã, dựa trên nền tảng Duyên khởi, phân tách cấu trúc khái niệm về một 'cái ngã' thường hằng bằng cách chỉ ra các yếu tố kết thành và vô thường của Ngũ uẩn. Đối lại nguyên lý Vô vi, trong hệ tương quan với Đạo và tính tự nhiên (ziran), đưa hành động trở về trạng thái thuận ứng với quy luật vận hành của tự nhiên, với nội tại của vũ trụ.

Châu Âu giữa hai bờ thực tại

Cơn địa chấn đang rung chuyển Trung Đông đặt châu Âu trước vấn đề: Khi quyền quyết định về ngưỡng leo thang nằm trong tay Washington, Tehran và Jerusalem, tiếng nói kêu gọi hạ nhiệt của Brussels chỉ còn là những âm hưởng lạc lõng.

Góc nhìn Phật giáo về AI: Từ bản thể luận đến đạo đức học

Lý luận Phật giáo, thông qua hệ thống Logic bốn chiều (không gian 4D) là sự mở rộng toán học của không gian 3 chiều (3D), bao gồm chiều dài, chiều rộng, chiều cao và một chiều thứ tư (thường là thời gian), cho phép các phạm trù linh hoạt hơn...

Treo vào tương lai

Xuân Bính Ngọ - Sống, vẽ trong lặng lẽ và đằm thắm, họa sĩ Vũ Dương vẫn gây ngạc nhiên trong giới hoạt động mỹ thuật, và ngay cả với bạn văn nghệ lâu năm như tôi, một cách không chủ ý.

Thí điểm dự án Giải pháp thị trường lao động tích hợp tại Cà Mau

Sáng 29/9, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Vũ Thăng có buổi làm việc với ông Stefan Winzenried - Nhà sáng lập, Giám đốc điều hành Công ty Janzz và bà Phạm Quý Ly, Giám đốc Phát triển thị trường, đại diện Công ty Janzz.Technology (Thụy Sĩ) về việc triển khai thí điểm Dự án 'Giải pháp Thị trường Lao động tích hợp - JANZZilms!'.

Quản trị biến động từ góc nhìn bản thể luận

Bài viết của TS. Nguyễn Thành Hưởng - cán bộ Tập đoàn Petrovietnam - đưa ra góc nhìn từ bản thể luận để lý giải: Biến động là gì và tại sao cần phải quản trị biến động.

Vài suy nghĩ về tính chất bản thể luận Phật giáo trong tác phẩm Kiến tánh thành Phật luận

NSGN - Kiến tánh thành Phật luận của Thiền sư Chân Nguyên là một tác phẩm độc đáo của Thiền phái Trúc Lâm giai đoạn phục hưng vào thời Lê. Tác phẩm thể hiện sự uyên bác của tác giả khi tập trung vào việc làm rõ tông chỉ của Thiền, nhưng tác phẩm có thể sử dụng cho các tông phái khác.

Quản trị biến động từ góc nhìn bản thể luận

Trước một thế giới thay đổi ngày một nhanh và khó đoán định, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) xác định 'quản trị biến động' là phương thức quan trọng và xuyên suốt trong điều hành doanh nghiệp. Bài viết này đưa ra góc nhìn từ bản thể luận để lý giải: Biến động là gì và tại sao cần phải quản trị biến động?

Palantir - kẻ buôn vũ khí AI

Biên lợi nhuận cao, hợp đồng khổng lồ. Palantir đang trên đường biến chuyển từ một công ty công nghệ thành cơ sở hạ tầng cốt lõi cho chính quyền Mỹ.

Bản thể luận Phật giáo trong kinh A Di Đà

Cũng vậy, Thực tướng hay bản thể tối hậu trong kinh A Di Đà chính là một chỉnh thể bao gồm cả tính không (bản thể) và tính có (hiện tượng). Hai mặt mày là cùng một thể không tách rời.

Quản trị biến động từ góc nhìn bản thể luận

Trước một thế giới thay đổi ngày một nhanh và khó đoán định, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) xác định 'quản trị biến động' là phương thức quan trọng và xuyên suốt trong điều hành doanh nghiệp. Bài viết này đưa ra góc nhìn từ bản thể luận để lý giải: Biến động là gì và tại sao cần phải quản trị biến động?

Quản trị biến động từ góc nhìn bản thể luận

Trong bối cảnh thế giới thay đổi ngày càng nhanh và khó đoán định, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) xác định quản trị biến động là phương thức trọng yếu, xuyên suốt trong công tác quản trị doanh nghiệp.

Khái quát chung về bản thể luận

Bản thể luận trong Phật giáo được gọi là đạo giác ngộ. Đạo Phật đưa mọi người đến gần với ánh sáng của chân lý và sự giải thoát rốt ráo, vạch ra con đường an vui cho tha nhân cũng như tự thân với những ai biết và thực hành theo lời Phật dạy

Biện chứng pháp Trung Quán

Bồ tát Long Thọ đã thể nhập lý tính Duyên khởi vi diệu không thể nghĩ bàn ấy, và Ngài muốn mọi người cũng được như Ngài nhận ra chân thật của pháp thế gian là vô thường, vô ngã là không thật, chỉ là giả danh không nên chìm đắm vào đó.

Điểm tương đồng về bản thể luận của Triết học Ấn Độ và Triết học Phật giáo

Triết học Phật giáo có nhiều điểm dị biệt và mang tính phản biện mạnh mẽ đối với các quan niệm truyền thống của Bà La Môn giáo, đặc biệt trong các vấn đề về ngã, linh hồn và nghiệp báo.

Duy thức học nguyên thủy và Duy thức học 'Đạo giáo'

'tàng' chỉ là giả danh, giúp chỉ định cho một tiến trình liên tục và vô ngã, chứ không phải một 'nền tảng thực hữu'. Nó giống như khi nói về 'dòng' sông. Thì cái 'dòng' đó, ta không thấy được, ta chỉ thấy nước, còn cái dòng là cái giả danh.

Tiến sĩ Nguyễn Tường Bách thuyết trình về 'Sự phát triển của Đạo Phật tại châu Á'

Hướng tới Kỷ niệm 50 năm thành lập Báo Giác Ngộ, Đại lễ Vesak Liên Hiệp Quốc 2025, sáng nay, 28-12, tại trụ sở tòa soạn (85 Nguyễn Đình Chiểu, Q.3) đã diễn ra buổi thuyết trình của tác giả, dịch giả Nguyễn Tường Bách với chủ đề Sự phát triển của Đạo Phật tại châu Á.

Giải mã bí ẩn lớn nhất: Có gì trước khi vũ trụ hình thành?

Câu hỏi 'Điều gì tồn tại trước khi vũ trụ hình thành?' là một trong những câu hỏi triết học và khoa học lớn nhất. Sau đây là các quan điểm phổ biến, được đưa ra từ nhiều lĩnh vực khác nhau.

1. 'Hỏi đáp lịch sử Việt Nam - Từ khởi thủy đến thế kỷ XX' (NXB Trẻ, 8-2024) được trình bày theo dạng hỏi-đáp về lịch sử Việt Nam với tiêu chí ngắn gọn, chính xác, dễ đọc, dễ hiểu. Nội dung các tập gồm đầy đủ những chi tiết, sự kiện, nhân vật đã tạo dấu ấn đặc biệt cho từng giai đoạn.

Lý luận, phê bình sân khấu: 'Có cũng tốt, không có cũng chẳng sao'

Theo PGS.TS Trần Trí Trắc, ở Việt Nam, ngành lý luận, phê bình sân khấu chưa có truyền thống. Sự hiện diện của nó hôm nay cũng không thể gọi là chuyên nghiệp hoàn toàn và còn rất non trẻ.

Vấn đề nhân sinh trong triết lý Thiền của Trần Nhân Tông

Triết lý đạo đức nhân sinh của ông, góp phần đóng một vai trò to lớn trong xã hội Đại Việt lúc bấy. Xây dựng nên một nền Phật giáo Việt Nam thống nhất, mà còn là nền tảng của đạo đức xã hội, là ngọn cờ tư tưởng đoàn kết toàn dân tộc.

Thêm một đơn vị ngoài Giáo hội chủ trương thực hiện dịch và xuất bản Đại tạng kinh

Viện Nghiên cứu châu Á vừa tổ chức lễ ra mắt và giới thiệu bản Trường A-hàm, tập đầu tiên của bộ Đại Chánh tân tu Đại tạng kinh (Việt dịch) hôm 16-3, tại Khu truyền thống - dã ngoại Đại học Quốc tế Sài Gòn (SIU, Đồng Nai). Ấn phẩm này đánh dấu thêm một đơn vị chủ trương thực hiện Đại tạng kinh hiện nay.

Vai trò của logic học Phật giáo

Logic học Phật giáo ra đời trên cơ sở kết hợp các yếu tố nhận thức luận, bản thể luận của nền tảng triết học Duy thức tông - Kinh lượng bộ Phật giáo và phương pháp tranh biện của Nyaya - Vaisesika. Sự kết hợp này đã khiến cho logic học Phật giáo có vị trí vượt trội so với các trường phái logic học của Ấn Độ đương thời

Spinoza - Triết học thực hành tài liệu quan trọng của triết học

Triết học thực hành - Spinoza đóng góp quan trọng vào việc tái khám phá và hiểu rõ hơn về triết học của Spinoza, tiếp tục là một tài liệu quan trọng trong lĩnh vực triết học.

Họa sĩ chân dung Nguyễn Sáng: Vẽ sự thật của sự thật

Việt Nam trước đây chưa có tranh chân dung, hoặc nếu có thì cũng chỉ có tranh thờ. Chỉ khi có Trường Mỹ thuật Đông Dương thì tranh chân dung đúng nghĩa mới phát triển.

Học viện Phật giáo VN tại TP.HCM xét duyệt đề cương luận án tiến sĩ Phật học khóa IV (2023-2026)

Ngày 10 và 11-4 vừa qua, tại thiền viện Vạn Hạnh (Q.Phú Nhuận, TP.HCM), Học viện Phật giáo VN tại TP.HCM đã tổ chức Hội đồng xét duyệt đề cương luận án tiến sĩ Phật học khóa IV (2023-2026) cho các nghiên cứu sinh.

Tuệ Trung Thượng Sĩ là ai ?

Về thơ, trước hết, phải kể đến HƯNG NINH VƯƠNG TRẦN TUNG (1230-1291), tức TUỆ TRUNG THƯỢNG SĨ. Ông là người đặt nền móng cho sự ra đời của THIỀN PHÁI TRÚC LÂM YÊN TỬ. Trong ba cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông, Trần Tung đóng góp rất nhiều công lao. Sử sách ít viết về Trần Tung, lý do là bởi ông sớm từ quan, rồi cống hiến phần đời còn lại cho Phật giáo.

Du học vì đam mê Triết học chàng trai Hưng Yên chia sẻ lần đầu đón Tết xa quê

Nguyễn Hồng Phúc, xuất thân là Cử nhân Sư phạm Ngữ văn của trường Đại học Sư phạm Hà Nội, hiện đang theo học chương trình Thạc sĩ nghiên cứu Triết học tại Đại học Nottingham Trent, Vương Quốc Anh.

Đừng bắt con răm rắp nghe lời, để trẻ tự chạm vào thế giới

Thông qua những câu chuyện nhỏ, giản dị, sách 'Cửa hiệu triết học' gợi mở tư duy của trẻ nhỏ, trang bị cho trẻ phương pháp tự khám phá thế giới.